** موسيقي من غمناك نيست بلكه موسيقي تفكر و انديشيدن است
محمدرضا شجريان در نشست خبري كارگاه سنتور و سازهاي ابداعي اش كه امروز (شنبه) برگزار شد ، در پاسخ به سوال يكي از خبرنگاران مبني بر اينكه موسيقي وي را آكنده از غم خواند و پرسيد دليل خاصي دارد؟ ، گفت: موسيقي من غمناك نيست بلكه موسيقي تفكر و انديشيدن است.
وي در عين حال تاكيد كرد كه در آثارش قطعات شاد هم بوده است.
وي در اين باره افزود: در موسيقي همه حالات جامعه را داريم ، غم ، پيروزي ، شادي ... هر كدام وجهي از حالات جامعه است.

** نسل جوان مي خواهد در موسيقي با كار جديد روبرو شود

استاد شجريان در بخش ديگري از نشست صميمانه با خبرنگاران موسيقي ، گفت: بايد ضمن حفظ اصالت ها با سليقه هاي جديد جلو برويم.
وي افزود: نسل جوان مي خواهد در موسيقي با كار جديد روبرو شود و ما بايد كار نوين را به او بدهيم.
استاد شجريان تاكيد كرد : جتي به عقيده من چه ايرادي دارد كه در موسيقي كار ميكس هم انجام شود، اما همه اين مسائل به تبع آن است كه بناي كار خوب باشد.

* از فردا كارگاه هاي آوازم پس از دو سال وقفه آغاز مي شود
محمدرضا شجريان در پاسخ سوالي درباره قطع شدن كارگاه هاي آواز استاد ، گفت: خوشبختانه از فردا كارگاه هاي آوازم پس از دو سال كه وقفه پيدا كرده بود، آغاز مي شود.
وي گفت: حدود ۷۸ شاگرد تاكنون در اين كارگاه ها كه از پنج سال پيش شروع شد، آموزش ديده اند و خيلي از اين شاگردان خوب پيش رفتند.

* موسيقي را مردم ارزش گذاري مي كنند
شجريان در بخشي ديگر از اين نشست درباره نگاهش در زمينه تغييرات در بخش موسيقي و فرهنگ كشور ، گفت: سال ها قبل كه برخي فكر مي كردند موسيقي جاري است، ما كلي مشكل داشتيم.
وي ادامه داد: اصولا به نظر من نبايد شورايي بياد و راجع به موسيقي نظر بدهد بلكه اين مردم هستند كه به موسيقي نظر مي دهند و ارزش گذاري مي كنند.
استاد آواز ايران افزود: در اين چند سال هم برخي سعي كردند جلوي موسيقي را بگيرند و نتيجه اش را ديدند . موسيقي زيرزميني شد و اينگونه هم وقت خودشان را گرفتند و هم وقت هنرمندان را و نتيجه بدش را همگي شاهد شديم.

* صداي باس اكسير موسيقي ايراني است
استاد شجريان با اشاره به اينكه صداي باس در اركسترال به صداهاي ديگر ارزش خاصي مي دهد و قوي مي كند، گفت: در موسيقي ايراني صداي باس سازها كم بوده است و به همين دليل، در همراهي سازها، همه خواننده ها مي خواستد اوج بخوانند نه باس.
وي با بيان اينكه به دنبال اين نياز براي ساخت سازهاي نوين در موسيقي ايراني از ربع قرن پيش اقدام كرده است، گفت: براي من صداي بم يك صداي اكسير است و وقتي اين صدا را مي يابي ، قدرش را مي داني.
اين استاد آواز ايران افزود: سازهايي كه ساخته ام كمبود صداي باس در اركسترال ايراني را پر مي كند و همگي زهي هستند.

