مبناي دكترين دفاعي جمهوري اسلامي ايران عبارت است از توليد ابزار قدرت براي «بازدارندگي فعال» و نيز «دفاع مبتكرانه و مؤثر».
توان موشكي ايران نيز بخشي از راهبرد و دكترين نظام دفاعي كشور است و از آنجا كه رهبر معظم انقلاب اسلامي درباره اهميت پدافند فرمودند:‌ پدافند در اولويت اول نيروهاي مسلح ايران است، لذا پدافند هوايي نقش ممتاز در دكترين دفاعي كشور خواهد داشت كه همان مقابله با تهديدات هوايي دشمن است.
از آن جا كه برتري‌هاي هوايي غرب در حوزه تجهيزات يك امر پذيرفته شده است، لذا طراحي دفاع پدافندي يكپارچه در كشور در سايه قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء (ص) از ملزومات اساسي بوده است.
به گزارش روز يكشنبه ايرنا از روابط عمومي قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء(ص) ارتش محمد مهدوي در مقاله اي ضمن بررسي جايگاه ويژه پدافند هوايي در دكترين نظامي كشور به ابعاد مختلف اين تاثير گذاري پرداخته است.
وي همچنين هماهنگي كامل يگان‌هاي پدافند هوايي نيروهاي مسلح با فرماندهي قرارگاه خاتم الانبياء(ص)، توانمندي چشمگير پدافند هوايي در كشف و انهدام موشك‌هاي مختلف، مقابله موثر با تهديد دشمنان صهيونيستي و موفقيت عمليات هاي بزرگ در دفاع مقدس در سايه همكاري پدافند هوايي، خود كفايي در ساخت سامانه‌هاي پدافند هوايي را نيز مورد بررسي قرار داده است.
اين بررسي ها به اثبات هر چه بيشتر نقش و پويايي اين بخش از قدرت نظامي كشور در مديريت راهبردي نظامي دفاع كشور منجر مي شود.
پيام پدافند هوايي برگرفته از دكترين دفاعي كشور و ناشي از نگرش الهي است، هدف از تشكيل قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء (ص) در نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران نيز ايجاد يك يگان عمده پدافند هوايي مستقل، مقتدر و توانمند بوده است تا قادر به پاسخگويي سريع و قاطع به تهديدات نوين هوافضاي احتمالي باشد.
وجود اين قرارگاه حاوي پيام صلح، دوستي، آرامش و امنيت براي تمامي كشورهاي آزادي‌ خواه، مستقل و دوست و هشداري براي تمامي دشمنان و بدخواهان نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران است.
دكترين نظامي ايران بر اساس تعاليم اسلام و قانون اساسي كشور، دفاعي است و در اصول حاكم بر نظام مقدس جمهوري اسلامي جايي براي تجاوز، كشتار بي ‌رحمانه، ظلم، استثمار و غارت ثروت ملت‌ها، كشورگشايي و جنگ‌ افروزي وجود ندارد.
ملت ما با تاكيد بر دو رويكرد حق ‌طلبانه و عدالت‌ جويانه، سعادت، پيشرفت و صلح را براي همه ملت‌ها مي‌خواهد. ايران اسلامي خواستار آرامش، امنيت و رفاه براي همه انسان‌ها مي باشد و اين تفكرات نشات گرفته از ارزش‌هاي الهي و انساني ملت ايران است.
در دكترين دفاعي جمهوري اسلامي، تاكيد بسيار ويژه‌اي بر مقابله با تهديدات هوايي دشمن است و از آنجا كه برتري‌هاي هوايي غرب در حوزه تجهيزات يك امر پذيرفته شده است، نيروهاي نظامي كشورمان راهكارهايي را براي صيانت از مرزهاي هوايي كشور و حفاظت از نظام جمهوري اسلامي تدارك ديده‌اند كه طراحي دفاع پدافندي يكپارچه در كشور از جمله اين دستاوردهاي گسترده و بومي شده است.
