«ناصر رفايي» عصر چهارشنبه در گفت وگو با خبرنگار فرهنگي ايرنا، خود را قرباني تقسيم ناعادلانه امكانات در سينما دانست و افزود، نزديك به هفت سال از ساخت فيلم در سينما دور مانده ام.
وي يادآور شد: راس مديريت فرهنگي فارابي در دولت نهم مستقيم گفت كه امكانات فيلمسازي اين بنياد به شما تعلق نمي گيرد و اين امكانات در اختيار فيلمسازاني قرار مي گيرد كه به آنان اعتماد داريم.
كارگردان فيلم سينمايي «صبحي ديگر» توضيح داد: مشكل بنياد سينمايي فارابي اين است كه به شكل نامعلومي نوع بررسي فيلمنامه ها، دست افراد محدودي است كه عموما امكان و مجال صحبت فيلمساز با آنان برقرار نمي شود و در نهايت دست اندركاران اين بنياد اعلام مي كنند كه حمايت از توليد يك اثر پذيرفته شد و يا نشد.
به گفته رفايي، فيلمسازان از تركيب شوراي تاييد فيلمنامه در فارابي بي اطلاع هستند و دقيقا نمي دانيم چه افرادي با چه تخصص هايي درباره فيلمنامه ها اظهار نظر مي كنند.
وي به ساخت فيلم سينمايي «چتر سبز» اشاره كرد و افزود: اين اثر سينمايي به همراه اثري ديگر تنها فيلم هايي بودند كه در سال گذشته با حمايت فارابي توليد نشده و به جشنواره فيلم كودك رسيدند.
كارگردان فيلم سينمايي «اين خانه امن است» توضيح داد: «چتر سبز» جز فيلم هاي فرهنگي بود و با وجود ناملايمات و حمايت نشدن، موفق به كسب پنج جايزه از جشنواره فيلم كودك شد بدون اينكه امكاناتي را از اين بنياد دريافت كرده باشد.

** وام فرهنگي حمايت از توليد فيلم محسوب نمي شود
رفايي با يادآوري اينكه پرداخت وام فرهنگي به فيلمسازان حمايت از توليد يك اثر سينمايي محسوب نمي شود ادامه داد: براي توليد فيلم «چتر سبز» وام گرفتم اما اين موضوع حمايت محسوب نمي شود زيرا پس از دريافت وام ديگر ريش و قيچي دست فارابي است و دست اندركاران اين بنياد هرگونه كه دوست داشته باشند با فيلمساز برخورد مي كنند.
وي تاكيد كرد: وقتي فيلمي مي سازم كه با سينماي بدنه ارتباطي ندارد و امكان اكران فيلم كودك نيز فراهم نمي شود چگونه وام اخذ شده را بازپس دهم؟ متاسفانه اين وام فرهنگي بهانه اي براي جواب رد دادن فارابي به فيلمسازان براي طرح هاي ارائه شده است.
اين كارگردان سينماي كودك گفت: ساليان زيادي است در سينماي كودك فعاليت مي كنم اما كسي با من براي ساخت فيلم براي جشنواره كودك تماس نگرفت و تا جاييكه اطلاع دارم فارابي به فيلمسازاني كه در حوزه كودك هيچ فعاليتي نداشته اند، پيشنهاد ساخت فيلم داده است.

** فيلمسازان غير كودك براي جشنواره كودك فيلم مي سازند
رفايي ادامه داد: فيلمسازاني كه در زمينه كودك كاري انجام نداده اند عموما با استفاده از امكانات فارابي فيلم هاي بدي را ساخته و تحويل اين بنياد مي دهند و در نهايت اين آثار بي كيفيت نيز از سوي فارابي برجسته مي شوند.
وي با يادآوري اينكه سيروس حسن پور از فيلمسازان برجسته سينماي ايران است، توضيح داد: فيلم سينمايي «مرواريد» به كارگرداني اين فيلمساز به همراه فيلم سينمايي «چتر سبز» در جشنواره جيفوني ايتاليا پذيرفته شد اما فارابي در خبري اعلام كرد كه «مرواريد» نماينده ايران در جشنواره جيفوني است كه اين نشان از بي عدالتي در اين بنياد دارد.
كارگردان فيلم «چتر سبز» ادامه داد: اگر بنياد سينمايي فارابي پخش كننده خصوصي بود اين رفتار توجيه داشت اما فارابي نهادي سينمايي از جنس دولت است و نبايد در اين زمينه تمايزي قائل شود.

