در ادامه سلسله حملات بوداييان افراطي به مسلمانان سريلانكا، روز شنبه نيز گروهي از نمازگزاران مسجدي در كلمبو پايتخت تجاري اين كشور مورد هجوم بودايي ها قرار گرفتند.
در جريان اين حمله كه پس از اقامه نماز مغرب مسجد منطقه گراندپاس كلمبو صورت گرفت، چند تن از نمازگزاران مجروح شدند و تعدادي از خانه هاي مسلمانان نيز در معرض تخريب قرار گرفت.
طي ماه هاي اخير، اين چندمين مورد از حملات بوداييان افراطي به مكان ها و اجتماعات مسلمانان در سريلانكا بوده است.

** ريشه هاي خشونت عليه مسلمانان در سريلانكا
...................
سريلانكا كشوري ۲۱ ميليون نفري در منطقه جنوب آسيا است كه اكثريت نژادي و مذهبي اين كشور را سينهالي هاي بودايي مذهب تشكيل مي دهند.
در برابر اكثريت حدود ۷۰ درصدي سينهالي ها، اقليت هاي مذهبي و قومي ديگري نيز در سريلانكا ساكن هستند كه مسلمانان را مي توان بزرگترين اين اقليت ها به شمار آورد. در زمان حاضر مسلمان نزديك به ۱۰ درصد از جمعيت سريلانكا را تشكيل مي دهند كه بيشتر آنان تاميلي زبان هستند.
و اما سريلانكا تا سال ۲۰۰۹ ميلادي (۱۳۸۸ ه. شمسي) شاهد درگيري هاي شديد بين نيروهاي دولتي و شورشيان جدايي طلب اقليت قومي تاميل موسوم به ببرهاي تاميل بود.
اين در گيري ها كه در سال ۱۹۸۳ ميلادي (۱۳۶۲ ه.شمسي) و به دنبال تنش هاي قومي در سريلانكا آغاز شد، نزديك به سه دهه اين كشور را گرفتار جنگ داخلي ساخت و هزاران كشته، مجروح و آواره بر جاي گذاشت.
در طول اين سال ها، همراهي مسلمانان با اكثريت سينهالي هاي سريلانكا سبب شد تا اجتماعات و روستاهاي مسلمان نشين به طور مكرر مورد هجوم شورشيان جدايي طلب تاميل قرار گيرد.
و اما با پايان جنگ داخلي و شكست كامل ببرهاي تاميل، تهديدات پيش روي مسلمانان فروكش نكرد، زيرا به باور بسياري از ناظران، اقليت مسلمانان به عنوان دشمن جديد اكثريت تعريف شد تا يكپارچگي سينهالي هاي بودايي در برابر اين دشمن جديد حفظ و تثبيت شود.
علاوه بر آنچه گفته شد، اين دشمن انگاري مسلمانان ناشي از موفقيت هاي اقتصادي بود كه مسلمانان سريلانكا توانسته بودند در برابر رقباي بودايي نصيب خود سازند.
به باور بسياري از بوداييان افراطي كه از سوي راهبان خشونت طلب تحريك مي شوند، موقعيت اقتصادي مسلمانان منافع اقتصادي اكثريت سينهالي هاي بودايي مذهب را تهديد مي كند.
از اين منظر خصمانه همچنين، نرخ رشد بالاي جمعيتي مسلمانان مي تواند موجب افزايش وزن اجتماعي و نيز سياسي اين اقليت مهم در سريلانكا شود.
در اين ميان، رشد چشمگير شمار گروندگان به آيين اسلام در اين كشور آسيايي، حساسيت راهبان افراطي بودايي را برانگيخته و انگيزه آنان براي هجوم به مسلمانان را افزايش داده است.
علاوه بر اين متغيرهاي دخيل در افزايش سطح تهديدات وجودي عليه مسلمانان، برخي تحليلگران سياسي معتقدند كه سكوت در برابر تقابل هاي نژادي و مذهبي در سريلانكا با هدف سرپوش گذاشتن بر معضلات اقتصادي و اجتماعي در اين كشور كمتر توسعه يافته آسيايي صورت مي گيرد.
با اين حال، وضعيت مسلمانان سريلانكايي در شرايط كنوني قابل تحمل تر از وضعيت هم كيشان اين اقليت مذهبي در ميانمار است. كشوري ديگر در آسياي جنوب شرقي كه در آن مسلمانان از هرگونه حقوق شهروندي محروم و در سال هاي گذشته و اخير آماج حملات گسترده و متعدد بوداييان افراطي بوده اند.
وضعيت مسلمان ميانمار زير تيغ تيز پاكسازي و تصفيه جمعيتي سازمان يافته در اين كشور به شكلي بوده كه در گزارش هاي رسمي سازمان ملل از آنان به عنوان يكي از ستمديده ترين اقليت هاي جهان ياد شده است.
در اين پيوند، با روشن شدن مجدد موتور كشتار مسلمانان ميانماري ساكن ايالت راخين موسوم به روهينگيا، از بهار سال گذشته تا كنون هزاران تن به كام مرگ گرفتار شده و دهها هزار نفر از مسلمانان نيز از سكونتگاه هايشان آواره شده اند.
اين در حالي است كه متصديان اصلي كشتار مسلمانان خود را با عناويني چون بن لادن ميانمار معرفي كرده اند و با صراحت از لزوم تصفيه نژادي و مذهبي سخن به ميان آورده اند.
در مقابل، جنايت هاي ضد اسلامي افراطيان بودايي زير سايه مواضع كجدار و مريز دالايي لاما رهبر معنوي بوداييان جهان، و سكوت چهره هاي سياسي تحول خواهي چون آنگ سانگ سوچي ادامه يافته و اين مساله مناطق مسلمان نشين غرب ميانمار را به يكي از مهمترين كانون هاي نگراني حقوق بشري مبدل ساخته است.
در اين خصوص كارشناسان به بسترها و زمينه هاي يكساني براي رخدادهاي سريلانكا و ميانمار اشاره مي كنند. نگراني هاي روحانيون افراطي بودايي و هواداران آنان از افزايش اهميت فعاليت ها و نقش هاي اقتصادي، اجتماعي و سياسي مسلمانان كه در سال هاي اخير ظهور بيشتري داشته و البته با توجه به ديدگاه هاي سياسي و امنيتي متفاوت دولت هاي دو كشور نسبت به مسائل قومي و مذهبي، شدت و نمودي غير متناظر را به تصوير كشيده است.
به عنوان مثال و به گزارش رسانه ها، در رخدادهاي اخير سريلانكا شماري از نيروهاي پليس براي جلوگيري از حملات بوداييان افراطي مجروح شده اند و اين در حالي است كه ناظران مستقل از همراهي يا دستكم بي تفاوتي نيروهاي امنيتي نسبت به كشتار روهينگياها ها در ميانمار خبر مي دهند.
با توجه به آنچه گفته شد ناظران بر اين باورند كه در صورت حاكميت نخبگان سياسي نظير رهبران ميانمار در ديگر كشورهاي آسيايي با اقليت مذهبي مسلمانان، افراطيان مذهبي بودايي يا هندو مجال بيشتري براي اعمال خشونت و ارعاب عليه مسلمانان يافته و تحولات ميانمار مي توانست داراي نمونه هايي مشابه در ديگر كشورهاي جنوب و شرق آسيا باشد.
از محمد كاظمي
تحقيق**۹۲۷۹**۱۳۵۸