مبناي دكترين دفاعي جمهوري اسلامي ايران عبارت است از توليد ابزار قدرت براي «بازدارندگي فعال» و نيز «دفاع مبتكرانه و مؤثر» كه توان موشكي ايران بخشي از راهبرد و دكترين دفاعي صنعت دفاعي است.
طراحي و اجراسازي روش‌هاي ويژه مقابله با حملات هوايي چه در حوزه موشكي و چه در حوزه مقابله با هواپيماهاي جنگنده از دستاوردهاي ويژه نيروهاي نظامي كشورمان است و بسياري از نيازهاي دفاعي كشور در دو دهه اخير در داخل توليد و تكنولوژي آن‌ها بومي‌ سازي شده و هم ‌اكنون قدرت راداري و تجهيزات مقابله‌اي جمهوري اسلامي ايران در برابر تهديدات منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي به اندازه‌اي رشد يافته كه تصور دامنه و وسعت آن براي بسيار از دشمنان تقريبا ناممكن شده است.
آمادگي پدافند هوايي كشور براي پاسداري از مرزهاي هوايي و مقابله با تهديدات جاسوسي به تحقق ايده پدافند يكپارچه در ميان نيروهاي نظامي كشورمان بسيار افزايش يافته و از جمله آنها مي‌توان به اقدام اخير اين يگان در رهگيري، شناسايي هواپيماها و پهپادهاي آمريكايي بر فراز خليج‌فارس اشاره كرد.
يكپارچه‌سازي مديريت بر پدافند هوايي كشورمان در قالب يگان‌هاي مختلف رهگير، راداري و موشكي و پدافند غيرعامل را يكي از شيوه‌هاي ابتكاري مقابله وسيع با تهديدات است و آمادگي پدافند هوايي كشور براي پاسداري از مرزهاي هوايي و مقابله با تهديدات جاسوسي به تحقق ايده پدافند يكپارچه در ميان نيروهاي نظامي كشورمان بسيار افزايش يافته است.

**ماموريت و اهم وظايف قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء(ص)
درباره جايگاه پدافند همان بس كه رهبر معظم انقلاب اسلامي درباره اهميت پدافند فرمودند: پدافند در اولويت اول نيروهاي مسلح ايران است.
پدافند هوايي يك قدمت شصت ساله دارد، زماني كه نيروي هوايي ارتش تقريبا در دهه ۳۰ تشكيل شد، پدافند هوايي هم از همان زمان در دل نيروي هوايي به عنوان تيپ مستقل دفاع هوايي شكل گرفت.
وظيفه پدافند هوايي قبل از پيروزي انقلاب اسلامي فقط حفظ و حراست از محدوده هوافضاي پايگاه‌هاي شكاري نيروي هوايي بوده كه بعد از پيروزي انقلاب و شروع جنگ تحميلي همان ماموريت را دنبال و بعضي ماموريت‌هاي تاكتيكي را نيز دنبال ‌كرده است.
اما تجربيات هشت سال دفاع مقدس و چگونگي رويارويي با حملات و تهديدات هواپايه و همچنين آنچه كه از جنگ‌هاي اخير و روز دنيا به دست آمده و تجزيه و تحليل شده، جمهوري اسلامي ايران را كه دكترين دفاعي را دنبال مي‌كند بر اين داشته كه سياست‌هاي كلي و كلان دفاعي خود را به سياست‌هاي اجرايي تبديل كند.
اين سياست‌هاي اجرايي در راستاي فرمان فرماندهي معظم كل قوا مبني بر در اولويت قرار دادن پدافند هوايي كشور براي مواجهه با تهديدات بوده است.
به همين منظور دستور تاريخي فرماندهي معظم كل قوا كه بنا به پيشنهاد فرماندهي كل ارتش جمهوري اسلامي ايران بود و بر تفكيك بخش دفاع و پدافند هوايي از نيروي هوايي ارتش و تشكيل قرارگاه پدافند هوايي تاكيد مي‌كرد، صادر شد.
