پايگاه اطلاع رساني فرانسوي زبان اسلت در گزارشي با اشاره به عبارت جنگ انحرافي نوشت : گاه اصرار سران كشورها براي مداخله نظامي در كشوري ديگر با هدف منحرف ساختن افكار عمومي از مشكلات داخلي خود آنها صورت مي گيرد.
يكي از مقامات حزب سوسياليست كه امروز قدرت را در فرانسه در دست دارد بي آن كه نامش فاش شود، اعلام كرد: حمله به سوريه فرصتي براي منحرف ساختن مخالفان و افكار عمومي از مسئله حساس اصلاحات بازنشستگي فراهم كرده است.
وي عنوان كرد: زماني كه توجهات به مسئله حمله به سوريه معطوف است، به راه انداختن جنبشي عليه اين اصلاحات دشوار مي شود.
در آمريكا نيز يك نماينده مجلس، باراك اوباما رييس جمهوري كشورش را متهم كرده كه براي منحرف ساختن اذهان از مشكلات سياست داخلي قصد مداخله نظامي در سوريه را دارد.
اين گزارش با اشاره به اين كه جنگ انحرافي به اندازه درگيري و جنگ در تاريخ قدمت دارد اما در دهه هاي اخير تئوري آن ارائه شده است، به نقل از ديويد تي. بربك مدرس علوم سياسي و كارشناس مسائل امنيت ملي در موسسه كالج نوال وار افزود: تئوري كه بر پايه آن مسئولان يك كشور براي جلب حمايت مردمشان از جنگ استفاده مي كنند، ساده و محسوس است.
آثاري از اين تئوري را مي توان در نوشته هاي مربوط به يونان باستان، ماكياول و كارل ماركس يافت. ويليام شكسپير نويسنده انگليسي نيز در نمايشنامه تاريخي خود هنري چهارم به اين امر اشاره كرده است. در اين نمايشنامه، هنري چهارم كه همواره از شورش مردم كشورش نگران است به فرزندش (هنري پنجم ) پيشنهاد مي كند كه به فرانسه حمله كند تا اذهان از مسائل مربوط به او منحرف شده و مردم در برابر يك دشمن واحد متحد شوند. اين تئوري همچنين به عنوان يكي از دلايل جنگ ميان فرانسه و آلمان در سال ۱۸۷۰ ميلادي نيز مطرح مي شود.
از ۲۵ سال پيش، پژوهشگران متعدد آمريكايي و كارشناس روابط بين الملل به اين تئوري اشاره مي كنند و هر بار كه مداخله نظامي در كشوري صورت مي گيرد، آن را مي آزمايند. يكي از روش هاي آزمودن صحت اين تئوري، تلاش براي يافتن سرنخ هاي آن در سخنراني هاي سياسي و اظهارات خصوصي مقامات است؛ رييس جمهوري كه مي خواهد با استفاده از جنگ محبوبيت خود را در نظرسنجي ها افزايش دهد، اين مسئله را جار نمي زند و حتي در محافل خصوصي نيز از آن سخن نمي گويد. راه ديگر تهيه فهرستي از نام كشورها و تعيين زماني است كه مقامات آن ها درگير موقعيت حساسي بوده اند. اين موقعيت توسط مطالعه نظرسنجي ها قابل استخراج است. به عنوان مثال، مشاهده مي شود كه تمايل به عمليات نظامي در رييس جمهوري با محبوبيت اندك، بيش از يك رييس جمهوري محبوب است.
اين گزارش با اشاره به اين كه اين روش نتيجه قطعي به دست نمي دهد به نقل از جين كارمر مدرس علوم سياسي در دانشگاه اورگون عنوان كرد: تئوري جنگ انحرافي پر طرفدار اما اثبات آن بسيار دشوار است. بيشتر نيز به اين امر بستگي دارد كه شما به رييس جمهوري كه به اقدام نظامي دست مي زند، علاقه داريد يا خير؟
وي افزود: يكي ازمواردي كه مي توان تقريبا با اطمينان اعلام كرد كه يك جنگ دلايل سياسي داخلي دارد، زماني است كه هيچ دليل بهتري براي بروز جنگ يافت نمي شود.
در بخش ديگري از اين گزارش آمده است: اگر كارشناسان به اين نتيجه برسند كه جنگ انحرافي در مورد يك درگيري صدق نمي كند، مسئله ديگري كه مطرح مي شود يافتن دشمن مشترك براي متحد ساختن ملت است؛ كه موارد متعددي از آن در تاريخ وجود دارد.
اين گزارش با اشاره به اين كه پس از واقعه ۱۱سپتامبر، آمريكايي ها در پشت سرجرج دبليو. بوش رييس جمهوري وقت خود و طرح او در مورد جنگ عليه تروريسم متحد شدند ، به نقل از ديويد بربك ، عنوان كرد : زماني كه يك كشور مورد تهديد مستقيم قرار گيرد، مردم به اتحاد و حمايت از رييس جمهوريشان تمايل بيشتري پيدا مي كنند. پس از واقعه ۱۱ سپتامبر نيز همين اتفاق افتاد. مداخله نظامي آمريكا درگرانادا نيز به شكل نجات جان دانشجويان پزشكي از دست ارتش كوبا مطرح شد و به همين دليل از حمايت مردم آمريكا بهره مند شد.
جين كارمرمعتقد است: اصطلاح جنگ به دلايل سياسي داخلي بهتر ازعبارت جنگ انحرافياست چرا كه عبارت دوم مي تواند مفاهيم ديگري چون تغيير شرايط را نيز تداعي كند.
دربخش ديگري از اين گزارش مي خوانيم: بوش پدر كه پس از رونالد ريگان كه لحني تند نسبت به اتحاد جماهير شوروي داشت، رياست جمهوري آمريكا را عهده دار شد، تصميم گرفت تا در اقدامي با هدف جلب حمايت داخلي به مداخله در پانامادست بزند.فرانسوآ اولاندرييس جمهوري فرانسه نيز در فاصله اندكي پس از انتخابش دشمن ساده اي را يافت و به سرعت در كشور آفريقايي مالي مداخله نظامي ترتيب داد.
اين گزارش با اشاره به جنگ فالكلند در سال ۱۹۸۲ميلادي افزود: دراين جنگ نيز انگيزه وملاحظات سياست داخلي براي دو كشور انگليس و آرژانتين وجود داشت. ديكتاتوري نظامي آرژانتين تلاش كرد تا با اشغال جزاير فالكلند توجه مردم كشورش را از وضعيت اقتصادي و اجتماعي اسف بار داخلي منحرف كند.
از سوي ديگر مارگارت تاچر در آن زمان از محبوبيت اندكي در نظرسنجي ها برخوردار بود .وي تصميم پر خطري را براي جنگ با آرژانتين با هدف به دست آوردن كنترل جزاير آتلانتيك جنوبي گرفت. پيروزي انگليس در اين جنگ به رژيم ديكتاتوري آرژانتين پايان داد و با آغاز فصل ديگري در زندگي سياسي تاجر به پيروزي آسان و بي دردسرش در انتخابات چند ماه بعد از جنگ منجر شد.
مترجمام ** ۹۰۵۳** ۱۵۸۳ ** ۱۰۶۴