به گزارش ايرنا، احداث برج جهان نما در نزديك ميدان تاريخي امام(نقش جهان)، احداث خط يك مترو در نزديك پل سي و سه پل و خيابان تاريخي چهارباغ و طرح خط دو مترو در نزديك ميدان امام در زمره اين طرحهاست.
اين درحالي است كه بتازگي مديريت شهري اصفهان خبر از پايان طرح احياي ميدان تاريخي عتيق اين شهر خبر داده است.
ميدان عتيق كه از سوي شوراي اسلامي شهر اصفهان به ميدان امام علي(ع) تغيير نام يافته است، سال گذشته از سوي يونسكو ثبت جهاني شد.
انتشار اين خبر و وجود سوابق منفي فعاليت هاي مشابه گذشته شهرداري اصفهان در نزديك آثار ثبت جهاني شده، نگراني هايي را در اذهان علاقه مندان به ميراث فرهنگي كشور ايجاد كرده است.
اين شرايط باعث شده است كارشناسان ميراث فرهنگي با ديد شك به طرح احياي بافت قديمي نزديك مسجد جامع عتيق و بازتاب احتمالي آن بنگرند.
يكي از كارشناس اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اصفهان گفت: ميدان امام علي(ع) در گذشته هاي دور وجود داشته است.
منصور زيرك با انتقاد از تخريب بناهاي تاريخي و دخل و تصرف انجام شده پيرامون حريم مسجد جامع اصفهان افزود: احياي ميدان امام علي(ع) نبايد به قيمت تخريب ديگر بناهاي تاريخي اين منطقه منجر شود.
وي با بيان اينكه مباحث مربوط به حريم بناهاي تاريخي ثبت شده در فهرست ميراث جهاني بسيار اهميت دارد و بايد با بررسي كارشناسي انجام شود، تصريح كرد: يكي از دلايل به تعويق افتادن ثبت مسجد جامع عتيق وجود مشكلاتي مربوط به حريم اين مسجد بود.
وي تاكيد كرد: جامعه جهاني به آثار ثبت شده در فهرست يونسكو حساسيت زيادي دارد، لذا بايد از اقدامات خطرناك پيرامون مسجد جامع عتيق حذر كرد.
زيرك با ابراز نگراني در باره چندگانگي مديريت بناهاي تاريخي گفت: براي حفاظت از بناهاي تاريخي بايد مديريت واحدي وجود داشته باشد.
وي با بيان اينكه اكنون مديريت مسجد جامع عتيق از سوي اداره كل اوقاف و امور خيريه و اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مديريت مي شود، اظهار اميدواري كرد كه با حضور شهرداري در جمع مديريتي اين مسجد تاريخي مشكل چندگانگي مديريتي آن شدت نگيرد.
عضو شوراي اسلامي شهر اصفهان هم درجلسه علني۲۲ تيرماه اين شورا در باره تكرار تجربه تلخ برج جهان نما در نزديك ميدان امام (ره)، اين بار با احداث ميدان امام علي(ع) در كنار مسجد جامع عتيق اصفهان هشدار داد.
محمود محمدي افزود: گرچه برج جهان نما هزينه كلاني را به خود اختصاص داد اما كسبه و مردم از مزاياي اقتصادي آن تاكنون بهره اي نبرده اند.
وي از شهرداري اصفهان خواست تا بافت پيرامون اين مسجد بويژه بازارهاي موجود در اطراف آن را به شيوه اي صحيح مديريت كند.
مدير پروژه ميدان امام علي(ع) هم با بيان اينكه ماهيت اين پروژه از ديگر پروژه هاي شهرداري اصفهان مجزاست، به خبرنگار ايرنا گفت: براي احداث اين ميدان بررسي هاي كارشناسي انجام شده است.
سعيد كورنگ بهشتي افزود: كميته راهبردي براي اجراي اين پروژه تشكيل شد و قبل از انجام هراقدامي، كارها از سوي كارشناسان ميراث فرهنگي بررسي مي شد.