البته اين اقدام با اسم قرارگاه و نه با اسم نيرو صورت گرفت و دليل اين امر نيز اين بود كه اين قرارگاه از همه پتانسيل‌ها و سامانه‌هاي دفاعي موجود در كشور، چه سامانه‌هايي كه در سپاه موجود است و چه ارتش، بسيج و حتي نيروي انتظامي بتواند استفاده كند و با بهره‌برداري از يك شبكه منسجم و يكپارچه پدافند هوايي دفاع قابل توجهي را به منصه ظهور برساند.
قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء(ص) ماموريت دارد با بهره‌گيري از تجهيزات پدافندي و همكاري ساير نيروها و سازمان‌هايي كه در زمينه پدافند هوايي مسووليت‌هايي به عهده دارند نسبت به تامين و پوشش نسبي پدافند هوايي و دفاع از آسمان مناطق حياتي، حساس و آسيب پذير كشور و اجراي ماموريت محوله در محور هاي زير و بر اساس شرح وظيفه ذاتي خود، اقدام لازم به عمل آورند.

۱- انجام مراقبت هوايي، اعلام خبر و خطر هوايي براي سازمان‌هاي نظامي و غيرنظامي در مقابله با حملات هوايي دشمن.
۲- بهره برداري از تمام ظرفيت‌هاي موجود در نيروهاي مسلح در راستاي تقويت شبكه يكپارچه پدافند هوايي كشور.
۳- طراحي و برقراري شبكه يكپارچه پدافند هوايي كشور با هدايت، بهره گيري و همكاري ساير نيروهاي ارتش و سپاه.
۴- شناسايي و تعيين نقاط حياتي و حساس كشور و ارايه طرح هاي پدافندي در راستاي حفظ و ايجاد وتامين امنيت و دفاع هوايي از حريم آسمان كشور.
۵- بررسي و تعيين مناطق ممنوعه پروازي و اعلام مراتب ياد شده به مبادي ذيربط در راستاي حفظ و تامين امنيت پروازي هواپيماهاي مسافربري.
۶- طرح ريزي و برنامه ريزي امور پدافند هوايي كشور اعم از تسليحاتي، تاسيسات و مهندسي و نيروي انساني براساس تدابير و خط مشي هاي راهبردي.
۷- تهيه برآوردهاي اطلاعاتي از قدرت هوايي كشورهاي هدف با بهره گيري از برآوردهاي ارتش جمهوري اسلامي و سپاه پاسداران.
۸- انجام بررسي هاي لازم در خصوص سامانه‌هاي پدافندي، طرح هاي آموزشي و پژوهشي يگان‌هاي پدافندي نيروهاي مسلح و ارايه برآوردها و نتايج بررسي‌ها به ستادهاي ذيربط.
۹- انجام نظارت و بازرسي مستمر و موردي به منظور حصول اطمينان از حسن اجراي مصوبات و ارزيابي توان رزم يگان‌هاي پدافندي.
به طور كلي ماموريت قرارگاه پدافند هوايي چهار ماموريت اصلي است كه براي اعضا و عناصر پدافند هوايي تعريف شده است.
بعد از آن نيز شناسايي آنها اعم از دوست يا دشمن است كه دومين ماموريت قرارگاه به شمار مي‌رود.
سومين ماموريت رهگيري اهدافي است كه دوست، شناسايي نمي‌شوند و چهارمين ماموريت درگيري و انهدام براي اهدافي است كه مظنون به تخاصم هستند.
اين چهار ماموريت براي عناصر پدافند هوايي تعريف شده، اما آنچه كه از ماموريت قرارگاه پدافند هوايي در اذهان عمومي و كليات وجود دارد دفاع منسجم و يكپارچه از حريم هوا و فضاي جمهوري اسلامي ايران اعم از مرزهاي خشكي يا دريايي است.
