از تاريخ دقيق كاشت انگور در استان مركزي اطلاع دقيقي در دست نيست اما به يقين مي توان گفت اين ميوه همواره مورد توجه مردم منطقه بوده و داشتن باغ انگور براي كشاورزان بوي‍ژه روستائيان يكي از ضروريات زندگي بوده است.
گرچه برخي مناطق استان مركزي ازجمله هزاوه و خنداب به عنوان كانون توليد انگور استان مركزي از شهرت خاصي برخوردارند اما اين ميوه در تمام مناطق استان توليد مي شود.
داشتن باغ انگور دركنار ساير فعاليتهاي كشاورزي در تمام روستاهاي استان مركزي جزيي جدا ناپذير از كشت و كار بوده و همواره در سبد تغذيه سالانه خانواده جايگاهي وي‍ژه داشته است.
در زمانهاي قديم استفاده از كشمش و ساير فراورده هاي انگور ازجمله شيره، سركه، آبغوره ، رب انگور، غوره غوره (نوعي ترشي) و باسلق مورد توجه بوده و در فصول سرد بوِيژه زمستان از نظر ارزش غذايي و تنقلاتي مورد توجه بوده است.
استفاده از شيره انگور به جاي شكر در طعم دادن به ساير غذاها و به عنوان مواد اوليه ساير غذاها در استان مركزي بويژه مناطق روستايي مرسوم بوده و به همين جهت مردمان اين منطقه از انگور به عنوان ميوه بهشتي ياد كرده و كشت آن را عملي نيكو مي دانند.
بررسي و معرفي زوايا و پيشينه دقيق توليد انگور و مشاغل جانبي، شيوه ها و ابزار سنتي توليد، فراوري، نگهداري و تاثير آن در زنجيره غذايي مردم اين منطقه از موضوعاتي است كه درصورت پيوند خوردن با راهكارهاي علملياتي مي تواند در اصلاح روش هاي تغذيه و ايجاد فرصتهاي شغلي نقش موثر داشته باشد.
وسعت تاكستانهاي استان مركزي بيش از ۱۴هزار هكتار است و اين منطقه رتبه نهم توليد انگور كشور را دارد، متوسط برداشت انگور از هرهكتار در استان مركزي ۱۰ تن است.
براساس آمارها، ميزان كل توليد انگور كشور يك و هفت ميليون تن است كه ۹۲ هزارو ۵۰۰ تن آن (برابر با چهار و پنج دهم درصد) در استان مركزي توليد مي شود.
در مجموع ۳۰۲ هزار هكتار باغ انگور در كشور وجود دارد كه ۹۲ و يك دهم درصد آن بارور و مابقي نهال است ، از اين ميزان ۷۳ درصد آبي و مابقي ديم است.
انگور به لحاظ رنگ و اندازه تتوع زيادي دارد اما بطور كل به دو نوع دانه دار و بي دانه تقسيم بندي مي شود؛ اين ميوه سرشار از ويتامين هاي A، B و C و مقدار زيادي منيزيم، كلسيم، آهن، فسفر و پتاسيم و داراي خواص درماني است.
استان مركزي، آذربايجان شرقي و غربي، قزوين و زنجان از مهمترين مراكز توليد انگور در كشور محسوب مي شود.
به گفته معاون مديريت باغباني سازمان جهاد كشاورزي استان مركزي ، شهرستان خنداب با شش هزار و ۳۶ هكتار تاكستان و توليد ۳۸ هزار و ۵۰۰ تن انگور در سال از نظر وسعت تاكستان و توليد انگور بيشترين سهم را در استان مركزي به خود اختصاص داده است.
اسدي بيان كرد: وجود باغات متعدد انگور در استان مركزي ضرورت مطالعات توسعه روش هاي نوين فراوري و صنايع تبديلي را با هدف اشتغال زايي و ارزش افزوده بيشتر در اين حوزه ضروري ساخته است.
معاون مديريت باغباني سازمان جهاد كشاورزي استان مركزي افزود: بيش از ۱۰ هزار نفر در اين استان بطور مستقيم در بخش توليد انگور مشغول بكارند كه با توسعه صنايع جانبي افزايش آن تا حدود دو برابر نيز امكان پذير است.
۷۰ درصد از ارقام انگور توليدي استان مركزي از نوع بيدانه است كه سالانه هفت هزار تن كشمش از آنها توليد مي شود كه از اين ميزان ۵۰۰ تن آن به استان هاي همجوار و خارج از كشور صادر مي شود.
صنايع پايين دستي اين بخش در استان مركزي در مجموع شامل چهار كارخانه كشمش پاك كني و يك كارخانه توليد كنستانتره و آب ميوه انگور است.
گرچه وجود اين صنايع مهم محسوب مي شود، اما بسياري از كارشناسان معتقدند بهره وري مناسب از ظرفيتها و قابليتهاي استان مركزي در بخش كشاورزي بوي‍ژه توليد انگور نيازمند برنامه ريزي و توجه بيشتر است.
تقويت و توسعه صنايع تبديلي، ارائه آموزشهاي نوين باغداري و دانش پيشگيري از حوادث طبيعي بوي‍ژه سرمازدگي از ضرورتها و اولويتهاي كشاورزان اين منطقه است، زيرا سرمازدگي هرساله بيشترين خسارت را به باغداران منطقه وارد مي كند.
۷۱۶/۵۵۶/ ۶۸۴