من از خصوصياتي كه در اين آقايان بود، آقاي رجايي و آقاي باهنر، آني كه به نظرم خيلي بزرگ است، اين است كه آقاي رجايي يك نفر آدمي بود كه دستفروشي (مي‏كرد) در بازار، از قراري كه گفتند. من در مطالعاتي كه در ايشان كردم به نظرم آمد كه از حال دستفروشي‏اش تا حال رياست جمهوري، در روح او تأثيري حاصل نشد.
چه بسا اشخاصي هستند كه اگر كدخداي ده بشوند، تغيير مي‏كنند به واسطه ضعفي كه در نفسشان هست، تحت تاثير آن مقامي كه پيدا مي‏كنند؛ واقع مي‏شوند و اشخاصي هستند كه مقام تحت تاثير آنهاست؛ از باب قوت نفسي كه دارند و آقاي رجايي و آقاي باهنر در عين حالي كه خوب، يكي شان رئيس جمهور بود، يكي شان نخست وزير بود، اين طور نبود كه رياست در آنها تاثير كرده باشد، آنها در رياست تاثير كرده بودند؛ يعني، آنها رياست را آورده بودند زير چنگ خودشان، رياست آنها را نبرده بود تحت لواي خودش.
اين يك درسي است كه انسان بايد از اينها ياد بگيرد و الحمدللَّه در اين جمهوري بسيارند همچو اشخاص كه تفاوتي به حالشان نكرده است. آن وقتي كه در طلبگي بودند يا در بازار بودند با وقتي كه مقام پيدا كردند فرقي نكرده است كه انسان ببيند كه خير حالا يك بادي به غبغب بياندازد و يك هياهويي به جا بياورد و اينها نشده است و اين مسئله‏اي است كه اهميت دارد.
آن كسي كه تحت تاثير مقام مي‏رود، نه اين است كه يك مقامي دارد. اين از باب اينكه بسيار آدم ضعيفي است، مقام به او تسلط پيدا مي‏كند و دنبال او هم مي‏رود آن وقت و اين دنبال رفتنِ مقام بسيار ضرر دارد، براي خود انسان و براي كساني كه در كار هستند براي كشورشان.
از آن طرف اگر چنانچه عكس شد، تاثير خوب دارد، هم براي خودشان و هم براي كشور و لهذا از باب اين كه ما ابري نفسي ان النفس لاماره بالسوء (من هرگز خودم را تبرئه نمي‏كنم كه نفس سركش بسيار به بدي ها امر مي‏كند. سوره يوسف آيه۵۳) به شما آقايان عرض مي‏كنم كه توجه به اين معنا داشته باشيد، اين مقامات بعد از چند روزي ديگر تمام مي‏شود.
آنهايي كه در اريكه قدرت هاي بزرگ بودند بعد از چند روز تمام شد. آنهايي هم كه به درويشي و به قناعت زندگي كردند آنها هم تمام شد. اين امور تمام مي‏شود، آن چيزي كه هست، ما در حضور حق تعالي هستيم و ثبت است در نامه اعمال ما همه امور، همه خلجانات نفساني و ما بايد فكر آنجا باشيم.
* از بيانات امام خميني در جمع اعضاي هيات دولت به مناسبت هفته دولت (هشتم شهريور ۱۳۶۵)
فراهنگ(۲)**۱۰۰۳**