آنچه كه قرارگاه پدافند هوايي دنبال مي‌كند، شناسايي تهديد و رويارويي سريع با آن است، در حقيقت اين نيرو دفاع در عمق را دنبال مي‌كند.
شبكه يكپارچه پدافند هوايي كشور، مجموعه اي است كه جهت فرماندهي و كنترل برعمليات كليه يگان ها و تجهيزات پدافند هوايي كشور طراحي شده است كه از طريق امكانات و ساز وكارهاي ايجاد شده، فرمانده قرارگاه پدافند هوايي مي‌تواند عمليات كليه يگان هاي خود را هدايت و نظارت كند.
عمليات هوايي با توجه به ماهيت آن، نيازمند دقت و سرعت بالا است و در عمليات هوايي با اهدافي از هواپيماهاي تاكتيكي گرفته تا موشك‌هاي بالستيك و كروز روبرو هستيم كه با سرعت بالا و جهت حمله به مراكز حياتي و حساس در حركت هستند، بنابراين بايد يك سيستم هماهنگ بتواند اطلاعات مربوط به آنها را در اسرع وقت جهت اتخاذ تصميم صحيح و اجراي عمليات مقابله‌اي سريع به يگانهاي پدافند هوايي در سراسر كشور برساند.
مسووليت دفاع از آسمان كشور به عهده قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء (ص) ارتش است كه اين ماموريت را با نيروهاي تحت تابعيت و كنترل عملياتي خود انجام مي‌دهد و نيروهاي پدافندي ارتش، سپاه، نيروي انتظامي و بسيج تحت كنترل عملياتي اين قرارگاه قرار دارند.
وظايف هر يك از نيروها كه به نحوي در شبكه يكپارچه پدافند هوايي مسووليت ‌هايي دارند، به خوبي مشخص شده و اساسا فلسفه وجودي شبكه يكپارچه پدافند هوايي ايجاد هماهنگي در سطح كليه نيروها است كه نيروها يكپارچه عمل كنند و در تمامي شرايط (عادي، بحران و جنگ) يگان‌هاي پدافندي در شبكه قرار دارند و از دستورات شبكه متابعت مي‌كنند.
اساسا هر كشوري كه خواهان حفاظت از قلمرو هوافضاي باشد نياز به شبكه يكپارچه دفاع هوايي دارد، هر كشوري متناسب با سطح توان نظامي خود از اين امكانات برخوردار است و هر چقدر شبكه توانمندتر باشد درصد مخاطرات پروازهاي داخلي كاهش يافته و امكان سوء استفاده دشمن از شبكه منسجم به حداقل مي‌رسد.
شبكه يكپارچه پدافندي قرارگاه پدافند هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران كه كليه مبادي مرتبط با فضاي كشور نيز به آن متصل هستند، داراي ويژگي‌هاي خاصي از جمله قابليت هدايت و كنترل يگان هاي پدافند هوايي با بهره گيري از سامانه‌هاي امن ارتباطي و با استقلال تاكتيكي در مناطق مختلف، تصميم‌گيري سريع، هوشمند و متمركز، تحرك و قابليت انعطاف بالا، بومي بودن و وابسته نبودن به امكانات خارجي است كه در بحث تاكتيكي نيز به لحاظ طراحي تاكتيك‌هاي كنترلي متفاوت كه وظايف عناصر اجرايي شبكه را در مواقع بحراني نيز مشخص كرده، منحصر به فرد است.
توانمندي‌هاي راداري و ديده‌باني پدافند هوايي كشورمان در خصوص كشف و ره‌گيري انواع هواپيماهاي رادار گريز بسيار چشمگير است و در اين زمينه توانمندي‌هاي راداري ما درحدي است كه نقطه كور راداري در كشور وجود ندارد و روز بروز هم در حال تقويت مي باشد.
