با توجه به شعار دولت تدبير و اميد با بهره گيري از گفتمان اعتدالي اين انتظار در جامعه ايراني كه پس از سه دهه پيروزي انقلاب اسلامي دولت هاي مختلف با شعارهاي متفاوتي را تجربه كرده، وجود دارد كه با حفظ دستآوردهاي نظام و انقلاب اسلامي به فردايي بهتر بيانديشد.
اگرچه دولت جديد براي تحقق و گسترش شعارهاي خود راه درازي در پيش دارد اما مردم با اعتماد به اين گفتمان و تجربه جديد به انتظار آن هستند تا به دور از افراط و تفريط ، مسيري عقلاني براي گشايش گره مشكلات و چالش هاي داخلي و خارجي گشوده و از اين روش راه توسعه پايدار ايران اسلامي در پهنه جهاني روان تر طي شود.
بر همين اساس، دو تن از كارشناسان سياسي و اجتماعي در ميزگرد خبرگزاري جمهوري اسلامي مركز گيلان گفتمان اعتدالگرايي در پهنه سياسي كشور و چگونگي بهره مندي از ظرفيت هاي توسعه كشور را مورد بررسي و واكاوي قرار دادند.

*اعتدال گرايي؛ از روش تا گفتمان
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت در اين ميزگرد با اشاره به تعريف واژه اعتدال اظهار داشت: اعتدال به معني ميانه روي و در نظر گرفتن حد ميانه است و نقطه مقابل آن افراط و تفريط مي باشد.
محمدتقي يونسي اضافه كرد: در مفهوم عام؛ معيار اعتدال گرايي عقلانيت، شرع و قانون است و اعتدال به تصميم گيري ، برنامه ريزي و اجرا برمي گردد و در جامعه انساني نتيجه اعتدال منجر به عدالت مي شود.
يونسي اظهار كرد: در گفتماني كه امروز وجود دارد، به رسميت شناختن كيفيت هاي متنوع و گرايش هاي مختلفي است كه از افراط و تفريط دور هستند و دولت در اين گفتمان بدنبال روشي است كه به عنوان هدف تعيين شده و مي كوشد تا به سمت آن هدف پيش برود.
به گفته اين استاد دانشگاه؛ قبل از انتخاب آقاي روحاني به عنوان رييس جمهوري واژه اعتدال چندان در جامعه مفهوم و وجه غالب ادبيات سياسي نبود اما امروز با عنايت به مورد توجه قرار گرفتن اين واژه ، تبيين مفهوم اعتدال مي تواند كاركردهاي مختلفي داشته باشد.
كيوان محمدي عضو هيات علمي دانشگاه گيلان و مدرس رشته جامعه شناسي نيز در اين ميزگرد اظهار داشت: ريشه اعتدال، عدل است يعني قرار گرفتن هرچيزي در جاي خودش و چيزي كه از جايگاه خود خارج شود، از مسير عدل و اعتدال خارج مي شود.
وي اضافه كرد: اعتدالگرايي در بعد سياسي يعني مجموعه اي از آدم ها كه در وسط دو جريان قرار مي گيرند و نفي كننده هيچ جرياني نيستند بلكه اعتقاد به استفاده از هر دو جريان براي اداره جامعه دارند.
وي يادآور شد: در تعريف جريان هاي سياسي برخي اصولگرايي را منحصر به خود و برخي اصلاح طلبي را معطوف به خود مي دانند و هردو در پي تغيير وضع موجود به سود خود هستند كه اين، موجب عدم تعادل در جامعه مي شود.
محمدي افزود: در چنين شرايطي منافع ملي ، امنيت ملي و ارزش هاي اجتماعي مورد توجه قرار نمي گيرد .
وي ادامه داد: پذيرش روش اعتدال توسط مردم نشان از علاقمندي به حفظ موجوديت و اصلاح آن است و آنان براي جامعه با ثبات روي اعتدال گرايي تاكيد دارند.
