به گزارش روز دوشنبه ايرنا، واكنش تند رجب طيب اردوغان و ديگر رهبران دولت تركيه به حادثه بركناري محمد مرسي از رياست جمهوري مصر ، جدا از بحثهاي حمايت از دمكراسي و مخالفت با كودتاهاي نظامي، ريشه در شكست طرحهاي تركيه در نظم جديد خاورميانه ، پايان روياي آنكارا در رهبري جهان اسلام، بروز تضاد در ميان هم پيمانان تركيه و شكست جبهه تركيه ، قطر و عربستان سعودي دارد.
با بركناري اخوان المسلمين از راس قدرت در مصر ، ناكامي مخالفان در ساقط كردن نظام بشار اسد در سوريه و آغاز انتقادها و مخالفتها با دولت تونس، سياست راهبردي تركيه در خاورميانه و آفريقا با محدوديتهاي گسترده رو به رو شد و اميدهاي آنكارا براي به دست گرفتن سكان جريان اسلام سياسي در منطقه به باد رفت.
حسني محلي مفسر سياسي و كارشناس امور خاورميانه در تركيه در گفت و گو با ايرنا در تحليلي از تاثير اوضاع مصر در سياست خارجي تركيه گفت: سقوط محمد مرسي در مصر، روياهاي رجب طيب اردوغان براي منطقه را مختل كرده است .
وي گفت: ادامه حمايتهاي مردم سوريه از اسد و شكست تروريستها در ساقط كردن دولت دمشق از يك سو و بركناري مرسي در مصر، ضربه جدي به طرح خاورميانه اي آمريكا كه اردوغان نخست وزير تركيه نيز از آن حمايت مي كرد ، وارد ساخت.
حسني محلي با تاكيد بر اينكه مرسي همگام با اردوغان در تلاش براي سرنگوني اسد رييس جمهوري سوريه نقش داشت، افزود: عصبانيت اردوغان از تحولات اخير در منطقه ناشي از اين است كه وي براي مطرح شدن به عنوان رهبر منطقه، نياز به ادامه حيات دولت مرسي در مصر داشت .
اين كارشناس مباحث سياسي گفت: اردوغان و مرسي هم از نظر سياسي و هم از نظر عقيدتي همكار نزديك يكديگر بودند و نخست وزير تركيه به خوبي مي دانست كه براي دستيابي به هدف خود براي مطرح شدن به عنوان رهبر منطقه بايد حمايت مصر را كسب كند.
وي اضافه كرد: مقاومت سوريه و ادامه حمايتهاي مردم اين كشور از بشار اسد و ساقط نشدن دولت دمشق، دومين عاملي است كه موجب عصبانيت اردوغان شده است ، چرا كه هر دو حادثه مانع بزرگي بر سر تحقق طرح خاورميانه اردوغان و روياهاي نخست وزير تركيه است .
حسني محلي افزود: در سايه تحولات اخير در منطقه، جبهه مقاومت تقويت شده و در مقابل خط مشترك اردوغان و مرسي براي تضعيف مقاومت و تقويت خط اخوان المسلمين در منطقه شكست خورده است.
اين كارشناس خاورميانه اضافه كرد : اردوغان و مرسي هر دو با پيروي از يك سياست تلاش داشتند كه همه ارگانهاي دولتي در كشورهاي خود را قبضه كنند كه مردم هر دو كشور با اعتراضهاي خود با اين سياستها مخالفت كردند.
برخي از تحليلگران عقيده دارند كه تركيه در سايه تحولات جاري در مصر ، سوريه و تونس و با بروز سردي در مناسباتش با ايران و عراق، به انزوا كشيده شده و كنترل خود بر وضعيت منطقه را كه در پي حركتهاي بيداري اسلامي به دست آورده بود، بطور كلي از دست داده است.
انتقادهاي تند آنكارا عليه كودتاگران نظامي در مصر و محكوم كردن نظاميان مصر به كودتا عليه رييس جمهوري منتخب آن كشور، گرچه مي تواند از نظر اخلاقي درست باشد، اما از نظر سياسي نمي تواند انزواي سياسي تركيه در منطقه را رفع كند.