جهت كشف هواپيماهاي رادارگريز در ابعاد مختلف تكنيكي و تاكتيكي اقدامات گسترده و موفقي در مجموعه قرارگاه پدافند هوايي انجام شده است و ارتش جمهوري اسلامي ايران در سال‌هاي اخير به سامانه‌هاي راداري و سيگنالي با قابليت كشف اين گونه پرنده‌ها تجهيز شده و از طرف ديگر جهت تقويت وضيعت فعلي نيز پروژه‌هاي متفاوتي در دست اجراست كه بعضا مراحل پاياني را پيش رو دارند.
شبكه ديده‌باني كشور به طور هوشمندانه‌اي در سراسر كشور ساماندهي شده و به سامانه‌هاي هوشمند الكترونيكي ديده باني مجهز گرديده كه اطلاعات هرنقطه‌اي را در مدت چند ثانيه در اختيار شبكه قرار مي‌دهد.
صنعت ساخت رادار در كشور نيز در سطح بسيار مطلوبي قرار دارد به گونه‌اي كه هر روز شاهد ارايه محصولات متنوع، با قابليت بالا و متناسب با تهديد مي باشيم و وضعيت به گونه‌اي است كه توانمندي طراحي و ساخت رادار در باندهاي مختلف فركانسي، با بردهاي متفاوت (برد كوتاه، متوسط و برد بلند) به صورت فعال و غيرفعال مجهز به سامانه‌هاي جنگال و با ويژگي هاي خاص وجود دارد.
در بحث مقابله با موشك‌ هاي كروز، مطالعات و اقدامات بسيار خوبي انجام شده و امروز در سطح تجهيزات مورد نياز در حوزه كشف، مقابله و همچنين طراحي تاكتيك‌هاي مقابله‌اي، اقدامات ارزشمندي انجام شده است، به طوري كه زير ساخت هاي ايجاد شده باعث شده در كشف، مقابله و انهدام موشك هاي كروز بسيار توانمند باشيم.
دشمنان در طول۳۴ سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي همواره به دنبال فرصتي براي ضربه زدن به انقلاب اسلامي بوده و هستند اما همواره با عنايت خاص پروردگار و درايت بنيانگذار كبير انقلاب و هوشمندي رهبري فرزانه و مقام عظماي ولايت در هدايت‌هاي به موقع و مستمر مردم شريف و نيروهاي مسلح، ناكام مانده‌اند.
امروز با حمايت‌هاي فرماندهي معظم كل قوا با افزايش سطح آمادگي رزمي به چنان توانمندي در ابعاد مختلف دفاعي رسيده ايم كه ايران اسلامي آمادگي پاسخ كوبنده به هر گونه اقدام نظامي عليه كشور و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران را دارد.
دشمنان امروز در شرايط سخت و شكننده‌اي قرار داشته و توان تعرض در شرايط فعلي را ندارد و صهيونيست‌ها هم با توجه به معضلات شكننده‌اي كه دارند در حد و قواره‌اي نيستند كه بتوانند ما را تهديد كنند، وقتي آنها در جنگ با حزب الله لبنان و حماس شكست مي‌خورند، جرات تعرض به ايران را ندارند.
سياست صهيونيست‌، تابعي از سياست آمريكا است و كشور ما در برابر تهديدات آمادگي كامل دارد و در سال هاي اخير هم با ايجاد تحول در توان رزم به توانمندي‌هاي خوبي دست يافته‌ايم كه اگر جسارتي عليه خاك كشورمان شود، آنها غافلگير خواهند شد و جواب ما پشيمان كننده خواهد بود.