اين عضو هيات علمي دانشگاه گيلان اظهار كرد: اعتدالگرايي هنوز به گفتمان تبديل نشده و يك نهال نوپايي است كه از نظر معرفت شناسي بايد روي آن مطالعاتي انجام شود.

* دولت تدبير و اميد و نگاه اعتدال
محمدتقي يونسي با اشاره به شعار دكتر روحاني يادآور شد: اعتدال سياسي، تدبير اقتصادي و اميد اجتماعي است و دولت در شعار فراجناحي خود براي رسيدن به اعتدال در جامعه پايبند است.
وي اضافه كرد : عده اي در صدد آن هستند كه شعار فراجناحي را به بين جناحي تقليل دهند ولي دولت با شعار اعتدال گرايي به دنبال دعوت از شايستگان است و اعتدال سياسي يعني پيشگام شدن براي استفاده از شايستگان.
به گفته اين استاد دانشگاه آزاد واحد رشت؛ در اعتدال سياسي دولت مطابق قانون عمل خواهد كرد و خود را پاسخگو مي داند و مديران با نشستن در اتاق هاي شيشه اي خود را معرض قضاوت همگان قرار مي دهند و در اين ميان نقش تشكل هاي سياسي به عنوان واسط بين مردم و حاكميت مي تواند بسيار مهم باشد.
وي افزود: شفاف بودن ، پاسخگو بودن ،حضور شايستگان ، معتقد بودن به حق زندگي همگان يعني اينكه حاكميت ملي را در نظر بگيريم و شعار دولت پاسخگو از دل دولت اعتدال تحقق مي يابد.
يونسي ادامه داد: رفع مشكلات اقتصادي از دغدغه هاي مهم مردم است و براي حل اين مشكل، بايد بنگاه هاي اقتصادي فعال شود و رونق و تحرك اقتصادي كه نشانه تدبير اقتصادي است، در نظر گرفته شود.
كيوان محمدي عضو هيات علمي گروه جامعه شناسي دانشگاه گيلان نيز اظهار كرد: دولت روحاني با توجه به اينكه او در زمان تبليغات انتخابات رياست جمهوري با انتشار كتابچه هايي برنامه هاي خود را براي اداره كشور به مردم ارائه داد، نشان مي دهد كه بي برنامه نيست.
وي اضافه كرد: ارزيابي مردم هم بايد بر مبناي برنامه ها باشد و شاخص منافع ، امنيت و ارزش ها بهترين ارزيابي از عملكرد يك دولت است و رضايت مردم مي تواند نشاندهنده عملكرد دولت محسوب شود.
به گفته اين استاد دانشگاه؛ با توجه به اهداف راهبردي هر جامعه كه امنيت و ارزش هاي اعتقادي مردم آن جامعه است، دولت بايد به آنها توجه داشته باشد و دولت تدبير و اميد بايد بكوشد تا با حفظ امنيت و ارزش هاي جامعه، منافع ملي را در سطح خارجي تامين كند.
وي تصريح كرد: صحبت از اعتدال سياسي به ميان آوردن، تسليم در برابر دشمن نيست زيرا در برابر خون شهدا و ارزش ها و ملت بيداري كه داريم بايد راهي طي شود كه با گفت و گو بتوانيم منافع ملي را تامين كنيم و در اين ميان ديپلمات هاي با تجربه و متعهدي نياز داريم كه بتوانند از عهده اين مسووليت برآيند.
محمدي يادآور شد: دولت اعتدال مي تواند از ميان شايستگان افرادي را بدون توجه به گرايش هاي سياسي براي پيشبرد اهداف ملي در اين زمينه انتخاب كند.

* اعتدال گرايي و راه رسيدن به گفتمان آن
يونسي استاد دانشگاه و عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت در خصوص راهكارهاي رسيدن به منش اعتدال در اداره جامعه گفت: يكي از مشكلات كشور اين است كه هيچ كس مسووليت كارهاي انجام گرفته را در هنگام مسووليت ها نمي پذيرد.
