آنان در گفت وگو با خبرنگار ايرنا افزودند: اعلام نشدن قيمت خريد تضميني و توافقي خرما، امكانات نگهداري، صنايع بسته بندي و فرآوري در استان و زمينه صادرات اين محصول باعث شده تا واسطه گران، بازار خرما را در دست گيرند.
يك نخلدار سعدآباد دشتستان گفت: واسطه ها با گرفتن ابتكار عمل از توليد كنندگان خرما و تعيين پايين ترين قيمت ممكن ، سازمان هاي دولتي مرتبط و تشكل هاي صنفي را بيرون رانده و اين سازمان ها دخالتي براي حمايت از باغداران ندارند و فضا را براي اقدامات دلالان و سلف خران باز گذاشته اند.
غلامحسين كفايي افزود: واسطه گران امسال قيمت خريد خرما از نخلداران استان بوشهر را براي هر كيلو گرم در زير نخل و بدون بسته بندي هشت هزار ريال تعيين و اعلام كرده اند كه كسي حق خريد بيش از اين قيمت از نخلداران را ندارد و انحصار قيمت در دست واسطه هاست.
وي افزود: با توجه به اين كه نخلداران نيز انبار و امكانات براي نگهداري محصول خرما ندارند براي جلوگيري از زيان بيشتر ناچارند به اين خواسته واسطه ها تن دهند و زحمت يك ساله خود را با قيمت پايين به آنها بفروشند.
اين نخلدار بيان كرد: اين درحالي است كه دلالان، خرماي ارزان خريده شده را با قيمت چند برابر در بازار به فروش مي رسانند و سودي به باغداران نمي رسد.
كفايي گفت: سال هاي پيش با اعلام قيمت تضميني خرما ازسوي دولت و توافق ميان شركت هاي بسته بندي و فرآوري كه درقبال پرداخت تسهيلات خريد خرما ازسوي دولت به اين شركت ها صورت مي گرفت تا حدودي در افزايش قيمت خريد محصول از باغداران موثر بود اما امسال نرخ خريد تضميني خرما اعلام نشده و از پرداخت تسهيلات خريد توافقي به شركت هاي عمل آوري نيز خبري نيست.
وي ادامه داد: با وضعيت اقتصادي موجود و بالابودن هزينه توليد خرما، دولت بايد براي كمك و حمايت از نخلداران با اعلام نرخ خريد تضميني مناسب و پرداخت تسهيلات به شركت هاي بسته بندي و فرآوري دست واسطه هاي سودجو را از بازار خرما كوتاه كند.
كفايي ادامه داد: قيمتي كه اكنون واسطه ها براي خريد هر كيلوگرم خرما زير نخل و بدون بسته بندي تعيين كرده اند پايين تر از هزينه توليد اين محصول است و اگر وضعيت به همين روال پيش برود و دولت براي افزايش قيمت اين محصول چاره انديشي نكند، نخلداران متحمل خسارت هاي غيرقابل جبران خواهند شد.
وي گفت:در تعيين قيمت خريد تضميني و توافقي خرما افزون بر مسوولان و كارشناسان بايد از نظر نخلداران نيز استفاده شود تا هم كشاورز ضربه نخورد و هم خرما با قيمتي منطقي به دست مصرف كننده برسد.
كفايي اظهار كرد: وضعيت بازار خرما هم اكنون براي نخلداران نگران كننده است و دولت بايد علاوه براعلام نرخ خريد تضميني مناسب و پرداخت تسهيلات براي خريد توافقي به شركت هاي بسته بندي و فرآوري بايد زمينه صادرات اين محصول به خارج كشور را نيز فراهم كند.
وي افزود: با وجود محصول خوب امسال،به دليل شرايط نامناسب جوي و بالا بودن شرجي و رطوبت هوا بار خرماي نخيلات به صورت قابل توجهي ريزش كرده است.
يك نخلدار شهر وحدتيه شهرستان دشتستان نيز گفت: قيمت نهاده هاي كشاورزي از جمله كارتن بيش از دو برابر پارسال شده طوريكه امسال يك كارتن دو كيلوگرمي دو هزار و ۵۰۰ريال است و هزينه كارگر نيز دو برابر شده است و نرخ موجود خرما متناسب با هزينه هاي توليد نيست.
غلامحسين اقبال مجرد با بيان اين كه تاكنون درمورد قيمت تضميني و توافقي خريد خرما تصميمي گرفته نشده است در حاليب كه اجراي اين طرح ها باعث مي شود بازار خرما تنها در اختيار دلالان و واسطه ها نباشد وبا ايجاد رقابت در بازار اين محصول فروش آن با نرخ هاي واقعي انجام شود.
