به گزارش روز شنبه ايرنا، ياکيش در گفت وگو با روزنامه جمهوريت چاپ ترکيه با اشاره به اينکه ترکيه در بحران سوريه به بيراهه رفته است ، گفت: توصيه من به دولت اردوغان اين است که از فرصت پيش آمده در خصوص حل غيرنظامي بحران سوريه بهره گيرد.
ياکيش درحالي چنين فراخواني را از دولت آنکارا مطرح کرده است که رجب طيب اردوغان و احمد داوداوغلو نخست وزير و وزير امور خارجه ترکيه در اظهارات متعدد خود ناخرسندي دولت آنکارا از طرح روسيه براي نظارت جامعه بين الملل بر سلاح هاي شيميايي در سوريه را اعلام کرده اند.
ياکيش با اشاره به احتمال توافق ضمني روسيه و آمريکا در حل بحران سوريه، گفت: اظهارات جان کري وزير خارجه آمريکا به دنبال ديدار باراک اوباما رييس جمهوري آمريکا با ولاديمير پوتين رييس جمهوري روسيه در حاشيه نشست سران جي ۲۰ در سن پترزبورگ، مبني بر اينکه در صورت تحويل سلاحهاي شيميايي توسط سوريه ظرف يک هفته، موضوع عمليات نظامي عليه آن کشور منتفي خواهد شد، گفت: هر چند که وزارت خارجه آمريکا بعدا مدعي شد رسانه ها بخش کامل سخنان جان کري را منتقل نکرده اند، ولي اين ماهيت مساله را عوض نکرد و مشاهده مي شود که طرح روسيه در حل بحران سوريه مورد قبول واشنگتن قرار گرفته و اوباما نيز از کنگره خواسته است، موضوع بررسي عمليات نظامي عليه سوريه را به تعويق بيندازد.
وزيرخارجه پيشين ترکيه گفت: در ارزيابي اين تحولات و موضوع اولويت يافتن راه حل غيرنظامي در بحران سوريه، نبايد احتمال اينکه تحولات يادشده مي تواند محصول يک فعاليت ديپلماتيک بسيار ظريف و ماهرانه و توافق ضمني مسکو و واشنگتن، باشد را از نظر دور داشت.
او با اشاره به اينکه در پشت پرده هر چه باشد، در شرايط فعلي انجام عمليات نظامي عليه سوريه مطرح نيست، گفت: اين تحول موجب راحتي و آرامش خاطر باراک اوباما نيز شد که بين حرکت در قبال نقض خطوط قرمز دولتش و تعهدات پيشين در خصوص خودداري از دست زدن به جنگ گير کرده بود.
اولين وزيرخارجه دولت حزب حاکم ترکيه با تاکيد بر اينکه دولت اردوغان در راه حل غيرنظامي بحران سوريه فرصت سوزي نکند، مدعي شد: در اينکه دولت بشار اسد با اين راه حل در صدد کسب زمان بيشتري براي سرکوب هرچه بيشتر مخالفان خود گام برخواهد داشت، ترديدي ندارد، افزود: از اين نظر، نگرانيهاي داوداوغلو را معقول ارزيابي مي کند. اما اين نگراني نبايد موجب شود دولت آنکارا به کلي با اين طرح مخالفت کند. فرصت سوزي در اين زمينه به نفع آنکارا نخواهد بود.
ياکيش گفت : طرح روسيه در جامعه بين المللي حتي در بين کشورهاي آمريکا و انگليس که خواهان عمليات نظامي عليه سوريه بودند ، مورد موافقت قرار گرفت.
او در پاسخ به اينکه سياست دولت اردوغان در قبال سوريه را چگونه ارزيابي مي کنيد؟ گفت: پيشتر نقطه نظراتش را در اين خصوص با افکار عمومي در ميان گذاشته است، ولي در اينجا به گفتن اين نکته که تحولات داخلي سوريه، تهديد مستقيمي عليه منافع ملي ترکيه نبود، اکتفا مي کند.