وي اظهار داشت: قدرت مي تواند فسادآور هم باشد اما اگر قدرت افراد تحت سازماندهي باشد، مي تواند جلوي بسياري از انحرافات را بگيرد.
وي اضافه كرد: در شرايط امروز؛ چينش مناسب نيروهاي همسو با دولت مي تواند زمينه را براي تحقق گفتمان اعتدال در كشور فراهم آورد.
به گفته يونسي؛ اين چينش نيروها بايد بدون سهم خواهي ها باشد زيرا در غير اين صورت، سهم خواهي موجب تماميت خواهي مي شود و اگر تماميت خواهي صورت گيرد رويكرد مردم تغيير خواهد كرد.
وي برنامه ريزي براي ساماندهي احزاب را يكي از راهكارهاي مهم در اين زمنيه دانست و اضافه كرد: احزاب مي توانند از يكسو با تربيت نيروهاي شايسته و از سوي ديگر پاسخگو بودن در مقابل عملكرد خود نگاه مردم را به سمت خويش جلب كنند.
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد واحد رشت تاكيد كرد: در صورت همراهي افكار عمومي با دولت، برنامه ها و اهداف اعتدالگرايي در جامعه پيش مي رود چراكه اميد اجتماعي، موجب اعتماد عمومي به برنامه هاي دولت خواهد شد.
عضو هيات علمي دانشگاه گيلان نيز در اين ميزگرد با تاكيد بر اينكه سازماندهي مي تواند موجب تحقق گفتمان اعتدالگرايي در عرصه سياست شود، گفت: اگر سازماندهي هاي حزبي در كشور انجام نشود، فرصتي در اختيار برخي افراد قرار مي گيرد كه با نگاه هاي شخصي و معطوب به منافع خود امور را به پيش مي برند.
كيوان محمدي ادامه داد: در احزاب چون تصميمات براساس نظر گروهي گرفته مي شود، در نتيجه مي توانند براساس نظر جمعي در تصميمات بهتر انديشه كرده و برنامه ريزي ها نيز بهتر انجام شود و احزاب اين قدرت را دارند تا در بحران ها و تنش هاي مختلف تعديل كننده باشند.
وي افزود: با ساماندهي احزاب، هزينه هاي مختلفي كه امروزه نهادهاي نظام براي حفظ كشور و پيشگيري از بسياري آسيب ها متحمل مي شوند، كاهش مي يابد زيرا به دليل كاركرد حزبي و تعريفي كه تشكل هاي صنفي در برابر قانون دارند، مي توانند تعديل كننده بسياري از آسيب هاي احتمالي و پيشگيري از مشكلات باشند.
وي تصريح كرد: در شرايط امروز كشور براي آنكه اعتدالگرايي بتواند به عنوان يك گفتمان در پهنه سياسي كشور باقي بماند، بايد بسترهاي حضور احزاب و نهادهاي صنفي از سوي دولت فراهم شود.
به گفته اين استاد جامعه شناسي دانشگاه گيلان؛ با ايجاد احزاب ساختار سياسي جامعه خصوصي سازي مي شود و بسياري از مسووليت ها نيز برعهده احزاب خواهد بود و آنها مي كوشند تا براي جلب اعتماد مردم به خود ، پاسخگوي عملكرد و يا اشتباهاتشان در مديريت باشند.
وي اضافه كرد: روش اعتدالگرايي مورد نظر دولت تدبير و اميد در صورت بسترسازي هاي لازم، مي تواند به گفتماني تبديل شود كه مورد نظر مردم هم هست چون آنان در انتخابات رياست جمهوري به اين روش و منش براي اداره كشور با توجه به شعارهاي رييس جمهوري راي دادند.ك/۴
۵۱۶/۶۹۵ /۵۳۷