سياست خارجي جاي شعار نيست و اگر خيلي دوست داريم تكبير يا كف بگيريم راه‌هاي ديگري وجود دارد، سياست خارجي را حق نداريم صرف تكبير و كف كنيم چون سياست خارجي بسيار حساس است
اين بخشي از سخنان دكتر حسن روحاني رييس جمهوري اسلامي ايران در مراسم معارفه دكتر محمد جواد ظريف وزير امور خارجه است. سخناني كه ضرورت توجه بيش از پيش به تخصص گرايي و پرهيز از رفتارهاي هيجاني و غيرحساب شده در حوزه سياست خارجي را مورد توجه قرار مي دهد.
بي شك سياست خارجي يكي از حساس ترين و پيچيده ترين عرصه هاي حكمراني است. در دنياي كنوني كه رقابت بر سر منافع، منطق اصلي سياست بين الملل است، پيشبرد منافع ملي با حفظ امنيت و صلح و روابط متقابل با كشورهاي ديگر، امري به غايت دشوار است كه بار اصلي آن بر دوش سياست خارجي و كارگزاران اين حوزه است.
اگر هر سخن نسنجيده و اشتباه در فضاي داخلي يك كشور مي تواند تنش زا و مشكل آفرين باشد، پيامدهاي منفي اين اقدام در حوزه خارجي مي تواند چندين برابر بيشتر باشد. تا جايي كه يك سخن و رفتار غلط مي تواند ثمره چند سال يك كشور در توسعه روابط با كشورهاي ديگر را از بين ببرد و منافع ملي آن را در چشم به هم زدني پايمال كند.
به تعبير دكتر روحاني در سياست خارجي، اشتباه براي ملت بسيار سنگين خواهد بود و اگر در سياست خارجي موضع‌گيري خطا صورت گيرد از جيب مردم خرج شده است و بايد پاسخگوي ملت بود.
بي ترديد راه پرهيز از افتادن در چنين ورطه اي، حركت سياست خارجي كشور بر اساس رويه هاي حقوقي و مبتني بر عقلانيت در رفتار و گفتار است. آنطور كه روشن است، قوه مجريه و مشخصا وزارت امور خارجه بر اساس اصول قانون اساسي و سياست هاي كلي ابلاغ شده از سوي مقام معظم رهبري، متولي امر سياست خارجي است.
تاكيد رييس جمهوري و وزير امور خارجه بر حركت سياست خارجي بر مدار عقلانيت و به دور از فضاسازي هاي احساسي، اين اميد را ايجاد كرده كه در دولت يازدهم، چرخ سياست خارجي به خوبي بچرخد و عملا بستر حركت در بخش هاي ديگر از جمله اقتصاد را فراهم كند.
يكي از ويژگي هايي كه دولت يازدهم را نسبت به دولت هاي پيش از آن متمايز مي كند، پررنگ بودن حضور چهره هاي شاخص و متخصص در حوزه ديپلماسي و سياست خارجي است. همين بس كه در راس اين دولت، فردي قرار دارد كه در عرصه سياست خارجي سابقه بسيار دارد و بسياري حتي وي را شيخ ديپلمات ناميده اند.
سكان داري وزارت خارجه نيز بر عهده فردي گذاشته شده كه بي شك وي را مي توان ازجمله مجرب ترين و ماهرترين ديپلمات هاي جمهوري اسلامي ايران بدانيم.
دكتر حسن روحاني با حضور در مراسم معارفه محمد جواد ظريف وزير خارجه نشان داد كه اين دولت اهتمام ويژه اي به حوزه سياست خارجي دارد. آنطور كه دكتر روحاني گفت، كليد حل مشكلات ما در دوره و شرايط كنوني سياست خارجي است و به شكلي كه در بيان منافع ملي با كسي تعارف نداريم و با شهامت منافع ملي را دنبال مي‌كنيم اما سخن بايد عاقلانه، دقيق و منطقي باشد چون سياست خارجي جاي شعر و شعار نيست جاي فهم دقيق وقايع جهاني است.
اينك كه دولت يازدهم با توانمندي ديپلماتيك بالا درصدد تحرك بيشتر به سياست خارجي كشورمان است، اين اميد وجود دارد همه كساني كه دغدغه حفظ منافع ملي را دارند ضمن پرهيز از سخنان و اقدامات خلاف رويه هاي حقوقي و منافع ملي، كمك كنند تا سياست خارجي كشور بر اساس يك رويه مشخص و هماهنگ عمل كند و بتواند در فضاي حساسي كه كشورمان قرار دارد، بيش از پيش به تحقق اهداف و منافع ملي كمك كند.
از محمد خواجوئي
۲۰۵۴** ۱۵۷۵