البته سال هاي قبل از انقلاب و دفاع مقدس، ما كشوري كاملا وابسته در تمام ابعاد بوديم، به ويژه در صنايع نظامي و در تكنولوژي هاي پيشرفته نظامي، اما دوران دفاع مقدس و تحريم‌هاي پياپي كه به تعبير معمار كبير انقلاب حضرت امام خميني(ره) يك نعمت براي ما بود، موجب شد امروز، نيروهاي مسلح، صنايع نظامي و دانشگاه هاي كشور در راستاي قطع وابستگي گام هاي بلندي بردارند.
در ابتدا، نيروهاي نظامي، به ويژه در قلمرو هوايي مصمم شدند تا امور مربوط به نگهداري، اورهال، بازسازي، بهينه‌ سازي و نهايتا آماده و سر پا نگه داشتن تجهيزات موجود را با اتكا به ايمان و دانش متخصصين انجام دهند و در جهت ساخت سامانه‌هاي راداري در بردهاي مختلف، سامانه‌هاي موشكي كاملا بومي، سامانه هاي جمع آوري اطلاعات الكترونيكي، سيستم‌هاي بصري و الكترواپتيك و خلاصه در تمام ابعاد اقدامات عظيمي انجام شود كه حاصل آنها پيشرفت هاي فعلي است.
در مجموعه قرارگاه پدافند هوايي در امور نگهداري، بهينه سازي، اورهال و طراحي و ساخت سامانه‌هاي پدافند هوايي خود كفايي حاصل شده است و كليه نيازمندي‌هاي تجهيزاتي در داخل كشور ساخته مي‌شود كه پيشرفت هاي علمي و فن‌آوري كشور بسيار افتخار آميز و شگفت آور است كه توانايي‌هاي ما را در بُعد پدافند هوايي متحول كرده است.
يكي از ويژگي‌هاي منحصربفرد صنايع نظامي كشورمان به ويژه در حوزه استفاده از جنگ افزارهاي گوناگون، بومي ‌سازي دانش ساخت و بهره‌برداري از آن است كه موجب شده، توان انعطاف پذيري اين نيرو‌ها بسيار افزايش يابد و براي همين است كه بسياري از كشورهاي منطقه به‌ رغم خريدهاي نظامي بسيار بالا در همه سال‌هاي اخير، توان قدرت يافتن در ابعاد منطقه‌اي را ندارند.
چون بسياري از نيروهاي متخصص آن‌ها در بهره‌برداري از تجهيزات اهل ساير كشور‌ها هستند و حتي آن‌ها خلبان لازم براي به پرواز درآوردن هواپيماهايي كه هر ساله با هزينه صد‌ها ميليارد دلار از آمريكا و انگليس مي‌خرند، ندارند.
برگزاري تمرينات تاكتيكي و تدابير عملياتي پيش بيني شده در طرح هاي پدافندي براي آمادگي هر چه بيشتر براي مقابله با تهديدات احتمالي به فضاي ميهن اسلامي به ويژه مراكز حياتي هسته اي كشور از جمله اهداف رزمايش پدافند هوايي مي باشد.
در رزمايش ها مي توان از توان رزمي شبكه فرماندهي و كنترل يكپارچه كشور در قالب مركز عمليات پدافند هوايي، مراكز عمليات منطقه اي، مراكز كنترل گزارش ها، مراكز پست فرماندهي منطقه اي، اصلي و فرعي، يگان هاي عمليات پدافندي، موشكي و توپخانه اي، ده ها فروند هواپيماي شكاري رهگير و شناسايي نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران همراه با يگان هاي پدافند هوايي سپاه پاسداران شامل سامانه هاي موشكي و جنگ افزارهاي توپخانه اي، پدافند نيروي زميني ارتش و هزاران پست ديده باني بسيج تحت فرماندهي، كنترل و هدايت عملياتي قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء استفاده كرد.
برگزاري رزمايش‌هاي مختلف در ارتقاي توان رزم و آمادگي نيروها بسيار موثر است و اساسا تمرين عمليات صحنه نبرد براي ارزيابي آمادگي رزمي يگان ها و احراز آمادگي عملياتي برگزار مي شود و براي مثال در رزمايش هاي مدافعان آسمان ولايت ۱و ۲ كه با شركت بخش وسيعي از يگان هاي پدافند هوايي نيروهاي مسلح در سطحي گسترده برگزار شد، دستاوردهاي خوبي بدست آمده است.
