به گفته كارشناسان و مسوولان ، كاهش ذخاير آب سدها به اندازه اي است كه ميزان آب موجود فقط براي مصرف شرب پيش بيني شده است.
مدير عامل سازمان آب منطقه اي فارس گفت: منابع آب سطحي و زيرسطحي استان فارس به شدت رو به كاهش است و چنانچه مصرف كنندگان مديريت منابع را به خوبي در نظر نگيرند قطعا براي تامين آب مورد نياز مردم با مشكل مواجه خواهيم شد.
حميدرضا دهقاني افزود: زنگ خطر برداشت بي رويه آب از منابع زيرزميني به صدا درآمده است.
وي بيان داشت: زماني استان فارس توليد برخي محصولات را براي خود افتخار مي دانست اما اكنون با آسيب ديدن سفره هاي آب زيرزميني توليد برخي محصولات آب بر از جمله برنج، ذرت و يونجه ديگر براي فارس افتخارآميز نيست.
دهقاني افزود: با تداوم خشكسالي و فشار بر استحصال آب از منابع زيرزميني، اقليم فارس به سمت اقليم دائما خشك و كم آب تغيير كرده است.
وي اظهار داشت: الگوي كشت موجود در مناطق مختلف استان فارس الگوي بهينه و مناسبي نيست؛ همه كارشناساني كه از ايران و خارج از كشور از دشت هاي فارس ديدن كرده اند نظر داده اند كه استان فارس به سمت بحران جدي در منابع آب حركت كرده و منابع هزاران ساله خود در آب هاي زير زميني را از دست داده است .
دهقاني گفت:براساس آمارهاي موجود ميزان كف شكني چاه ها در كشور در يك سال گذشته حدود ۶۰۰ كيلومتر بوده كه ۲۰۰ كيلومتر از اين كف شكني در استان فارس اتفاق افتاده است .
وي ادامه داد: يعني ما براي استحصال آب از منابع زير زميني ۲۰۰ كيلومتر چاه هاي آب را پايين تر برده ايم و اين آمار زنگ خطري جدي براي سلامت منابع آب زيرزميني و خاك است .
دهقاني گفت: اگر كشاورزان بدانند با چه هزينه اي كه نسل هاي آينده خواهد پرداخت به كشت ذرت و برنج و يونجه و محصولات آب بر مبادرت مي ورزند، قطعا در الگوي كشت خود تجديد نظر مي كنند .
وي اظهار كرد: برنج يك محصول استراتژيك نبوده و در انحصار كشور خاصي هم نيست كه براثر تحريم ها در تهيه آن مشكل داشته باشيم، بنابراين چه لزومي دارد كه در استان فارس اين قدر تاكيد بر توليد برنج مي شود؟
مدير عامل شركت آب منطقه‌اي فارس گفت: با وجود بارندگي‌ نسبتا مناسب در ماه‌هاي پاياني سال گذشته و ابتداي امسال ، فارس همچنان با خشكسالي دست ‌به گريبان است.
دهقاني افزود: امسال ۳۰۶ ميليمتر بارندگي در فارس شاهد بوديم كه در مقايسه با ميانگين بارندگي بلند مدت استان، ۱۷ درصد كاهش دارد.
وي با بيان اينكه متوسط بارندگي فارس از سال ۸۶ تا‌كنون روند كاهش را طي كرده است گفت: متوسط بارندگي فارس در سال‌هاي قبل از خشكسالي، حداقل ۳۳۰ ميلي‌متر بوده است.
مديرعامل شركت آب منطقه‌اي فارس با يادآوري اينكه بيلان آب در دشت‌هاي فارس طي سال‌هاي اخير روندي منفي را طي كرده و اين روند امسال هم تداوم داشته، افزود: برداشت بي رويه از سفره هاي آب زيرزميني و فشار بر اين منابع، اقليم فارس را از نيمه خشك به سمت خشك برده است.
اين مقام مسوول گفت :استان فارس به سمت بحران جدي در منابع آب حركت كرده و ميراث هزاران ساله خود در آبهاي زير زميني را از دست داده است.
وي با تاكيد براينكه زنگ خطر جدي براي همه مسئولان به‌صدا درآمده است، گفت: اين زنگ‌ خطر، هشداري جدي در خصوص سلامت زمين، خاك، مردم و آيندگان است، اگر كشاورزان ما بدانند امروز با چه هزينه‌اي اقلام پرمصرف را كاشت و برداشت مي‌كنند، در كار خود تجديد نظر خواهند كرد.
