در حالي كه باراك اوباما رييس جمهور آمريكا و ساختار سياسي – امنيتي اين كشور، براي جلب حمايت مردم و دولتمردان آمريكايي از يك حمله نظامي به سوريه، دست به تلاشي وسيعي دست زده اند و اوباما ديروز نيز در يك گفت و گوي تلويزيوني با ۶ شبكه خبري اين كشور تلاش كرد ضرورت حمله به سوريه را تشريح كند. افزون بر اين بسياري از سناتورها و قانونگذاران آمريكايي همچون جان مك كين در چند روز گذشته و در يك رويه جديد با گفت و گوي مستقيم با مردم تلاش كردند تا فضاي افكار عمومي داخلي را براي آغاز جنگي ديگر در خاورميانه و حمله به سوريه آماده سازند. اين در حالي است كه افكار سنجي موسسه گالوپ در روز جمعه پانزدهم شهريور نشان داد كه بيش از ۵۱ درصد مردم آمريكا با حمله آمريكا به سوريه مخالف هستند.
براين اساس در چند روز گذشته نيز اعتراضات مردمي در نقاط مختلف آمريكا درستي اين افكارسنجي را نيز نشان داد، به نحوي كه در شهرهاي واشنگتن، نيويورك و بوستون اعتراض هاي گسترده اي عليه واكنش نظامي در سوريه برپا شده است. در اين تجمع ها، راهپيمايان با حمل پرچم سوريه و پلاكاردهايي فرياد مي زدند: آمريكا از خاورميانه خارج شو! بر روي پلاكاردهاي معترضان نوشته شده بود: بمباران صلح نمي آورد، دست از سوريه برداريد. همزمان تجمع و اعتصاب در مقابل كاخ سفيد و كنگره آمريكا ادامه داشته و فعالان صلح و مردم براي ابراز مخالفت جدي خود با يك ماجراجويي تازه نظامي، به مشاركت در اين تجمع ها ادامه مي دهند. در برخي ديگر از شهرهاي آمريكا از جمله سنت لوييس و مينياپوليس مردم تجمعات اعتراض آميزي عليه جنگ احتمالي با سوريه برگزار كردند. اين تجمع ها كه از هفته گذشته آغاز شده از دو روز گذشته در شهرهاي مختلف آمريكا به اوج خود رسيده و قرار است راهپيمايي هاي ضد جنگ در روزهاي آينده در آمريكا ادامه پيدا كند. از خواسته هاي اصلي معترضان خودداري نمايندگان كنگره از راي دادن به طرح حمله نظامي به سوريه و تن ندادن آن ها به فشار كاخ سفيد و لابي هاي جنگ طلب است.
همچنين بنا به اطلاعاتي كه خبرگزاري آسوشيتدپرس بتازگي منتشر كرد، نيمي از اعضاي مجلس نمايندگان و يك سوم اعضاي سناي آمريكا هنوز تصميم خود را در مورد طرح استفاده از ابزار نظامي دولت اوباما براي حمله به سوريه نگرفته اند. يكي از دلايل ترديد نمايندگان بدبيني شديد آنها نسبت به معارضين اعلام شده است. در اين دوره، اكثريت سنا در اختيار حزب دموكرات ها و اكثريت مجلس نمايندگان در اختيار جمهوري خواهان قرار دارد. اين در حالي است كه با وجود ترديدهاي بسيار در ميان افكار عمومي داخلي آمريكا و ترديد در ميان قانونگذاران، جان كري وزير امورخارجه اين كشور، از روز شنبه شانزدهم شهريور سفر اروپايي خود را براي اجماع سازي و ائتلاف سازي در حمله به سوريه آغاز كرده است.
در چنين چارچوبي اگر از زاويه ديد افكار عمومي آمريكا به احتمال جنگ در سوريه نگاهي مختصر بياندازيم، متوجه خواهيم شد كه افكار عمومي در طي يك دهه اخير از جنگ هاي مزمن اين كشور در اقصي نقاط جهان و به ويژه خاورميانه خسته شده اند و اين خستگي و دلزدگي را مي توان در اعتراضات و تجمعات پي در پي و گسترده در چند سال اخير ديد. تجمعاتي كه از جنبش موسوم به اشغال وال استريت – جنبشي كه اگرچه در اعتراض به مشكلات اقتصادي بود اما در واقع اين معضلات اقتصادي به واسطه حمله آمريكا به عراق و افغانستان پديد آمده است- آغاز شد و سپس در اعتراضات مربوط به روندهاي تبعيض نژادي ادامه پيدا كرد.
از ديگر سو، رويكرد اوباما مبني بر كشاندن موضوع حمله آمريكا به سوريه در ميان افكار عمومي خود تبديل به يكي از مسايل عمده اين كشور شده است، چراكه فضاي ضدجنگ و سياست تغييري كه خود اوباما از سال ۲۰۰۸ و همزمان با ورود به كاخ سفيد مطرح كرده، قدرت مانور وي در استفاده از ابزار نظامي را تا حدودي كاهش داده است. در چنين شرايطي كه اوباما سياست كنش نظامي را در معرض نقد و ديدگاه افكار عمومي قرار مي دهد، بسياري به اين سوال فكر مي كنند كه چرا آمريكا بايد در همه نقاط جهان مداخله كند و چرا مردم آمريكا بايستي تاوان و هزينه سياست هاي نادرست و نامتناسب دولتمردان خود را پرداخت كنند؟ حال با وجود توجه بالاي افكار عمومي در آمريكا به موضوع حمله به سوريه، بسياري از مردم سياست مداخله نظامي را نه تنها سياستي ناموفق بلكه نامتناسب نيز تفسير خواهند كرد. چراكه تجربه دو جنگ افغانستان و عراق اين مساله را براي افكار عمومي آمريكا مورد تاكيد قرار داده است كه بهانه تراشي دولتمردان اين كشور جهت نظامي سازي فضاي بحران هاي منطقه اي و سپس مداخله نظامي، نوشتار سياستي تكراري اما خطرناك جهت افزايش نظامي گري در سياست خارجي آمريكا است و چنني سياست هايي مي تواند براي يك دهه و شايد دهه هاي متمادي فضاي سياسي و اقتصادي داخلي اين كشور را با بحران مواجه سازد.
در نهايت، هرچند افكار عمومي مردمي بعنوان بخش مهمي از نظام تصميم سازي در سياست خارجي آمريكا عمل مي كند و حتي در برخي موارد مي تواند بعنوان موجي در تغيير يا جلوگيري از تداوم سياست ها عمل كند اما موج اعتراض هاي مردمي در يك دهه اخير هنوز نتوانسته فضاي سياست خارجي آمريكا را به طور گسترده تحت تاثير خود قرار دهد و دولتمردان اين كشور در دو دهه اخير سياست هاي نظامي گري را در بيشتر موارد دنبال كرده اند.
تحقيق**۲۰۴۰**۱۳۵۸