بررسي كارشناسان شيلات در هرمزگان كه در قالب طرح هاي تحقيقاتي انجام شده بيانگر آن است كه اين استان از شرايط لازم را براي توليد و پرورش انواع جلبك با محوريت سه نوع گرسيلاريوپسيس پرسيكا (Gracilariopsis persica )، سارگاسوم بوويانوم (Sargassum boveanum) و هيپنيا فلجليفرميس (Hypnea flageliformis ) دارد.
تعدادي از اين محققان در گفت و گو با ايرنا، اجراي چنين طرح هاي تحقيقاتي را در اين استان براي كشور مفيد دانسته و از مزيت هاي اقتصادي توليد جلبك در حوزه دارو و غذا سخن گفته اند.
آنها بر اين باورند كه استان ساحلي هرمزگان زمينه مساعد براي كشت، تكثير و پرورش جلبك هايي دريايي را در سطح منطقه دارد.
معاون آبزي پروري اداره كل شيلات هرمزگان در اين ارتباط گفت:در يك دهه گذشته با بهره گيري از تجارب بعضي از كشورهاي پيشرو و برتر در توليد جلبك از جمله ايتاليا، هند و ژاپن ، چند طرح تحقيقاتي در زمينه پرورش جلبك دريايي به صورت آزمايشي در شرق اين استان انجام شد.
علي كريمي به نتايج بدست آمده در خصوص توليد جلبك دريايي نوع پرسيكا در كانال تامين آب مزارع پرورش ميگو در ميناب اشاره كرد و آن را نشانگر مستعد بودن اين منطقه براي توليد بالا و اقتصادي اين نوع جلبك برشمرد.
به گفته وي در طول دوره چهار ماهه پرورش، مطالعاتي از قبيل رشد جلبك ها و مقايسه آن در مكان‌هاي مختلف و همچنين ضريب تبديل آنها انجام شد كه نتايج خوبي بدست آمد.
كريمي معاون آبزي پروري اداره كل شيلات هرمزگان افزود:آزمايشات انجام شده روي مواد استحصالي از جلبك پرورشي پرسيكا نيز برتري سواحل هرمزگان در زمينه پرورش و توليد جلبك را نسبت به ديگر نقاط كشور ثابت كرده است.
رئيس اداره توسعه ماهيان دريايي و ساير آبزيان شيلات هرمزگان نيز از سواحل بوستانو در ۱۵كيلومتري غرب شهر بندرعباس به عنوان زيستگاه اصلي جلبك دريايي (گياه دريايي) در اين استان نام مي برد.
عبدالرسول دريايي از خورها و سواحل گلي و ماسه اي با قدرت آبگيري بالا به عنوان بهترين مكان جهت توليد و پرورش جلبك نام برده و مي گويد : بهترين دما جهت پرورش اين گياه بين ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتيگراد است.
اين كارشناس شيلات يادآوري مي كند، از آنجايي كه دماي بالاي ۳۰ درجه سانتيگراد منجر به از بين رفتن جلبك هاي دريايي مي شود، بهترين زمان در هرمزگان براي پرورش طبيعي اين گياه چهار ماه در سال ، يعني اوايل دي ماه تا پايان فروردين ماه است.
وي در ادامه با اشاره به هواي گرم هرمزگان از توليد نشاء به عنوان يكي از مشكلات پيش روي توليد اقتصادي جلبك نام برد و يادآور شد: در صورت تامين اعتبار اين مشكل نيز با اجراي طرح هاي تحقيقاتي در سواحل اين استان و حتي فضاهاي سربسته و به روش كشت بافت قابل انجام است.
رئيس اداره توسعه ماهيان دريايي و ساير آبزيان شيلات هرمزگان افزود: تامين نشاء در سطح انبوه و انتقال آن به محل هاي تعيين شده براي پرورش ، مي تواند بزرگ ترين كمك به متقاضيان اجراي طرح هاي پرورش جلبك در اين استان باشد.
دريايي يادآور شد: ايجاد ايستگاه توليد نشاء به ما كمك مي كند تا به ميزان مورد نياز سطوح از پيش تعيين شده را زير كشت قرار دهيم و در اين صورت چهار دوره ۵۰ روزه در سال كشت و برداشت خواهيم داشت.