خلع محمد مرسي از قدرت ، اتحاد سه قدرت سني يعني تركيه، قطر و عربستان سعودي را شكست و موجب خروج تركيه از اين ائتلاف شد، چرا كه قطر و عربستان از عزل محمد مرسي حمايت كردند.
تركيه در روند تحولات منطقه اي، همسو با چالش هايي كه در سياست خارجي خود رو به رو شده است، در مناسباتش با غرب نيز با مشكلات مهمي رو به رو است.
تركيه در چند سال اخير به دليل اجراي سياستهاي منطقه گرايي كه برخي تحليلگران از آن به عنوان نو عثماني گرايي ياد مي كنند، با كاهش تعاملات براي پيوستن به اتحاديه اروپا موجب سردي در روابط با آلمان و فرانسه شد و در ماههاي اخير تنش هاي لفظي بين تركيه با آلمان و فرانسه به عنوان دو كشور اصلي اتحاديه اروپا، شانس تركيه براي پيوستن به اتحاديه اروپا را كاهش داد.
تركيه در مناسبات خود با آمريكا نيز در سالجاري ميلادي دچار سردي شده است، بطوري كه مواضع انتقادي باراك اوباما رييس جمهوري آمريكا در مورد برخورد پليس تركيه با معترضان در استانبول و انتقادهاي دولت و مجلس نمايندگان آمريكا از تعداد زياد زندانيان رسانه اي در تركيه و در مقابل شكايت تركيه از آمريكا در عدم همراهي كامل با سياستهاي آنكارا عليه دمشق و عدم مخالفت جدي واشنگتن با كودتاي نظامي در مصر عليه محمد مرسي را مي توان از دلايل اين سردي روابط و انزواي بيشتر تركيه تلقي كرد.
با توجه به اينكه در تحولات چند سال اخير در منطقه خاورميانه، بويژه پس از اشغال عراق، هر يك از كشورهاي منطقه و كشورهاي عربي و اسلامي به نوعي آماج حملات استكبار جهاني قرار گرفته اند و در يك نگاه كلي همه كشورهاي اسلامي متضرر شده اند، برخي از تحليلگران هشدار مي دهند كه ادامه اين روند اگر ديروز به نفع يك كشور منطقه بود، در نمونه اي كه در مورد تركيه شاهد آن هستيم، فردا به ضرر همان كشور خواهد شد و مردم و رهبران كشورهاي اسلامي بايد مواضع جديد و مشتركي را عليه توطئه ها اتخاذ كنند.
مصطفي كامالاك رهبر حزب اسلامگراي سعادت تركيه در اين مورد مي گويد ، روند امور در منطقه رو به توطئه، تشكيل اسرائيل بزرگ است و كشورهاي منطقه بايد هوشيار باشند.
وي در يك سخنراني حزبي با ابراز تاسف از كشت و كشتار در سوريه و مصر گفت: استكبار جهاني براي تامين امنيت رژيم صهيونيستي و زمينه سازي براي تحقق آرمان صهيونيستها براي تسلط از نيل تا فرات وارد عمل شده و با ايادي خود در سوريه مسلمانان را به قتل مي رساند و در مصر نيز با كشت و كشتار و ايجاد تفرقه در صدد تضعيف بلاد اسلامي برآمده است.
رهبر حزب سعادت تركيه با عنوان اينكه اين طرح توطئه آميز با اشغال عراق آغاز و سپس با ايجاد بحران در سوريه ادامه يافت، پيش بيني كرد: پش از مصر نوبت تركيه خواهد رسيد، چرا كه بخش اعظمي از نيل تا فرات در خاك تركيه قرار دارد و رژيم اشغالگر قدس به اين خاك چشم دوخته است.
مصطفي كامالاك كه پس از فوت نجم الدين اربكان نخست وزير فقيد تركيه، رهبري حزب سعادت را بر عهده گرفت ، افزود: مرحوم نجم الدين اربكان كه عمر خود را وقف توسعه همكاري ها ميان كشورهاي اسلامي كرد، همواره در مورد اين خطر و لزوم وحدت ميان كشورهاي اسلامي براي دفع اين توطئه تاكيد مي كرد.
خاورم ** ۲۰۱۰*۲۳۰//۱۷۷۰