افزون بر اين انتظار دولت آنکارا از ايران و روسيه که از منافع ملي خود در بحران سوريه به بهاي ارج گذاشتن بر ارزشهاي بين المللي، چشم پوشي کنند، واقع بينانه نبود. ديگر اينکه ترکيه پيش از بحران سوريه توانسته بود، حرکت سريعي را در رشد اقتصادي به دست آورد که مي بايستي با لحاظ منافع ملي خود در جهت حفظ فضاي مثبت ايجاد شده پيش روي توسعه اقتصادي خود حرکت مي کرد.
حال اينکه مي بينيم در نتيجه تحولات سياسي خاورميانه، راه هاي تجارت ترکيه با کشورهاي منطقه مسدود شده است. فداکاري هايي که ترکيه با پذيرش نيم ميليون پناهجوي سوريه متحمل شده، از هم اکنون با ارقام چند ميلياردي تلفظ مي شود که باري سنگين بر دوش اقتصاد کشور شده و ترکيه جاذبه خود را براي سرمايه خارجي از دست داده است.
ياکيش در پاسخ به اينکه آيا راه برون رفتي براي دولت آنکارا وجود دارد ؟ گفت: من پيشتر به اطلاعات مقامات رساندم که برون رفت از بحران کنوني اين است که جامعه بين المللي بشار اسد را نه بعنوان بخشي از بحران سوريه، بلکه به عنوان بخشي از راه حل اين بحران مشاهده کند.
وي گفت: ترکيه با موافقت با برگزاري نشست کنفرانس ژنو ۲ بدون براندازي دولت بشار اسد، سياست درستي را دارد و در اين کنفرانس اولين کار که مي تواند متوقف کننده تداوم خونريزي ها باشد. لذا حمايت ترکيه از کنفرانس ژنو ۲، رويکرد مثبت و درستي در راستاي منافع ملي آنکاراست.
ديپلمات کهنه کار ترکيه که به عنوان سفير و يا کاردار سالها در کشورهايي همچون سوريه، لبنان، مصر ، اردن و عراق فعاليت کرده است، با تاکيد بر اينکه قطع کامل روابط ترکيه با دولت بشار اسد با ادعاي دست زدن به کشتار مردم سوريه سياست درستي نبوده است، ترکيه با خروج خود از سوريه، ميدان را براي ديگر کشورها هموار کرده است،
لذا خواستار برکناري شدن چيز ديگري است و سياست نفي کامل چيز ديگري است. مردم سوريه اعتراض گسترده اي به رژيم بعث ندارند و بدون تامين زير ساخت لازم براي يک نظام سياسي نوين، نمي توان اين رژيم را کنار زد. آمريکا به رغم اصرارهاي ترکيه، رژيم بعث عراق را منهدم کرد ولي ساختار مناسبي نتوانست جاي آن تامين کند. وضعيت عراق بايد درس عبرتي براي همه باشد.
او در پاسخ به اينکه آيا ترکيه در امور داخلي سوريه دخالت مي کند؟ گفت: در افکار جامعه بين الملل اين موضوع که ترکيه در امور داخلي سوريه دخالت مي کند، شکل گرفته است. تماسهاي گسترده رسانه هاي ترکيه با مخالفان رژيم سوريه، اين موضوع را تقويت کرده است. جامعه بين الملل اکنون بر اين باور است که مخالفان دولت سوريه با کمک مالي کشورهاي حوزه خليج فارس و سلاحهايي که تامين کرده اند، از طريق ترکيه وارد سوريه مي شوند.
ياکيش گفت: درک اين منطق که با ورود سلاح بيشتري به سوريه مي توان جلوي خونريزي بيشتري در سوريه را گرفت، براي وي بسيار دشوار است. به هر روي هر سلاحي که وارد سوريه مي شود يا دست مخالفان مي رسد و يا دست نيروهاي دولتي که موجب مي شود هر دو خون بيشتري را بريزند.
خاورم/۲۰۱۱**۲۳۰ **۱۵۱۵