مدير عامل شركت آب منطقه اي فارس با اشاره به اينكه اكثر منابع آبي استان صرف كشاورزي مي‌شود، گفت: حدود ۹۵ درصد از منابع آبي فارس مصرف كشاورزي، چهار درصد مصرف شرب و يك درصد مصرف صنعتي دارد.
وي حجم آب قابل استفاده سد درودزن را ۸۹ ميليون متر مكعب بيان كرد و گفت : اين آب قاعدتا بايد براي تامين آب شرب مردم شيراز نگهداري شود .
به گفته وي حجم آب قابل استفاده در سد سيوند اكنون به صفر رسيده و سد ملا صدرا كمتر از ۱۳ ميليون متر مكعب آب قابل استفاده براي شرب دارد.
ناظر مجلس شوراي اسلامي در شوراي برنامه ريزي و توسعه استان فارس نيز گفت: مديران فارس به خوبي مساله كمبود آب كشاورزي را هدايت نكرده اند و نداشتن الگوي كشت مشخص يكي از مشكلات جدي كشاورزي استان فارس است.
داريوش اسماعيلي با بيان اينكه كمبود آب كشاورزي در استان فارس بيداد مي كند اضافه كرد: برنامه ريزي ها در زمينه كشت محصولات كشاورزي به نحوي است كه منجر به هدر رفتن آب كشاورزي شده است.
وي گفت: ذرت و برنج از محصولاتي هستند كه بيشترين نياز به آب دارند و اين در حالي است كه روند كشت ذرت و برنج در استان همچنان ادامه دارد و متاسفانه برخي از مسئولين نيز افتخار مي كنند كه كشت برنج در مناطقي مانند كامفيروز دو برابر شده است كه اين قابل دفاع نيست.
نماينده مردم خرامه، سروستان و كوار در مجلس شوراي اسلامي افزود: بايد از آب كشاورزي موجود به بهترين شكل براي افزايش توان توليد محصولات كشاورزي استفاده كرد .
وي ادامه داد: در شرايطي كه با كمبود آب مواجه هستيم كشت بسياري از محصولات كشاورزي مي تواند ضربه جبران ناپذيري را به كشاورزي استان فارس وارد كند.
وي گفت:خشكسالي هاي موجود در هفت سال اخير موجب شد تا بيش از ۱۵ هزار نفر از مردم بخش كربال از توابع شهرستان خرامه به ديگر شهرستان هاي استان فارس براي تامين معيشت خود مهاجرت كنند.
اسماعيلي گفت:درسال گذشته با توزيع تقريبا عادلانه آب كه صورت گرفت؛ اين شهرستان پس از گذشت چند سال تا حدودي بوي سبزه به خود گرفت و با برگشت هفتهزار نفر از مردم مهاجرت كرده به روستاهاي اين شهرستان روبرو شد.
نماينده مردم خرامه، سروستان و كوار در مجلس شوراي اسلامي از متوليان آب استان درخواست كرد به صورت كارشناسانه و بدور از فشارهاي جانبي برنامه اي تدوين كنند تا از آب كشاورزي موجود حداكثر استفاده در توليد محصولات كشاورزي و ايجاد اشتغال در استان فارس به عمل آيد.
سدهاي ملا صدرا ، درود زن و سيوند در شمال استان فارس از جمله منابع اصلي تامين آب كشاورزي زمين هاي زيردست در شهرستان هاي شيراز ، مرودشت ، ارسنجان ، خرامه و برخي مناطق ديگراست كه هر سال بخش قابل توجهي از آب موردنيازمحصولات گندم وديگر محصولات دراين شهرستان ها را تامين مي كند.
در هر حال گر چه اقتصاد معيشتي فارس بر مدار كشاورزي و توليد محصولات باغي شكل گرفته اما كاهش آب قابل دسترس در منابع سطحي و زير سطحي توليدات كشاورزي دراين استان را در بلند مدت با شرايط بحراني مواحه كرده است .
تغيير الگوي كشت،استفاده ازمحصولات كم آب بر، استفاده از روش هاي نوين آبياري ، جايگزيني محصولات پر بازده با محصولاتي مانند ذرت و برنج ، و در مجموع به كارگيري روشهاي بهنيه مديريت مصرف راهكارهايي است كه كارشناسان براي عبور از شرايط بحراني فعلي پيشنهاد مي كنند. ك/۴
۶۷۷ / ۶۶۷ /۶۷۵