يكي از كاركردهاي اسباب بازي مناسب، برانگيختن حس كنجكاوي كودك است، اسباب بازي خوب نه تنها نبايد تكراري به نظر برسد، بلكه بايد اين حس را در آنها تقويت كند.
بسياري از اسباب بازي ها نه تنها مناسب سن و مراحل رشد كودك نيستند، بلكه از لحاظ ايجاد مزاحمت نظير سر و صدا و تعدد قطعات مي توانند به سلامتي كودكان صدمه بزنند.
برخي والدين براي انتخاب اسباب بازي فقط به ظاهر آن و نيز مقطع سني كه روي جعبه اسباب بازي نوشته شده اكتفا كرده و در مورد ميزان بكارگيري نيروي خلاقيت كودك در استفاده از آن نيز دقت لازم مبذول نمي كنند.
پژوهشگر امور كودك ونوجوان در مورد اسباب بازي و نقش تربيتي آن به خبرنگار ايرنا مي گويد: كودك از طريق اسباب بازي، احساسات خود را بيان مي كند و از اين طريق مي تواند به ترس ها و نگراني هاي خود پي برد.
«ليلي پوراسكندر» با بيان اينكه كودك از طريق بازي با اسباب بازي مي آموزد كه چگونه با ديگران تعامل داشته باشد، مي افزايد: با بازي كردن و استفاده از اسباب بازي هاي متناسب با سن و ضريب هوشي كودكان، آنها مشاركت، حس تعاون و احترام به ديگران را در خود تقويت مي كند.
پوراسكندر مي گويد: كودكان از طريق نقش هايي كه در بازي با اسباب بازي بر عهده مي گيرند، شخصيت خود را آشكار مي سازند و علاقه و انگيزه هاي خود را نشان مي دهند و به مرور نقش واقعي خود را پيدا مي كنند.
به گفته اين پژوهشگر، كودكان در بازي اسبا بازي هاي خود، چگونگي رعايت مقررات را از طريق نقشي كه در بازي بايد انجام دهند ياد مي گيرند و مي آموزند كه حقوق ديگران را بايد در جامعه رعايت كنند.
وي با بيان اينكه اسباب بازي هر چقدر بتواند حواس بيشتري از كودك را به كار گيرد لذت بيشتري در او ايجاد مي كند، مي افزايد: كودكان اگر شي اي را لمس كنند، ببينند و بشنوند بيشتر از آن لذت مي برند تا چيزهايي كه فقط قابل مشاهده هستند.
پوراسكندر تصريح مي كند اسباب بازي خوب مي تواند تصورات و تخيلات كودك را گسترش و ميل كنجكاوي و اكتشاف را در او پرورش دهد.
يك طراح و سازنده اسباب بازي نيز مي گويد: اسباب بازي در تقويت جسم و روح كودك تأثير زيادي دارد.
«شاهين صادقي» مي افزايد: اسباب بازي، عواطف و احساسات كودك را بيدار مي كند و او را به سوي زندگي اجتماعي و قبول مسووليت ها راهنمايي مي كند.
وي ضمن اشاره به تاريخچه ورود اسباب بازي‎‎هاي غربي به كشور، ادامه مي دهد: ورود اسباب بازي به ايران به دوره ناصرالدين شاه باز مي‎گردد كه از سفر‎هاي خود به اروپا سوغاتي‎‎هاي مختلفي به ‎همراه آورد.
صادقي مي افزايد: عروسك نيز يكي از اين سوغات ها بود كه نشانه هاي از چهره‎‎هاي ايده‎آل غربي مانند چشماني روشن و مو‎هايي بلند و آرايشي مخصوص اروپايي‎ها داشت.
اين طراح و سازنده اسباب بازي مي گويد: به اين ترتيب آنچه شاه قاجار از فرنگ آورد، به چيزي بيش از يك اسباب بازي و الگويي براي زيبايي زنان ايراني بدل شد و عبارت «خوشگل مثل عروسك» از اين زمان متداول و وارد فرهنگ عامه شد. اكنون نيز با ورود «باربي» به بازار، اين عروسك به الگويي براي تناسب و زيبايي اندام تبدل شده است.
صادقي ادامه مي دهد: حتي اين اواخر عروسك‎‎هايي به نام «فَشن» به بازار آمدند كه اندام ظريف اغراق آميزي دارند و بچه ها پوشش و لباس‎‎هاي مختلف و به قول معروف «تيپ زدن» را از اين عروسك ياد مي‎گيرد.
وي تصريح مي كند، سبك زندگي والدين به خوبي در نوع انتخاب اسباب بازي براي كودك‎ تأثير دارد و بايد نهايت دقت را به خرج داد تا كودكان ما در آينده با شخصيتي متزلزل وارد جامعه نشوند.
با توجه به اينكه كودك با اسباب بازي خود فقط بازي نمي كند، بلكه اسباب بازي را تبديل به موجودي جاندار مي كند، با او درد و دل مي كند، نصيحت مي كند، نگراني هاي خود را با آن در ميان مي گذارد و استرس خود را تخليه مي سازد، از اين رو انتخاب و خريد اين شي دوست داشتني مسووليتي بزرگي را بر گردن والدين قرار داده است.
فراهنگ(۵) ** ۱۴۹۷ ** ۱۰۷۱