دگرديسي «سينما» از آغازين روزهاي پيروزي انقلاب اسلامي رقم خورد و اين مقوله هنري با تاكيد موكد امام خميني(ره) بنيانگذار كبير انقلاب مبني بر اينكه «ما با سينما مخالف نيستيم، با فحشا مخالفيم» قدم به حياتي تازه گذاشت.
نظر به چنين رويكرد «والايي»، به جرات مي توان گفت سينما در مقايسه با ساير گونه هاي هنري، به عنوان سفيري فرهنگي، نقشي پر رنگ در انتقال مفاهيم ارزشي انقلاب اسلامي در عرصه بين المللي داشته است.
با مرور مختصر جشنواره هاي ريز و درشت سينمايي جهان، رويدادي يافت نمي شود كه خالي از حضور آثار و سينماگران ايراني باشد و يا نمي توان جايزه معتبر سينمايي را جست كه جاي آن در موزه سينماي ايران خالي باشد.
با انتصاب «حجت الله ايوبي» به عنوان رييس سازمان سينمايي دولت «تدبير و اميد» اكنون اين بحث كه وي چه سياستي را در قبال سينما پيش خواهد گرفت، موضوع «داغ» محافل هنري بويژه در ميان سينماگران شده است.
عمده «خوف و رجا»ي ايجاد شده در باره سينما و مديريت آتي آن، بي ارتباط با نوع مديريت و سياستگذاري جواد شمقدري رييس سابق سازمان سينمايي نيست؛ مديري كه با وعده پر طمطراق «ريل گذاري» براي سينما فعاليت خود را آغاز كرد و روزهاي پاياني مديريت خود معطوف به «مين گذاري» در سينما ساخت!
گفته ها در مورد عملكرد مدير قبلي سينما و نتايج اسف باري كه اقدامات او در چهار سال گذشته دامان سينماي «نجيب» و اكنون «نحيف» شده سينما را گرفت، بسيار است، اما با تحليل ويژگي هاي دوران تصدي گري وي و يافتن «جعبه سياه» سقوط سينما، مي توان جلوي ضرر را گرفت و براي سينما «طرحي نو» در افكند.
مدير كنوني سينما كه به باور بسياري از صاحبنظران، كاري دشوار را براي «آباداني» دوباره سينما دارد، بايد در وهله نخست، تمركز خود را معطوف احياي صنوف و جبران انشقاقي كند كه سينما بدان دچار شده است.
اين انشقاق از ماجراي «شوم» انحلال خانه سينما كليد خورد، و با تاسيس «خانه سينما ۲» ادامه يافت و با ايجاد اتحاديه «تهيه كنندگان ۲» و كانون «كارگردانان ۲» قدم به معركه اي تازه گذاشت.
ايجاد فضاي «خودي»، «نخودي» و «بيخودي» در سينما محصول سياست رويكردي انشقاقي مديريت قبلي سينما بود؛ جراحتي كه بايد مدير كنوني سينما با ايجاد «همدلي» و واگذاري امور به صنوف قانوني سينما به درمان آن بپردازد.
مدير كنوني سينما بايد نظرگاه «جهاني سازي سينماي نجيب ايران» را در دستور كار خود قرار دهد (سينمايي كه در مرحله نخست استاندارد سازي خود را در ابعاد مختلف توليد، توزيع و اكران با محور برنامه اي مدون و واقع بينانه و بهره گيري از راي و نظر سينماگران و نخبگان اين عرصه در دستور كار قرار دهد)؛ بدون شك اين مهم بدون حضور در رويدادهاي سينمايي جهان محقق نمي شود، از اين رو مدير كنوني سينما بايد اين رويدادهاي را از افق منظر خود خارج نسازد.
مدير كنوني سينما بايد عرصه فعاليت را براي سينماگران «كار بلد»، «كارنامه دار» و «صاحب سبك» سينما فراهم سازد؛ سينماگراني كه طي چهار سال گذشته به خاطر سياست هاي «يك و بوم دو هوا» از قافله فيلمسازي جا مانده و براي ديگران فيلم ساختند.
مدير كنوني سينما بايد طي دوره پيش رو، با برنامه ريزي منسجم و بهره گيري از تجربه سينماگران با تجربه و نخبگان اين عرصه بستر تربيت فيلمسازان جوان و مستعد را فراهم و با هدفمندسازي عملكرد بازوهاي اجرايي سازمان سينمايي در عرصه هاي يادشده نظير انجمن سينماي جوانان و مركز گسترش سينماي مستند و تجربي زمينه آن را فراهم سازد.
مدير كنوني سينما، بايد سامان بخشي، بهسازي و احداث سالن هاي سينمايي را با تعامل نهادهاي شهري در برنامه داشته باشد و پرهيز از اجرا و تداوم طرح هاي «ول» شده حوزه اكران را از بي ساماني نجات دهد.
به باور بسياري از صاحبنظران، ضروريست مدير كنوني سينما ضمن آشنايي از تكنيك ها و فناوري پيشرفته سينمايي، زمينه در دسترس بودن آنها را براي سينماگران كشور فراهم كند.
بر اين اساس مدير كنوني سينما بايد به بازتعريف سينمايي «فاخر» بپردازد و با در نظر گرفتن واقعيات، بودجه سينما را مصروف آثاري نسازد كه هيچ بازدهي چه از نظر بازگشت سرمايه و وجوه فرهنگي ندارد.
مدير كنوني سينما بايد در چينش مديران خود، از بكارگيري افرادي كه وضعيت مبتلابه سينما، محصول همراهي و همكاري آنان با مديريت قبلي سينماست، پرهيز كند.
سينما اكنون از مرحله «آزمون» گذشته و «خطا» ها را نيز پست سر گذاشته و به افراديكه از «سبوي بشكسته» سينما طي چهار سال گذشته در كسوت هاي مختلف سيراب شدند بي نياز است.
صاحبنظران تاكيد دارند كه رييس كنوني عرصه هنر هفتم كشور نبايد از منظر تفكر، شيوه و مشي رفتاري و برنامه اي متاثر از مديريت قبلي سينما كه به هيچ عنوان رويكردشان در اين عرصه ثمر بخش نبوده، باشد.
به تعبيري، مدير كنوني سينما بايد متناسب با شان و جايگاه اين عرصه از منظر مديريتي، افراد داراي سابقه روشن، با تجربه و متناسب با ظرفيت و امكانات موجود در سينما را با خود همراه سازد.
مدير جديد سازمان سينمايي مي تواند با بهره گيري از توان فكري و بضاعت مغز افزاري در سينما با طراحي «نقشه راه» فارغ از هرگونه «يكسونگري»، سينمايي را كه به گفته وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي دولت تدبير و اميد «روزگار سختي را مي گذراند» به دوران اوج و پرافتخار خود بازگرداند.
فراهنگ(۵) ** ۱۰۷۱