رئيس اداره روابط عمومي و از كارشناسان شيلات هرمزگان نيز بيان داشت: هر چند فرصت هاي و بخش هاي زيادي در شيلات براي سرمايه گذاري وجود دارد اما با توجه به سود دهي بالا و وجود بازارهاي مناسب صادراتي توليد جلبك از مزيت هاي بيشتري برخوردار است.
احد شهرزاد گفت: جلبك ها با دارا بودن انواع اسيدهاي چرب، آمينواسيدها، پروتئين ها، پلي ساكاريدها، مونوساكاريدها، مواد معدني و ويتامين ها كاربرد وسيعي در كشاورزي، پژوهش هاي زيستي، تصفيه آب، تامين علوفه، مكمل هاي غذايي دام، طيور و آبزيان و همچنين تامين سلامت انسان دارند.
وي اضافه كرد كه امروزه از جلبك ها بين ۴۰ تا ۵۰ نوع محصول با كاربري هاي مختلف در زمينه توليد مواد غذايي، بهداشتي و دارويي استفاده مي شود كه كمك به ماندگاري گوشت قرمز با استفاده از نوع ماده استحصال شده از جلبك دريايي قرمز تنها بخش بسيار كوچكي از اين كابرد است.
مدير كل شيلات هرمزگان نيز در گفت و گو با خبرنگار ايرنا به كارآفرينان و افراد علاقه مند به سرمايه گذاري در فعاليت هاي شيلات توصيه كرد، از آنجايي كه توليد جلبك نسبت به ديگر آبزيان نياز به سرمايه و ريسك كمتري دارد در اين زمينه وارد عمل شوند.
قدرت ميرزاده گفت: از متقاضيان سرمايه گذاري در خصوص توليد انواع جلبك دريايي با محوريت سارگوسم ، پرسيكا و همچنين آگاروفيت در آب هاي اين استان حمايت مي شود.
وي حمايت هاي اعلامي را شامل اعطاي دانش فني و كارشناسي رايگان و معرفي متقاضيان سرمايه گذاري توليد و پرورش جلبك به بانك ها براي دريافت تسهيلات ارزان قيمت برشمرد.
در اطلاعاتي كه شيلات هرمزگان براي ترويج توليد جلبك منتشر كرده، آمده است از هر چهار كيلوگرم جلبك خيس يك كيلوگرم جلبك خشك و از هر ‎۱۰ كيلوگرم جلبك خيس نيز مي‌توان يك كيلوگرم آگار كه در صنايع غذايي، دارويي و بهداشتي كاربرد و متقاضيان فراواني دارد استحصال كرد.
آگار نوعي پلي ساكاريد است كه در آب گرم به نسبت يك تا دو درصد به ژلاتين تبديل مي شود و در صنايع نساجي و توليد كنسرو ، لاستيك، شيريني، تهيه ميوه، شربت، داروسازي و لوازم آرايشي كاربرد دارد.
اين درحالي است كه از هر هكتار مزرعه و يا كانال انتقال آب پرورش ميگو در هرمزگان طي يك دوره ۴۵ روزه نزديك به ۲۰ تن جلبك دريايي تر، توليد و برداشت كرد كه اين رقم در كشور اندونزي كه از دماي مناسب تري برخوردار است به حدود ۵۰ تن مي رسد.
در منابع علمي مرتبط آمده است كه جلبك ها از جمله موجودات مهم دريايي هستند كه به صورت مستقيم و غير مستقيم در تغذيه انسان و توليد مواد شيميايي مختلف به كار مي روند بطوري كه بخش عمده اي از در آمد حاصل از بيوتكنولوژي دريايي به اين موجودات اختصاص دارد.
در حال حاضر بهره برداري از جلبك ها در ابعاد صنعتي ، كشاورزي، دارويي و غذايي بسيار گسترش يافته و فن آوري مدرن براي توليد و بهره برداري از آنها در كشورهاي صنعتي و پيشرفته جهان مورد استفاده قرار مي گيرد.
به گفته كارشناسان از آنجايي كه سواحل هرمزگان به عنوان مناسب ترين مكان براي توليد و پرورش جلبك دريايي با محوريت سه نوع سه گونه گرسيلاريوپسيس پرسيكا (Gracilariopsis persica ) ، سارگاسوم بوويانوم (Sargassum boveanum) و هيپنيا فلجليفرميس (Hypnea flageliformis ) تشخيص و انتخاب شده است، هرگونه فعاليتي در اين زمينه مي تواند اشتغالزا و درآمدزا به شكل ارزي باشد.
