به گزارش ايرنا، نشست نقد و بررسي سريال «داوران» شب گذشته(دوشنبه) در قالب چهل وسومين برنامه خانه فيلم فردوس با حضور احمد اميني كارگردان، مهرداد ضيايي بازيگر و محمدرضا لطفي مجري و منتقد در فرهنگسراي فردوس برگزار شد.
لطفي در ابتداي اين نشست گفت: ساخت يك اثر تلويزيوني شامل دو بخش است؛ نخست نگاه مديران و سياست اتخاذ شده از سوي آنها و در مرحله بعد، محصولي كه سازندگان آن را تهيه مي كنند.
وي افزود: درباره مجموعه «داوران» بايد گفت كه سازندگان كار خود را انجام داده اند و اين مسوولان تلويزيون بوده اند كه با كج سليقگي و سوء دانش به كار لطمه شديد زدند.
اين عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي تاكيد كرد: ساخت چند تله فيلم و سپس نمايش آن در قالب سريال، پخش از شبكه كودك، نيمه كاره رها كردن ساخت، تزريق غلط بودجه و مواردي از اين دست همگي به اين كار ضربه زده است.
لطفي گفت: اختراع واژه «فيلم - سريال» يك شاهكار است كه تنها از تلويزيون ايران مي تواند سر بزند؛ مگر مي توان لباس يك كار را بعد از ساخت تعيين كنيم؟
وي افزود: «داوران» مجموعه ايده آل و شاهكاري نيست، قطعا در فرم و ساختار داراي نقاط ضعف است اما با تمام اينها قصه تعرف مي كند و به مخاطب فكر كرده است.
به گفته وي، نحوه چينش عوامل و دكوپاژ اين كار حكايت از تلاش سازنده هاي آن دارد، اما شيوه غلط توليد و پخش، بيشترين لطمه را به كار زده است و باعث قرباني شدن آن شده است.

** داوران گرفتار بحران بودجه شد
در ادامه اين نشست، «احمد اميني» كارگردان «داوران» درباره ساخت اين مجموعه توضيح داد: تابستان سال ۸۸ سيمافيلم از من و تهيه كننده دعوت كرد تا درباره ساخت يك تعداد فيلم - سريال گفت وگو كنند به نحويكه هر يك از اين فيلم ها داستان مجزايي با چند شخصيت ثابت داشته باشند.
وي افزود: البته به جز من از كارگردانان ديگري از جمله همايون اسعديان، كيومرث پوراحمد، كيانوش عياري نيز دعوت شده بود و هركدام از ما موضوعات جداگانه اي داشتيم.
به عنوان مثال به من پيشنهاد موضوع مسايل حقوقي را دادند و يا به اسعديان موضوع كودكان كار و خياباني را داده بودند و بدين ترتيب وارد ماجرا شديم.
اميني ادامه داد: ساير كارگردانان درباره اين نوع سريال به نتيجه نرسيدند و تنها كسي كه ماجرا را جدي گرفت من بودم؛ به من گفتند كه پيرنگ ماجراهاي تو هفت خواهر و برادر وكيل باشد كه در هر تله فيلم درگير يك پرونده حقوقي مي شود.
به گفته وي، پيشنهاد اوليه سيما فيلم ۱۰ تله فيلم بود و چون در آن مقطع سيما فيلم ديگر حق سريال سازي نداشت و تنها به توليد تله فيلم و يا كارهاي الف ويژه مي پرداخت موضوع برايم جالب آمد و كار را آغاز كريم.
وي با بيان اينكه تهيه كننده اين سريال نيز يك تيم نويسنده در اختيار داشت، گفت: البته برخي آنها كار را در ميانه راه رها كردند و در نهايت تهيه كننده به همراه اصغر عبدالهي و جميله دارالشفاهي نگارش را آغاز كردند.
اميني يادآور شد: چندين طرح براي اين سريال نوشته شد كه در نهايت هشت طرح پذيرفته شد و در نهايت بعد از دو سال در بهمن ماه سال ۹۰ ساخت سريال با پنج فيلمنامه و سه طرح تاييد شده كليد خورد.
وي افزود: داوران در ارديبهشت سال ۹۱ كليد خورد و من تا شهريور ماه پنج تله فيلم را تمام كردم. هرچند كه سيما فيلم در همان مراحل آغاز فيلمبرداري مي گفت كه به فكر پانزده تاي بعدي باشيد اما بي پولي گريبان پروژه را گرفت.
اميني با بيان اينكه اين بي پولي انگيزه را از سازندگان گرفت، گفت: بيژن ميرباقري فداكاري كرد و با بي پولي و سختي و فشار دو تله فيلم ديگر را كار كرد و بعد هم كار به جايي رسيد كه دوستان گفتند ديگر اصلا پول نيست و كار تعطيل شد.
به گفته وي، در نهايت قرار شد «داوران» به شكل سريال و هر تله فيلم در قالب دو قسمت از سريال به شكل هر شبي پخش شود.
وي همچنين درباره مقايسه اين كار با سريال «اولين شب آرامش» توضيح داد: «اولين شب آرامش» يك سريال مشخص ۲۴ قسمتي بود با داستاني مشخص و شخصيت هايي معلوم كه قرار بود يك داستان را در ۲۴ قسمت روايت كنند در حاليكه «داوارن» چنين نيست.
اميني با بيان اينكه برخي به اينكه چرا افراد خانواده داوران داستان ندارند، ايراد مي گيرند، گفت: وقتي يك كار ناقص ساخته مي شود و ناقص تر پخش مي شود، چه توضيحي مي توان داد.
وي افزود: «داوران» در حقيقت هفت تله فيلم است و نه يك سريال ۱۴ قسمتي؛ طراحي و پي ريزي فيلمنامه آن هم از ابتدا به گونه اي بوده كه بايد در يك ۹۰ دقيقه متوالي پخش گردد و وقفه اي بين آن نباشد.
اين كارگردان اظهار داشت: سه قصه «داوران» كه درباره اين خانواده بود، اصلا ساخته نشدند ضمن اينكه از ابتدا قرار بود «داوران» از شبكه سه پخش شود، اما در نهايت با دستور معاون سيما به شبكه دو رفت.
اميني هدف اصلي از ساخت اين سريال را آموزش حقوقي به مردم و ضرورت حضور وكيل در جامعه دانست و گفت: اين سليقه من است كه به مردم هشدار بدهم و اين نوع فيلمسازي را دوست دارم.
وي گفت: روحيه من به ساخت آثار طنز نمي خورد و دوست هم ندارم و بيشتر دنبال بيان صريح معضلات هستم.