ارتقاء هماهنگي و انسجام بين يگان هاي پدافند هوايي نيروهاي مسلح، تمرين تاكتيك‌هاي جنگ ناهمگون و تاكتيك هاي جديد، در تكنيك و فن آوري روز تجهيزات و جنگ الكترونيك، تجديد نظر در متون آموزشي، ارتقاء روحيه فداكاري و شهادت طلبي كه قطعا نتيجه اين رزمايش‌ها افزايش سطح مهارت و آمادگي يگان ها و كاركنان سلحشور، پر تلاش و متعهد پدافند هوايي خواهد بود كه هم در بازدارندگي و دفاع قاطع و كوبنده موثر و كارساز مي باشد.
قبل ازپيروزي انقلاب اسلامي، دكترين نظامي كشور آفندي و ماموريت يگان هاي پدافندي دفاع ازپايگاه هاي هوايي بود ولي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي با تغيير دكترين آفندي به دكترين دفاعي و شروع جنگ تحميلي، مسوولين و كارشناسان پدافند هوايي اكثر نقاط كشور را زير پوشش راداري و پدافندي قرار دادند و يگان هاي پدافند هوايي اولين يگان هايي بودند كه از اولين لحظات تجاوز رژيم بعثي وارد دفاع از آسمان ايران اسلامي شدند.
نقش حياتي و عملكرد درخشان پدافند هوايي در دوران ۸ سال دفاع مقدس و در عمليات‌هاي مختلف، براي طراحان نظامي و ملت بزرگ ايران اسلامي كه دوران دفاع مقدس را درك كرده اند بر هيچ كس پوشيده نيست، فعاليت‌هاي شبانه ‌روزي و مداوم مجموعه يگان هاي پدافند هوايي در تامين امنيت هوايي نقاط حساس و حياتي كشور، مراكز توليد و صادرات نفتي كشور (جزاير خارك، اسكله هاي مستقر در خليج فارس، مناطق اهواز و جنوب، مركزي) و دفاع بيش از ۲۸۰ مركز اقتصادي، سياسي، نظامي و غيره در طول هشت سال دفاع مقدس و مقابله با حملات هوايي ارتش رژيم بعث كه به جديدترين هواپيماها و سلاح‌ها مجهز بود از نقش هاي اساسي پدافند هوايي در ۸ سال دفاع مقدس است.
انجام هرگونه عمليات نيروهاي سطحي (زميني و دريايي) و عمليات برون مرزي هوايي با پشتيباني پدافند هوايي انجام مي شد و اين اساس كار پدافند هوايي است و پدافند هميشه خط مقدم است و بواسطه همين سابقه و نقش حياتي است كه فرمانده معظم كل قوا نيز مي فرمايند اگر حادثه اي براي كشور پيش بيايد اولين مركزي كه بايد فعاليت كند قرارگاه پدافند هوايي است.
پدافند هوايي در دوران دفاع مقدس با بهره گيري از جنگنده‌هاي رهگيري هوايي، گسترش سايت هاي موشكي پدافند زمين به هوا، جنگ افزارهاي ارتفاع كم و ارتفاع متوسط ، رادارها و پست‌هاي ديده‌باني در كليه عمليات‌ها حضور فعال داشت، به گونه‌اي كه هيچ عملياتي طراحي نشد، مگر اين كه پشتيباني پدافند هوايي در آن پرحجم و مؤثر بود و در مجموع پدافند هوايي با سرنگوني صدها فروند از هواپيماهاي دشمن با سربلندي و كارنامه اي افتخار آميز جنگ را به پايان برد.
سيام**۹۱۰۳**۱۴۷۸