** «چتر سبز» را بده تا وام فيلم تسويه شود
رفايي ادامه داد: در شرايط كنوني مجالي براي اكران فيلم «چتر سبز» ندارم؛ پخش كننده خصوصي نيز به فيلم كودك توجهي ندارد و در اين وضعيت غير از واگذاري فيلم خود چاره اي ندارم.
وي با انتقاد از رويكرد بنياد سينمايي فارابي در مواجه شدن با فيلم سينمايي «چتر سبز» گفت: بنياد سينمايي فارابي پس از درخواست براي واگذاري اين اثر كه فيلمي فرهنگي و ممتاز محسوب مي شود اعلام كرد كه فيلم را جاي وام اخذ شده براي توليد آن بر مي دارد در صورتيكه تنها يك پنجم از هزينه ساخت اين اثر سينمايي را وام گرفتم.
اين كارگردان سينما توضيح داد: وام فيلم، حمايت از توليد يك اثر سينمايي نيست و در هيچ سالي نبوده است؛ برخي فيلمسازان نا آشنا پس از دريافت وام فرهنگي مي گويند با حمايت فيلم ساختيم در صورتيكه اين وام طناب اسارت بر گردن فيلمساز است و مسوولان فارابي با اين وام فيلمسازان را در محدوديت قرار مي دهند.
به گفته رفايي، بايد تعاريف درستي از حمايت داشته باشيم و هر فيلمساز بي تجربه اي در اين باره بدون اطلاعات سخنوري نكند.

** فارابي با فيلمسازان خودي اينگونه برخورد نمي كند
وي ادامه داد: توزيع امكانات در سينما هيچوقت عادلانه نبوده است و در اين ۲۰ سال در جايگاه دستياري و كارگرداني اين موضوع هميشه وجود داشته اما در اين سال ها بحث خودي و غير خودي بيداد كرده و در برخي نهادهاي سينمايي همچون بنياد سينمايي فارابي سفره اي پهن شده كه دوستان و فاميل و وابستگان به آن راه دارند.
اين كارگردان سينما با اشاره به حجم مشاركت هاي انجام شده از سوي فارابي در سال هاي اخير تاكيد كرد: مطمئنم با هيچ فيلمسازي كه خودي است اينگونه رفتار نخواهد شد؛ دست اندركاران اين بنياد پاي غلط فيلم هاي خودي مي ايستند و در خبرگزاري ها و رسانه هاي نزديك خود اين آثار را برجسته مي كنند در صورتيكه اين آثار تقلبي به جايي نمي رسد.
رفايي ادامه داد: ساخت فيلم در سال هاي اخير در بنياد سينمايي فارابي به افراد ناكاربلد واگذار شده و بودجه هاي موجود صرف ساخت آثاري شده كه ضرورت توليد آن احساس نمي شود.

** تركيب هيات بررسي فيلمنامه در فارابي چه كساني هستند؟
وي يادآور شد: كساني كه در بنياد سينمايي فارابي به فيلمنامه هاي ارائه شده ايراد مي گيرند عموما نگاهي ساده انگارانه و ابتدايي به فيلمنامه دارند و تصور مي كنم همكاران ما در اين شورا حضور ندارند؛ هيات هاي بررسي شكل گرفته در اين زمينه تهي از كارشناسان حرفه اي است و نگاه افراد حاضر در اين هيات ها به فيلمنامه ها عموما تلويزيوني است.
كارگردان فيلم «صبحي ديگر» با يادآوري اينكه بي عدالتي در سينما در سال هاي اخير بيداد مي كند ابراز اميدواري كرد كه زمان فيلمسازي افرادي كه ساليان سال از سينما دور بوده اند فراهم شود و سينماگران در فضايي با مميزي كمتر و نگاه عادلانه به سينما بتوانند فعاليت كنند.
رفايي با يادآوري اينكه پشت ميز بنياد سينمايي فارابي همراهي نديدم ابراز اميدواري كرد كه شعارهاي ارائه شده از سوي مسوولان فرهنگي در دولت «تدبير و اميد» به مرحله اجرا برسد.

** بخش فرهنگي فارابي يا كمپاني خصوصي
رفايي گفت: تعريف بخش فرهنگي در بنياد سينمايي فارابي شكل خود را از دست داده و اين بخش بيشتر شبيه كمپاني بخش هاي خصوصي است زيرا دست اندركاران اين بخش روي مساله بفروش بودن فيلم ها و نبودن آن تاكيد بسياري دارند در صورتيكه وقتي از عنوان فرهنگي براي بخشي استفاده مي شود بيشتر بايد اهداف فرهنگي آثار در نظر گرفته است.
فراهنگ(۵) ** ۱۹۸۳ ** ۱۰۷۱