۱۱ سپتامبر اگرچه در سالهاي اخير با حادثه برجهاي دوقلوي نيويورك و القاعده رقم خورده، اما يادآور حادثه كودتا عليه سالوادور آلنده در شيلي نيز هست كه نقش پررنگ آمريكا در آن را نبايد از نظر دور داشت.
در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ تركيبي از نيروهاي نظامي شيلي (ارتش، نيروي دريايي، هوايي) به رهبري آگوستو پينوشه و با دخالت پنهاني سيا در امور شيلي، كودتا عليه دولت را به انجام رساندند و طي به توپ بستن قصر محل سكونت سالوادور آلنده رييس جمهور مردمي اين كشور، وي جان باخت. كودتاي سال ۱۹۷۳ رسما به دوران رياست جمهوري دمكراتيك كه در سال ۱۹۲۵ بنا به قانون اساسي شيلي به تصويب رسيده بود و به واسطه آن به شيلي لقب «سوئيس آمريكاي جنوبي» را داده بودند، پايان داد و شيلي را به بدنامترين و فاجعهبارترين نمونه تصاحب قدرت در تاريخ آمريكاي لاتين تبديل كرد.
** اعتراض به معافيت از مجازات جنايت كاران
---------------------------------
چهلمين سالگرد گراميداشت ياد قربانيان كودتاي آمريكايي ژنرال پينوشه عليه سالوادور آلنده رييس جمهور مردمي شيلي با اعتراض بيش از ۶۰ هزار نفر از پايتخت اين كشور رو به رو شد. خواسته خانواده هاي هزاران نفر ناپديد شده، شكنجه شده و يا به تبعيد فرستاده شده در دوران ۱۷ ساله ديكتاتوري پينوشه اجراي عدالت واقعي است. چرا كه بنا بر آمارهاي منتشر شده تنها ۶۴ نفراز اعضاي ارتش سابق پس از متهم به جنايت عليه بشريت شدن، دستگير شده اند.
تظاهركنندگان تصاوير سه هزار و ۲۱۴ نفر فعال سياسي را كه بين سال هاي ۱۹۷۳ تا ۱۹۹۰ توسط ديكتاتوري پينوشه اعدام شدند و هزاران نفر را كه همچنان مفقود الاثر هستند، در دست داشتند.
پينوشه در سال ۲۰۰۶، در سن ۹۱ سالگي درگذشت، بدون اين كه به دليل جنايتهايي كه در زمان ديكتاتوري خود مرتكب شده بود، محاكمه شود.
** رقابت دختران در سايه گذشته تلخ پدران
-------------------------------
چهل سال پس از كودتاي ارتش عليه دولت سالوادر آلنده و ۲۳ سال پس از رسيدن شيلي به يك دولت غيرنظامي، انتخابات رياست جمهوري ماه نوامبر آينده، به بحثهاي مربوط به ۱۷ سال حكومت ديكتاتوري پينوشه شدت بخشيده است.
بي بي سي در اين زمينه نوشت: يكي از نامزدهاي انتخابات پيش رو خانم ميشله باچلت است كه تا ۴ سال پيش خود رئيس جمهور شيلي بود و به رغم محبوبيت بالا، به دليل ممنوعيت قانون اساسي اجازه نامزدي مجدد در انتخابات ۲۰۰۹ را نيافت و حال در رقابت با خانم اولين ماتاي نامزد جناح محافظه كار شيلي، تلاش دارد تا دوباره سكان اداره كشور را به دست بگيرد، اما نكته مهم در اين دوره از رقابت ها، حضور رقبايي است كه گذشته تاريك در تاريخ معاصر شيلي را به موضوع روز بدل كردهاند.
پيشينه تلخ و مشتركي كه نامزدها را همراهي ميكند و زندگي و رويكرد پدران آنان دليل اصلي حضور سايه سنگين ديكتاتور پينوشه در اين دوره از رقابت ها است. آلبرتو باچلت و فرناندو ماتاي هر دو از افسران بلندپايه ارتش شيلي بودهاند، اما اولي در دوران حكومت سالوادور آلنده رهبر حزب سوسياليست شيلي(۱۹۷۳-۱۹۷۰) به رياست اداره مبارزه با بازار سياه و توزيع و تامين بسامان مواد غذايي در كل كشور منصوب شد و پس از كودتاي پينوشه، به زندان افتاد و سال ها مورد آزار و شكنجه قرار گرفت و دومي كه رايزن نظامي شيلي در لندن بود اندكي بعد از كودتا به كشور بازگشت و رئيس آكادمي نيروي هوايي شد يعني محلي كه زيرزمين آن به شكنجگاه زندانيان سياسي تبديل شده بود و باچلت نيز در همين محل زير شكنجه قرا مي گرفت و ۷ ماه پس از كودتا در اثر سكته قلبي ناشي از شكنجه جان باخت.
پس از پايان حكومت كودتا در سال ۱۹۸۹ اين دو دختر به عنوان فعال سياسي در دو جبهه مخالف با يك ديگر روبرو شدند و هر چه كه روز انتخابات رياست جمهوري نزديك ميشود اين گذشته مشترك و نسبت هر دو نامزد با كودتا و ديكتاتوري پس از آن بيش از پيش به موضوع بحث بدل ميشود.
بنا بر تحليل سياسيون، پيروزي ماتاي ميتواند ادامه رويكرد دولت محافظهكار كنوني باشد كه بيشتر در پي به فراموشيسپردن اين پرونده و خنثينشان دادن دوران ديكتاتوري پينوشه بوده است، اما به قدرت رسيدن باچلت كه بنا به نظرسنجيها گزينه واقعيتري است ميتواند بر خلاف دوره قبلي رياست جمهوري او به تسريع در گشودن روشنگرانه پرونده يادشده كمك كند.
پژوهش**۹۲۹۴**۹۱۲۳