سيگار برقي وسيله‌اي الكترونيكي است كه استعمال دخانيات را شبيه سازي مي‌كند. ادعا شده است كه اين دستگاه با توليد بخاراتي خاص بو، طعم، مزه و احساس سيگار كشيدن واقعي را به مصرف كننده القا مي كند، اما زيان هاي سيگار واقعي را ندارد و منجر به ترك سيگار مي‌شود.
اين درحالي است كه اين سيگار اكنون مخالفان جدي در ميان دانشمندان و سازمان هاي تحقيقاتي علمي دارد.
بتازگي محققان دانشگاه آكلند در نيوزيلند با تحقيق بر روي ۶۵۷ نفر اعلام كردند: ۷.۳ درصد از مصرف كنندگان سيگارهاي الكترونيكي بعد از شش ماه سيگار را ترك مي كنند. در مقابل ۵.۸ در صد از مصرف كنندگان چسب‌هاي نيكوتين‌ دار موفق به ترك سيگار در مدت زمان بيشتر از شش ماه شدند.
به گفته اين محققان تعداد كساني كه مورد آزمايش قرار گرفته ‌اند، براي به دست آوردن يك نتيجه قطعي كافي نيست و بايد تحقيقات گسترده تري روي اين موضوع انجام شود.
تحقيقات اخير دانشمندان فرانسوي نيز نشان مي دهد كه در تركيبات سيگارهاي الكترونيك مواد سرطان زا به كار رفته است. براساس گزارش آژانس بين المللي تحقيقات سرطان (IARC)، در ۳ مورد از ۱۰ مورد آزمايش شده اين سيگارها از انواع با نيكوتين يا بدون نيكوتين، مقادير فرمالدئيد يافت شده است. فرمالدئيد ماده سمي است كه در سيگارهاي معمولي وجود دارد.
سيگار الكترونيك نخستين بار در سال ۲۰۰۳ در كشور چين توليد شد و ورود مشاركت گونه برخي شركت هاي چند مليتي دارويي با ادعاي موثر بودن اين دستگاه در ترك دخانيات، سبب شد تا اين سيگار ها به سرعت به بازار كشورهاي مختلف جهان راه پيدا كنند و ميليون ها نفر در سراسر دنيا با هدف ترك يا كاهش مصرف دخانيات به استعمال آن رو ‌آورند. ادعاي تاييد نشده اين شركت هاي تبليغاتي سبب شده سيگارهاي برقي به اقصي نقاط مختلف جهان راه يابد، اما همزمان مراكز بهداشتي كشورهاي مختلف قوانين متعددي در مورد ممنوعيت خريد و فروش و همچنين استفاده از سيگارهاي الكترونيكي وضع كردند.
از نظر اقتصادي نيز توليد كنندگان اين محصول ادعا مي كنند سيگارهاي الكترونيكي ارزانتر از سيگار هاي معمولي هستند، اما سيگارهاي برقي كه به نظر مي رسد با اهداف تجاري و سودآوري روانه بازارهاي دنيا شده، تاكنون صرفا درآمد خوبي را نصيب شركت هاي توليد كننده ، توزيع كننده و فروشنده اين كالا كرده و تاكنون گزارش معتبري در مورد ميزان و آمار جمعيت ترك كنندگان سيگار با استفاده از اين روش ارائه نشده است.
اكنون اگرچه در بازارهاي جهاني اين سيگار بين ۵۰ تا ۱۵۰ دلار به فروش مي رسد، اما بسياري از كشورها خريد و فروش و حتي استعمال آن را ممنوع اعلام كرده اند.
در ايران نيز، به رغم ممنوع بودن خريد و فروش سيگار الكترونيك ، اين كالا مدتي است كه به بازارهاي داخلي به صورت قاچاق راه يافته و براساس برخي گزارشها داراي بهايي بين ۲۰ تا ۱۲۰ هزار تومان است كه از طريق شبكه هاي ماهواره اي و يا پايگاههاي اينترنتي با تبليغات عوام فريبانه به فروش مي رسد.
فروش گسترده اين كالا در حالي صورت مي گيرد كه ويژگي ها و خطرهاي احتمالي سيگارهاي الكترونيكي، همچنان دراولويت پژوهشي بسياري از مراكز، موسسات و پژوهشگاههاي معتبر جهان و مورد بحث محقق‌ها و سازمان‌هاي فعال در حوزه بهداشت و سلامت است.
علاوه براين تازه ترين مطالعات جديد دانشمندان بر لزوم تحقيقات بيشتر برروي تاثير سيگارهاي الكترونيكي در دراز مدت بر ترك سيگار تاكيد دارند. براين اساس تا تكميل مراحل تحقيقاتي اين محصول نبايد به عرصه تجارت راه يابد.
اداره غذا و داروي آمريكا نيز در اين زمينه درگزارشي به مصرف كنندگان اين نوع سيگار در جهان هشدار داد. طبق اين گزارش ايمن بودن اين محصول، هنوز به تاييد مراجع معتبر و ذيصلاح بهداشتي نرسيده است و پرسش هاي علمي متعددي در مورد مصرف آن درميان دانشمندان وجود دارد كه همچنان بي پاسخ است.
به هر روي گزارش مراكز تحقيقاتي - بهداشتي حاكي است؛ سيگار معمولي داراي ۴۰۰۰ ماده شيميايي مضر خطرناك و كشنده در بخش هاي مختلف آن اعم از كاغذ، فيلتر و توتون است، اما سيگارهاي الكترونيك نيز حاوي مواد شيميايي مضر ديگري است كه مي‌تواند به همان اندازه سلامت مصرف‌كننده را مورد تهديد جدي قرار دهد.
از: مريم شفيعي
علمي(۵)**۱۵۹۹