مطالب ذيل گزيده اي است از ويژه نامه ۱۴۰ صفحه اي « شاهد ياران » در يادمان مرحوم آيت الله طالقاني كه توسط معاونت پژوهش و ارتباطات فرهنگي بنياد شهيد و امور ايثارگران كشور در سال ۸۶ انتشار يافته است.

*** آيت الله طالقاني در نگاه حضرت امام (ره)
... مرحوم آقاي طالقاني مستقيم بود ؛ مستقيم فكر مي كرد؛ مستقيم عمل مي كرد . انحراف به چپ و راست نداشت . نه غربزده بود و نه شرق زده ، اسلام زده بود ، دنبال تعليمات اسلام بود و براي ملت مفيد بود و رفتنش ضايعه است ، لكن او پيوست به آنجايي كه براي او تهيه شده است ؛مقامي كه براي او تهيه شده است. «بيانات در ديدار با خانواده آيت الله طالقاني ۲۲ شهريور ۵۸»
... مجاهد بزرگوار و عالم هوشياري كه ازعنفوان جواني تا آخرين لحظات زندگي در خدمت به اسلام و كشورهاي اسلامي ، متحمل رنج ها ، حبس ها و فشارها بود و هيچ گاه از اين زحمت ارزشمند و خدمت سودمند كناره گيري نكرد و به كوشش خود در راه هدف و انقلاب ادامه داد. « بيانات در ديدار با اقشار مختلف مردم ۲۳ شهريور ۵۸ »
***آيت الله طالقاني در آينه رهبر معظم انقلاب
... اگر من اسم از آيت الله طالقاني مي آورم و ياد او را بزرگ مي دارم به خاطر شخصيت معنوي اوست ، به خاطر مجاهدت و فداكاري و دردمندي و دلسوزي اوست . به خاطر علاقه مندي او به وحدت و يكپارچگي مردم مسلمان است . ما اينها را در وجود طالقاني مجسم ديديم و اي كاش امروز طالقاني در ميان اين ملت مي بود ، كاش همان طوري كه امام ( ره ) فرمودند ، اعصاب متشنج اين جامعه داغدار و رنجيده را تسكين مي بخشيد. اي كاش مي بود و مي ديد او كه اقامه كننده جمعه ؛ يعني مظهر جماعت در ميان جامعه ما بود و او كه ابوذر زمان بود و او كه مالك اشتر بود ، مي ديد ...« بيانات در محفل بزرگداشت آيت الله طالقاني ، ۲۱ شهريور ۵۹»

***پايبندي به اصول ، آيت الله طالقاني در آينه شهيد رجايي
... علم مساله اي بود كه براي آقاي طالقاني قابل بررسي بود ، ولي تا آنجايي قابل قبول بود كه مباني اعتقادي و قرآني كه به آن معتقد بودند ، تطبيق مي كرد. ايشان درستي علم را در اين مي دانستند كه با قرآن تطبيق كند نه اينكه درستي قرآن را در اين بدانند كه با علم تطبيق كند . اين خيلي مساله مهمي است. « سخنراني شهيد رجايي در شهريور ۵۹ در سمينار بزرگداشت آيت الله طالقاني»

*** ابر رحمت، آيت الله طالقاني در آينه شهيد مصطفي چمران
... هميشه ماموران زندانشان را تعويض مي كردند؛چون طاغوتيان از تاثير پذيري ديگران از ايشان وحشت داشتند .روزي نصيري جلاد (رييس ساواك) براي بازديد به زندان مي رود . رييس زندان به آيت الله طالقاني مي گويد كه براي احترام از جايشان بلند شوند .آيت الله طالقاني مشغول خواندن قرآن بودند ،درجواب مي گويند ، اين مرد ارباب توست . چرا به من مي گويي بلند شوم؟
....ايشان براي ما منبع جوشاني از ايمان و ابرپرباري از رحمت و محبت بودند ، به خصوص كه ما از ايشان وحشت نداشتيم ، زيرا به محبت بي پايانشان ايمان داشتيم و از ايشان خجالت نمي كشيديم. هر حرفي را و هر مشكلي را با ايشان مطرح مي كرديم و ايشان ستارالعيوب بودند. نقص ها و كمبودهاي ما را مي ديدند و مي فهميدند ، ولي به روي خود نمي آوردند.« دكتر چمران ، روزنامه كيهان ، نخستين سالگرد رحلت آيت الله طالقاني »

*** حياتي منور به اخلاص ، آيت الله طالقاني در آينه مرحوم علامه محمد تقي جعفري
... مي توانم بگويم كه تقريبا تمام خطبه هاي نماز جمعه اين مرد بزرگ را گوش مي دادم. از چشم هاي اين مرد ، اخلاص مي باريد. واقعا بهت آور بود . در آن مصلي ، در دانشگاه چشم هايش به مردم بود ، ولي اگر كسي دقت مي كرد ، مي فهميد نگاهش به بالاست. ظاهرش با مردم بود ولي به بالا مي نگريست ، صحبت ها از بالا بود . سخنان ، حرفه اي نبودند. صددرصد از دل برمي آمدند، به طوري كه گاهي چند نفر نشسته بوديم و گوش مي كرديم و بي اختيار گريه مي كرديم.
.... خدا رحمت كند آيت الله سيد محمود طالقاني را كه يك عمر با تكيه بر اين اصول ثابت زندگي كرد . زندگيش بسيار روشن است. حياتش يك حيات روشن است . هيچ ابهامي در آن نيست .هم در كارش و هم در آثارش ، اخلاص موج مي زند . ثابت ترين اصل براي بشر اين است كه انگيزه كارش اخلاص باشد . چنين فردي هرگز نمي ميرد. «سخنراني علامه جعفري در مراسم پانزدهمين سالگرد آيت الله طالقاني در شهيور ۷۳ در گليرد طالقان»

*** روزآمدي ، آيت الله طالقاني درآينه مرحوم حجت الاسلام علي دواني
اگر در برابر آقاي طالقاني خضوع داشتند و آن طور به او نگاه مي كردند و به سخنانش گوش مي سپردند ، صرفا به اين خاطر نبود كه او روحاني بود ، بلكه چون آگاه و اهل بصيرت بود و قيافه و طرز سخن گفتنش و آنچه مي گفت غير از روحانيون ديگر بود، وقتي براي مردم امروز و تحصيلكرده ها صحبت مي كرد ، به حرفش گوش مي دادند. « خاطرات نگاشته شده حجت الاسلام دواني از آيت الله طالقاني»

***شخصيتي جهاني ، آيت الله طالقاني در آينه آيت الله مهدوي كني
... به ايشان بيشتر از ما احترام مي گذاشتند ، جا هم داشت . اين مساله را بايد مورد توجه قرار داد كه ايشان يك شخصيت بين المللي بود ، ما نبوديم. مرحوم آيت الله طالقاني در مبارزه و سياست سابقه طولاني داشت ، شناخته شده و جهاني بود . مخصوصا در ميان نهضتي ها بودند ، تشكيلاتي داشتند. ما تشكيلات نداشتيم و طلبه هاي جواني بوديم....«مصاحبه با نشريه شاهد ياران ، شماره ۲۲ ، شهريور ۱۳۸۶»
گزارميز /۵/۱۷۴۶/۱۶۴۷