«محمدرضا لطفي» در يادداشتي كه روز دوشنبه در اختيار ايرنا قرار داد، در تحليل و نقد فيلم سينمايي «پل چوبي» آورده است: «پل چوبي» ساخته مهدي كرم پور از چند منظر قابل بررسي و نگاه است.
نخست آنكه حاشيه هاي ساخته شده براي اين فيلم به مراتب بيشتر از خود متن است و ديگر آنكه اين فيلم تقريبا بيشتر ستاره هاي سينماي ايران را اعم از مهران مديري، بهرام رادان،هديه تهراني و... را جمع كرده تا در گيشه موفق باشد.
اما قبل از هر چيز اجازه بدهيد به نكته اي اشاره كنم و آن اينكه تكليف خود را با اين فيلم در حد يك جمله مشخص نمايم.
«پل چوبي» فيلم ايده آل و بي نظيري نيست. چه در محتوا و چه در ساختار از ضعف هايي رنج مي برد و مي توانست تبديل به فيلم ماندگاري شود. اما چنين نيست. اما...
اما اين فيلم در بخش خصوصي ساخته شده است، بخشي كه اين روزها در سينماي ايران نفس هاي آخر خود را مي كشد و ديگر كسي حاضر به سرمايه گذاري در آن نيست و بيشتر تهيه كنندگان ترجيح مي دهند سود خود را در توليد از پروژه هاي دولتي دريافت نمايند و همين باعث نابودي كامل هنر هفتم است.
از سوي ديگر بي علت و تنها به دليل يكسري دعواهاي جناحي و سياسي اين فيلم قرباني شده و در حق اش به شدت ظلم گرديده است.
حال در چنين شرايطي بي انصافي است كه من منتقد راحت بنشينم و بدون در نظر گرفتن شرايط، ايرادات فيلم را گل درشت كنم و آنها را محكوم كنم.
آري! «پل چوبي» در كنار نقاط مثبت خود هم ايراد دارد و هم اشكال، اما به احترام سينماي ايران، به احترام بخش خصوصي و به احترام سينماي صنعت سينما و نه فقط توليد فيلم از بازگو كردن ايرادات فيلم چشم پوشي مي كنم و به ذكر نقاط مثبت آن مي پردازم.
اولين نكته مثبت و قوت فيلم «پول چوبي» در اين است كه فيلم به شدت سينما است. متر و مقياس سينما در آن كاملا رعايت شده است و فيلم زنده و سرپا است.
فراموش نكنيم كه بعضي آثار تنها فيلم هستند و نه سينما. يك اثر سينمايي بايد قادر باشد مخاطب را از خانه بيرون بكشد و او را وادار به خريد بليت كند. چنين است كه يك اثر در مقياس فيلم باقي مي ماند و تبديل به سينما نمي شود و اثري ديگر وارد چرخه صنعتي سينما مي شود.
اين نگاه در تك تك عناصر «پل چوبي» كاملا به چشم مي خورد، از كارگرداني و فيلمنامه گرفته تا انتخاب بازيگران و فيلمبرداري و طراحي صحنه كه همين نگاه درست و اصولي باعث شده تا اثر به شدت قصه گو باشد.
هرچند كه در همين قصه گويي ايراداتي هم وجود دارد، اما نفس اين حركت در سينمايي كه به برهوت داستان و قصه تبديل شده و كارگردانان و نويسندگان ما ديگر حتي قادر به بسط يك طرح معمولي هم نيستند حكم كيميا را دارد.
اما در كنار اين موارد، محتواي فيلم عنصر ديگري است كه به شدت در خدمت اثر است. اين يك واقعيت قطعي است كه سينما فرزند زمانه خويش است و سينماي پويا و زنده تصوير آيينه گويي از شرايط محيط است.
«پل چوبي» با در نظر گرفتن اين واقعيت دست به خلق شخصيت هايي زده است كه همگي شرح حال انبوهي از عموم جامعه هستند. ترديدها و سرگشتگي ها و بحران هايي كه شخصيت هاي اين فيلم به آن مبتلا هستند دقيقا همان معضل روز جامعه ما است.
اينكه همگي در ظاهر خوش هستيم، اما پر از غم و تنهايي و ترديد هستيم. اينكه نمي دانيم قرار است چه كنيم، اينكه شرايط اقتصادي جامعه راه را بر روي خيلي از تصميمات ما بسته است و اينكه نفوذ افراد حرف اول را مي زند.
«پل چوبي» در كنار اين موارد يك رگه سياسي دارد كه بستن راه بر روي اين نوع نگاهها باعث خنثي شدن بيش از پيش آثار سينمايي مي شود. پس چه خوب است كه به اهالي هنر بيشتر اعتماد كنيم و آنها را دشمن جامعه فرض نكنيم.
در انتها ذكر اين جمله لازم است كه كمك به بخش خصوصي و حمايت از كسي كه از جيب خود در راه سينما خرج مي كند هرچقدر هم كه صورت بگيرد بازهم كم است و بايد تا دير نشده توليد و پخش را به اين بخش سپرد تا دوباره سينما زنده شود.
فراهنگ ** ۱۹۸۳ ** ۱۰۷۱