** تله فيلم براي برخي حكم قلك را دارد
كارگردان «داوران» همچين گفت: در شرايط فعلي شنيده ام كه تله فيلم ها را زير ۱۰ روز توليد مي كنند زيرا تله فيلم براي برخي كارگردانان و بازيگران حكم حياط خلوت و قلك را دارد.
اميني اضافه كرد: ۹۰ درصد سازنده اين آثار كساني هستند كه ما بعد از اين همه سال هنوز نمي شناسيم.

** اصول زيبايي شناسي در توليد سريال فراموش شده
«مهرداد ضيايي» بازيگر اين سريال نيز با بيان اينكه به تقسيم بندي بين تئاتر و تلويزيون و سينما قائل نيست، گفت: هميشه به دنبال كار خوب هستم تا اول از همه، خود از كار لذت ببرم، چون مطمئن بودم و هستم كه لذت من در نهايت باعث لذت بردن مخاطب از كار مي شود.
وي افزود: مدتي است عرصه بازيگري براي من باعث لذت نمي شود و براي همين هم مخاطب از كارها لذت نمي برد.
به گفته اين بازيگر، مباحث زيادي در افت و ريزش مخاطب مطرح است كه يكي از آنها همين بحث كمبودهاي مالي است، اما بخش اصلي ديگر به دور شدن سريال ها و تصاوير پخش شده از فضاي واقعي جامعه باز مي گردد؛ اينكه صداقت را فراموش كرده ايم و تماشاگر اثري از خود و روزمره اش در كارها نمي بيند.
ضيايي افزود: عامل ديگر در ريزش مخاطب، نپرداختن به وجه سرگرم سازي و زيبايي شناسي در آثار است كه آن را گويي به كلي از تلويزيون كنار گذاشته ايم.
وي تاكيد كرد: درست است كه تلويزيون مي تواند رسانه اي براي آموزش و فرهنگ سازي باشد اما در وهله نخست ايجاد سرگرمي كرده و تماشاگر جذب كند.
اين بازيگر با بيان اينكه ساختارهاي زيباشناسي اثر از جمله تصوير، رنگ و نور در توليد آثار فراموش شده اند و چهره آدم ها به زشت ترين شكل ممكن نشان مي شود، اظهار داشت: نتيجه اين رويكرد، اين است كه به دليل وجود وجه سرگرمي و رنگ و لعاب و تصاوير زيبا مردم جذب سريال هاي ماهواره اي مي شوند.
فراهنگ ** ۲۰۲۵ ** ۱۰۷۱