به گزارش خبرنگار فرهنگي ايرنا، اين موسسه كه نخستين موزه خصوصي در ايران به شمار مي رود در سال ۱۳۱۶ در تهران از سوي حاج حسين آقا ملك تاسيس و وقف آستان مقدس رضوي شد.
اين موسسه به تازگي اقدام به ايجاد هفت مخزن جديد در طبقه زيرزمين موسسه كرده است كه از استانداردهاي امروز موزه داري براي نگهداري آثار تاريخي بويژه نسخ و كتاب هاي خطي برخوردارند.
اكنون چهار مخزن از اين مخازن شامل نسخ خطي و كتاب ها، آثار هنري شامل تابلوهاي نقاشي، خوشنويسي و فرش، آثار سنگي و فلزي و همچنين گنجينه آثار چوبي و لاكي به بهره برداري رسيده اند و قرار است در آينده نزديك مخازن جديد ويژه كتاب هاي اين كتابخانه نيز به بهره برداري برسد.
به گفته سيد «مجتبي حسيني» مديرعامل موسسه كتابخانه و موزه ملك، در طراحي اين خازن ازآخرين استانداردهاي ويژه براي سنجش برودت و رطوبت هوا، سيستم اعلام و اطفاي حريق و نيز تا حد امكان از تكنولوژي مقاوم در برابر زلزله استفاده شده است تا به بهترين شكل بتوان آثار و گنيجنه هاي موزه را حفظ كرد.
وي همچنين به خبرنگاران بازديدكننده از اين مخازن توضيح داد: از آنجا كه واقف اين مجموعه در وقف نامه به صراحت اعلام كرده است كه آثار حتي براي مرمت نبايد از اين مكان خارج شود، واحد آزمايشگاه و مرمت آثار در اين مجموعه داير شده است تا نيازهاي مرمتي آثار گنجينه برآورده شود.
در گنجيه موزه ملك مي توان آثار متنوعي يافت كه به لحاظ قدمت قابل توجه است و از آنجا كه رويكرد موسسه در نگهداري آثار تاريخي، هنر و تمدن ايراني اسلامي است، بيشتر آثار موجود در اين موزه به دوران اسلامي اختصاص دارد.
از آثار موجود در گنجينه اين موسسه مي توان به نگهداري قرآن منسوب به خط امام حسن مجتبي (ع) اشاره كرد و يا قرآني كه در حامش آن خطي از ناصرالدين شاه قاجار ديده مي شود ضمن آنكه ديوان حافظ مظفرالدين شاه قاجار از ديگر آثار قابل توجه در اين مخازن است.
در بخش مربوط به نسخ خطي تلاش شده است تا كتاب ها به شيوه استاندارد يعني به صورت افقي نگهداري شوند تا كمترين آسيب به عطف كتاب وارد شود ضمن آنكه آثار موجود در گنجيه به صورت روزانه، ماهانه و فصلي مورد پايش قرار مي گيرند.
هرچند دما و رطوبت مخازن از طريق دستگاه ها كنترل مي شود اما در آينده نزديك قرار است سيستمي نصب شود تا اين كار به صورت اتوماتيك صورت گيرد.
نكته قابل توجه گنيجه موزه ملك در اين است كه بخش قابل توجهي از آثار موجود در موزه آثار وقتي خود حاج حسين آقا ملك است و البته بخش ديگري از آثار نيز توسط ساير واقفين به اين مجموعه افزوده شده است.
به گفته مديرعامل موسسه ملك، يكي از قديمي ترين نسخه هاي كتاب قانون ابن سينا متعلق به قرن ششم هجري در اين موزه نگهداري مي شود و قرار است تا پايان امسال تمامي نسخ خطي موجود در اين موزه با دستگاه هاي مخصوص تصويري، تصويربرداري و ديجيتال شوند تا دسترسي محققان به اين آثار بهتر شود.
وجود ۴۸ تخته فرش خاص از جنبه قدمت و طراحي از ديگر آثار قابل توجه اين موزه است؛ يكي از اين فرش ها كه فرش تبريز است، ۷۰ متر مربع مساحت دارد.
در اين بازديد، حسيني به خبرنگاران توضيح داد كه در گنجينه ملك ۱۹ هزار عنوان كتاب خطي در هفت هزار مجلد، ۹۰ هزار عنوان كتاب چاپي، ۳۵۰۰ قطعه سكه تاريخي ، بيش از ۱۰ هزار قطعه تمبر، ۹۴۸ قطعه خوشنويسي طراز اول، ۴۷۹ قطعه اثر نگارگري و مينياتور، ۱۸ تابلو نقاشي از كمال الملك نگهداري مي شود.
مديرعامل موسسه ملك افزود: ۴۸ تخته فرش نفيس مربوط به دوره قاجار به بعد در اين موزه نگهداري مي شود كه نزديك به همين تعداد نيز از ساير منسجوات و دست بافته ها در اين گنجينه وجود دارد.
حسيني درباره آثار تمبر و سكه موزه نيز گفت: تعداد بسيار زيادي از تمبر و سكه هاي اين موزه به صورت پلمب در اختيار خزانه داري آستان قدس رضوي قرار دارد كه با توجه به راه اندازي مخازن سكه و تمبر در اين موسسه، اين آثار به تدريج از پلمب خارج و از مشهد به تهران منتقل مي شود.
وي تاكيد كرد كه آمار دقيقي از سكه ها و تمبرهاي مجموعه ملك در دست نيست اما احتمال مي رود نزديك به ۱۰۰ هزار قطعه تمبر جزو دارايي اين موسسه باشد.
وي خاطر نشان كرد، تمامي آثار ورودي به اين موزه در ۱۸ گروه شناسنامه دار و سپس به گنجينه وارد مي شوند.
فراهنگ**۲۰۲۵ ** ۱۴۱۸