كارشناسان شيلات هرمزگان با اشاره به فرهنگ اقتصادي مردم ايران خاطر نشان ساختند كه چون همه دنبال نتيجه كار هستند، بايستي نخست دستگاههاي دولتي تحقيقات لازم را در زمينه هاي مختلف انجام و سرمايه گذاران اوليه براي ترغيب با استفاده از اطلاعات بدست آمده انجام شود تا بخش خصوصي وارد فعاليت هاي توليدي و حتي فرآوري شوند.
به گفته يكي از فعالان صنعت ميگو تجربه نشان داده كه در غير اين صورت كمتر تشكل و يا حتي فردي حاضر به سرمايه گذاري در زمينه اي مي شود كه برخي از نتايج آن نا معلوم و نا مفهوم باشد.
عليرضا رئيسي گفت: هر كيلو گرم خيار دريايي خشك شده در بازار ۲۵۰ دلار خريد و فروش مي شود.
وي همچنين به آگار ماده استحصال شده از جلبك دريايي به عنوان محصول قابل توليد در آب هاي خليج فارس نام برد و گفت: با وجود همه درآمدزايي كه دارند اما از آنجايي كه تاكنون دولت در زمينه توليد آزمايشي آنها در سطح وسيعي وارد عمل نشده ، به تبع بخش خصوصي نيز وارد ميدان نشده است.
وي با سابقه ۲۰ ساله در صادرات آبزيان از جمله ميگوي پرورشي ابراز داشت: حجم وسيعي از اعتبارات شيلات كشور در استان هاي شمالي هزينه مي شود كه اگر تنها يك سوم آن در هرمزگان و آن هم در بخش تحقيقات كاربردي با محوريت توليد جلبك، خيار دريايي، پرورش ماهي در قفس، توليد ماهي هاي زينتي خليج فارس و همچنين انواع صدف هاي مرواريد ساز هزينه مي شد ، مي توانست كمك بزرگي به ايجاد اشتغال و صادرات اين محصولات كند.
رئيسي به ميگوي وانامي اشاره كرد و گفت: با تحقيقات بعمل آمده اين نوع جايگزين ميگوي سفيد هندي و ديگر گونه ها در مزارع پرورش ميگو در هرمزگان شد كه در نتيجه آن توليد به حدود سه برابر و ميزان ارز آوري و اشتغال نيز به طور چشمگيري افزايش يافت و اين امر سبب شد در سه سال اخير نه تنها خبري از زيان دهي پرورش دهندگان منتشر نشود بلكه هر سال بر ميزان ارزآوري ميگوهاي صادراتي از مزارع شرق و غرب هرمزگان نيز افزوده شود.
وي به نقل از منابع مطلع خاطر نشان ساخت:‌ متاسفانه در حال حاضر بخش آبزي پروري اداره كل شيلات هرمزگان فاقد هرگونه اعتباري در زمينه انجام كارهاي تحقيقاتي دراين زمينه به خصوص توليد نشاء جلبك و ديگر فعاليت هاي آبزي پروري است.
اين فعال اقتصادي در بازار آبزيان صادراتي تاكيد كرد: هرمزگان با داشتن هزاران هكتار زمين مستعد در طول يك هزار و ۴۰۰ كيلومتر مرز خاكي و همچنين جزاير چهارده گانه آن در خليج فارس و درياي عمان مي تواند زمينه اشتغال هزاران نفر از متقاضيان فعاليت هاي شيلاتي در خصوص توليد و پرورش آبزيان را فراهم سازد.
به گفته مسوولان استانداري هرمزگان آمار فعالان صيد و صيادي اين استان نزديك به ۳۴هزار نفر با توليد سالانه ۱۴۲ هزار تن آبزي است كه به اين ترتيب رتبه اول كشور را در اين حوزه به خود اختصاص داده اند.
استان هرمزگان در جنوب كشورمان و در شمال تنگه هرمز قرار دارد و كرانه‌هاي اين استان در شرق مشرف به درياي عمان و در غرب بر خليج فارس قرار گرفته است .
قشم، كيش، ابوموسي، لاوان، هرمز، لارك و سيري از جمله جزيره‌هاي مهم اين استان است.
هرمزگان با ۶۸ هزار كيلومتر مربع وسعت و نزديك به ۹۰۰ كيلومتر نوار ساحلي، حدود يك ميليون و ۶۵ هزار تن جمعيت دارد.ك/۴
۵۱۲/۶۶۸/ ۶۱۰