وي گفت:هم اينك تمام مراحل كاشت، داشت و برداشت وحتي بسته بندي خرما در استان بوشهر سنتي است كه اين امر باعث شده هر ساله هزينه ها افزايش يابد درحالي كه نرخ فروش اين محصول همچنان متناسب با رشد هزينه ها افزايش نمي يابد.
اقبال مجرد اضافه كرد: در هر منطقه اي شمار واسطه ها به تعداد انگشتان دو دست نيز نيست كه اين امر هماهنگي بين اين افراد براي تعيين قيمت را افزايش مي دهد، اما نخلداران بدليل پرشمار بودن و فقدان تشكل هاي صنفي براي مديريت بازار در مقابل واسطه ها توان مقاومت ندارند .
اين نخلدار وحدتيه اي ادامه داد: بسياري از نخلداران تنها راه درآمدشان فروش محصول خرما است كه بدليل عدم همخواني درآمدها و هزينه هاي زندگي ، بدهي بانكي و هزينه هاي داشت و برداشت محصول ناگزير به پذيرش تاراج دسترنج يكساله خود هستند.
وي گفت: درخت خرما در سال يكبار ثمر مي دهد و برعكس برخي فعاليت هاي كشاورزي كه امكان برداشت محصول هاي متفاوت در يكسال زراعي وجود دارد كه اين امر باعث شده تا تنها درآمد نخلداران فروش همين محصول باشد وآسيب پذيري آنان در برابر ناملايمات و بي مهري هاي حاكم بر بازار اين محصول بيشتر باشد.
اقبال مجرد افزود: سرانه مصرف خرما در كشور بسيار ناچيز است و بايد فرهنگ مصرف و تغذيه از اين ماده غذايي دگرگون شود طوريكه تنها نبايد به تازه خوري محصول خرما اكتفا كرد بلكه بايد با فرآوري هاي انجام شده از نوشيدني ها، شكلات ها و كلوچه هاي خرمايي آن نيز استفاده شود.
وي گفت: درحالي كه در سال هاي گذشته واحدهاي زيادي تحت عنوان بسته بندي خرما مجوز گرفتند اما بدليل فعال نبودن، خرماي صادراتي ايران در كشورهاي مقصد متناسب با سليقه و ذائقه مشتري در بازارهدف بسته بندي دوباره مي شود و سود واقعي فروش آن به جيب خارجي ها مي رود.
اقبال مجرد گفت:اگر دستگاههاي متولي بر بسته بندي و عرضه محصول خرما نظارت كنند صادرات خرما ارز آوري خوبي براي كشور دارد و اشتغال پايدار نيز ايجاد مي شود.
كل دوره برداشت خرما دراستان بوشهر يكماه است و بدليل بسته بندي سنتي در كارگاه هاي خانگي توسط نيروي انساني كه به طور معمول خانم ها هستند،باعث مي شود كارگر در اين بازه زماني به سختي پيدا شود كه در كيفيت بسته بندي نيز تاثير منفي دارد درحالي كه اگر واحدهاي بسته بندي صنعتي فعال باشند اين مشكل نيز برطرف خواهد شد.
يكي از كشاورزان روستاي دشتي اسماعيل خاني شهرستان دشتستان گفت: شرجي هوا و رطوبت بالا باعث ريزش محصول خرما در بخشي ازنخيلات اين روستا شد و خسارت بالايي به كشاورزان و نخلداران وارد كرد.
غلامرضا بنافي افزود: با توجه به ريزش بي سابقه و نابودي ثمر نخيلات اين روستا، مسوولان بايد براي جبران بخشي از زيان هاي وارده به باغداران چاره انديشي كنند.
وي اضافه كرد: به كشاورزان منطقه خسارت بسيار بالايي وارد شده است طوري كه نه تنها سودي نمي كنند بلكه بايد هزينه هاي داشت شامل سم پاشي ها، گرده افشاني، آرايش و آبياري را نيز پرداخت كنند.
مسوول صنف كشاورزان و خرماي دشتستان بوشهر به ايرنا گفت:هم اكنون به دليل مشخص نبودن قيمت خرما، بازار فروش اين محصول از رونق خوبي برخوردار نيست و مسوولان بايد هرچه زودتر با اعلام قيمت تضميني مانع از سودجويي برخي دلالان شوند.
علي احمدي افزود: هم اكنون قيمت تمام شده براي توليد هر كيلو گرم خرما زير نخل و بدون بسته بندي كه در اصطلاح محلي به آن زيرباغي گفته مي شود، ۱۱ هزار و ۵۰۰ ريال و بسته بندي شده آن در كارتن ۱۴ هزار و ۵۰۰ ريال است.
وي اضافه كرد:اين هزينه ها شامل هزينه هاي نگهداري، برداشت، حق آب، شخم، گرده افشاني و آرايش ازابتداي كار تا ميوه نهايي آن خرماست و درصورت بسته بندي در كارتن نيز برهزينه آن هر كيلوگرم سه هزار ريال افزوده مي شود.