* از سال ۳۹ به دنبال صداهايي بودم كه رنگي نوين به موسيقي بدهد
محمدرضا شجريان در بخشي ديگر از اين نشست در ارتباط با ساخت سازهاي نوين براي موسيقي گفت: من از چهار - پنج سالگي خوانده ام و از همان زمان دنبال رنگ جديدي در صدا بودم.
وي با اين مقدمه افزود: اما از سال ۳۹ كه معلم شدم ايده يافتن صداهايي كه رنگي نوين به موسيقي بدهد ، قوي شد.
شجريان گفت: در اين ميان سنتور به من خيلي ايده داد چرا كه اين ساز ۱۸ خرك دارد و هركدام شرايط خاص دارد و همان شرايط است كه صدا را ايحاد مي كند.
وي افزود: اولين تجربه من روي سنتور بود كه خيلي امتحان كردم تا به آن صدايي كه مي خواستم ، رسيدم.

* براي ساخت ساز ۲۵ سال پيش آموزش نجاري را پيشه كردم
استاد شجريان كه درباره ساخت سازهاي اش توضيح مي داد ، گفت: بايد نجاري ساخت ساز فرا مي گرفتم براي همين ۲۵ سال پيش حدود ۶ ماه به اصفهان رفتم و اصول را ياد گرفتم البته اين نجاري با كاري كه از دوره دبيرستان انجام مي دادم و هميشه به كار ساخت وسايل چوبي علاقه داشتم فرق داشت.

* ساز « دل و دل» ويولن موسيقي ايراني است
شجريان كه در جريان اين نشست ساز جديدش با عنوان « دل و دل» در معرض نمايش قرار گرفته بود، گفت: اين ساز صدايي شبيه ويولن اما به صورت باس دارد.
وي افزود: سازهاي ابداعي در آمريكا توسط نوازندگان به صورت اركسترال نواخته شد و جالب بود آنهايي كه دل و دل را نواختند ، نوازندگان ويولن بودند و بازگشت به ويولن برايشان مشكل بود و دل و دل برايشان جا افتاده بود.
شجريان گفت: دل و دل به اعتقاد نوازندگانش توانايي موسيقي دوره باروف را به خوبي ادا مي كرد و مي گفتند ديگر نمي خواهند ويولون كار كنند.

* برخي نسبت به هم نشيني سازهاي ايراني در اركستر حساسيت دارند
استاد شجريان در بخشي ديگر از نشست خبري در پاسخ به سوالي كه در دوره اي جزو اركسترهاي بزرگ ايراني ويولن ، پيانو و كلارينت هم بودند و بعد به يكباره اين ارتباط چرا قطع شد و شكل آن اركسترها در مقطعي طولاني از بين رفت، گفت: اگر آن اركسترها تداوم مي يافت خوب بود.
وي افزود: برخي اين تعصب را دارند كه كنار صداي ساز شرقي - ايراني بايد صداي ساز شرقي - ايراني بنشيند و به اين ترتيب در اركستر هيچ ساز غربي وجود نداشته باشد.
شجريان گفت: اين تفكر غالب باعث شد كه اركسترهاي ايراني به گروه ها محدود شود و تلاش من نيز در ساخت سازهاي نوين ، ايجاد سازهاي اركسترال بوده است تا دوباره اركسترهاي بزرگ ايراني زهي داشته باشيم و قادريم به چنين توانايي دست يابيم كه در جهان شناسه ايراني داشته باشد.

* تكرار يك قطعه كوچك اساس آموزش آواز به شاگردانم است
شجريان درباره شيوه آموزش آوازش گفت: من در سيستم كار آموزش آواز، از تكرار يك قطعه كوچك استفاده مي كنم . شاگرد بايد ده ها بار يك قطعه كوچك را تكرار كند و حين انجام اين كار آواز را ياد مي گيرد. اين شيوه مثل آموزش زبان در خانواده و توسط پدر و مادر است كه در آن بچه اي كه زبان باز مي كند بر اثر تكرار فراگيري دارد و گاه خودش دگرديسي هايي هم در زبان ايجاد مي كند.

كارگاه سنتور و سازهاي ابداعي استاد محمدرضا شجريان بيست و دوم تا بيست و هشتم شهريورماه در خانه هنرمندان ايران بر پا خواهد بود و طي آن براي نخستين بار سازهاي شجريان به فروش عام مي رسد.
فراهنگ ** ۱۴۱۸