مسوول صنف كشاورزان و خرماي دشتستان ادامه داد: اين درحالي است كه قيمت فروش خرماي زيرباغي اكنون دراين شهرستان بين هشت هزار ريال تا ۱۰هزار ريال به ازاي هر كيلوگرم به صورت عمده است و فقط در منطقه وحدتيه قيمت خرماي بسته بندي شده تا ۱۷ هزار ريال به فروش رفته است.
احمدي بيان كرد:اين وضعيت بازار خرما، براي باغداران كه يكسال زحمت كشيده و رنج برده اند، مقرون به صرفه نيست و باغداران متضرر مي شوند.
وي اظهار كرد: قيمت پيشنهادي ما براي خريد تضميني خرما به صورت عمده كيلويي ۱۵ هزار ريال و به صورت بسته بندي شده كيلويي ۱۸ هزار ريال است تا كشاورزان نيز متضرر نشوند.
معاون بهبود توليدات گياهي سازمان جهاد كشاورزي استان بوشهر گفت: استان بوشهر ظرفيت توليد ۱۷۵هزار تن خرما را دارد كه از اين ميزان ۵۵هزار تن بصورت خارك و رطب مصرف مي شود و هشت تا ۱۰هزار تن ضايعات و بين ۱۰۵ هزار تن تا ۱۱۰هزار تن نيز خرما در استان توليد مي شود.
مهندس محمد تقي منوچهري افزود: بخشي از اين خرماي توليدي به وسيله واسطه ها و دلالان خريداري مي شود.
وي اضافه كرد: وجود واسطه ها و دلالان تنها مختص محصول خرما نيست بلكه در بخش خريد همه محصولات كشاورزي مطرح است كه امكان برخورد با آنها نيز وجود ندارد.
منوچهري اظهار كرد: قيمت محصول خرما هم اكنون پاي نخل ۱۳هزار ريال، در كارتن ۱۸هزار تا ۲۰هزار ريال تعيين شده است.
وي بيان كرد: خريد محصول خرما به سرمايه نيازدارد اين درحالي است كه در مدت چهار سال گذشته تا كنون هيچگونه سرمايه در گردشي براي خريد خرما مصوب و پرداخت نشده است.
منوچهري گفت: اگر هم پولي تخصيص يافته بدليل بدهي كارخانه داران به بانك ها و نبود توافق بين آنها ونياز به وثيقه، دچار مشكل شده است.
وي گفت: وجود برخي مشكلات در بحث صادرات خرما، كار صادرات را با كندي مواجه مي كند.
منوچهري اضافه كرد: براي حضور در بازار جهاني و صادرات محصول بايد در بخش كيفيت محصول از لحاظ گونه، رقم و ميوه كارهاي تحقيقاتي انجام شود و هم در بخش صنايع تبديلي، بسته بندي و جانبي قوي شويم كه اين بخش نيز نيازمند تسهيلات است.
وي گفت: خريد تضميني براي محصولات اساسي مثل گندم، جو و ذرت تا قبل از مهرماه اعلام مي شود و در باره خرما نيز شوراي اقتصادي بايد به پيشنهاد استان هاي خرما خيز كشور در نرخ گذاري توجه داشته باشد.
منوچهري افزود: مسوولان استان بوشهر براي سال ۹۲ قيمت هشت هزار و ۳۱۰ريال بدون بسته بندي و هزينه توليد يك كيلو خرما با بسته بندي را ۱۰هزار و ۳۱۰ريال در كارتن سه كيلويي پيشنهاد كرده اند كه قيمتي ايده آل است.
وي گفت: خريد توافقي نيازمند اعتبار است كه تاكنون هيچ اعتباري در اين زمينه تخصيص نيافته است.
مدير باغباني سازمان جهاد كشاورزي استان بوشهر گفت: پيش بيني مي شود امسال ۱۷۵ هزار تن محصول از نخيلات استان بوشهر به صورت خارك، رطب و خرما برداشت شود كه در مقايسه با توليد سال پيش ۱۵ هزار تن افزايش نشان مي دهد.
ماشاالله احمدي افزود: پارسال ۱۶۰ هزار تن محصول از نخلستان هاي استان بوشهر برداشت شد.
عمده خرماي توليدي استان بوشهر از ارقام كبكاب، زاهدي، خاصويي، شهابي، شكر و خنيزي است.
بيشتر نخلستان هاي استان بوشهر در شهرستان هاي دشتستان، تنگستان، دشتي و جم قرار دارد.
خرماي استان بوشهرعلاوه بر داخل كشور به كشورهاي آسياي ميانه، اوكراين، كشورهاي حوزه خليج فارس و اروپا صادر مي شود.ك/۴
۶۲۸/۶۲۹ /۶۷۵