وي با بيان اينكه پژوهشكده ميراث فرهنگي و باستان شناسي چندين سال در نقاط مختلف اين ميدان گمانه زني انجام داده است، تاكيد كرد: پس از اطمينان از اينكه بافت تاريخي در زير اين مجموعه وجود ندارد، كار اجرايي اين پروژه شروع شد.
وي تصريح كرد: ناظر اداره كل ميراث فرهنگي استان اصفهان در تمام تصميمات و كارهاي اجرايي حضور داشت و گزارش عمليات به اين اداره كل منعكس شد.
مدير پروژه ميدان امام علي (ع) خاطرنشان كرد: هيچ بناي تاريخي در جريان احياي ميدان امام علي(ع) از بين نرفته است.
وي اضافه كرد: با برنامه ريزي انجام شده برخي از بناهاي تاريخي اين محدوده در آستانه ويراني مرمت خواهد شد.
با اين حال، استاد دانشگاه هنر اصفهان نيز اطلاعات تاريخي ارائه شده طراحان ميدان امام علي (ع) در مورد كالبد و كاركرد ميدان در زمان سلجوقيه را متقاعد كننده نمي داند.
محمود قلعه نويي يكي از ضعف هاي پروژه بزرگ ميدان امام علي(ع) را نبود مطالعات تاريخي كافي آن دانست.
وي افزود: ادعاي احياي ميدان سلجوقي بطور قطع مي بايستي با مطالعات گروه هاي مختلف تخصصي از جمله تاريخ، باستان شناسي، مرمت، مورد تاييد قرار مي گرفت.
وي تصريح كرد: اگر بپذيريم كه طراحان تلاش داشته اند ميدان دوران سلجوقي را بازآفريني كنند و به زعم خود بخشي از تاريخ اصفهان را زنده نگه دارند، نفس كار نمي تواند مورد نقد باشد.
وي مشاركت كمرنگ مردم و به كارگيري مصالح نامانوس مانند استفاده از حجم عظيمي از آهن براي سازه اي در حد يك طبقه را از ديگر ضعف هاي اين پروژه دانست.
قلعه نويي با اين وجود، برقراري ارتباط بين بازارهاي قديمي و بازآفريني يك دوره تاريخي را نيز از ويژگي هاي مثبت اين پروژه برشمرد.
اگرچه وي معتقد است كه اين پروژه بزرگ شهري از لحاظ ويژگي هاي معماري ايده آل نيست اما به آن هم نمره بد نمي دهد.
عضو هيات علمي دانشگاه هنر اصفهان خاطرنشان كرد: اقدامات بعدي شهرداري اصفهان مانند تعيين نوع كاربري و فعاليت هايي كه در كنار مسجد جامع عتيق به وجود خواهد آورد، بسيار اهميت دارد.
وي در باره بي توجهي به حريم بافت هاي تاريخي ثبت شده در فهرست ميراث جهاني يونسكو توسط شهرداري يا نهادهاي ديگر هشدار داد.
رييس سازمان نوسازي و بهسازي شهرداري اصفهان نيز در نشستي خبري اظهار كرد: با احياي ميدان امام علي(ع)۵۴ پروژه تاريخي و۱۱ درصد از بافت فرسوده و تاريخي اصفهان احيا شده است.
حسين جعفري خاطرنشان كرد: در زمان آغاز عمليات اجرايي اين پروژه مطرح شدن مباحثي مانند ايجاد خطر براي ميراث فرهنگي اصفهان به واسطه برج جهان نما و مترو اصفهان مخالفت بسياري از افراد در استان را برانگيخت.
وي با اشاره به عمليات يك سال و نيمه باستان شناسي در اين ميدان تاريخي زير نظر پژوهشكده ميراث فرهنگي كشور اظهار كرد: پس از انجام مطالعات باستان شناسي، شوراي فني ميراث فرهنگي كشور با قراردادن شروط و قيد و بند فراوان اجازه آغاز عمليات اجرايي را صادر كرد.
مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اصفهان هم گفت:بااينكه ميدان امام علي(ع) يكي ازمهمترين پروژه هاي عمراني شهري اصفهان است اما نبايد فراموش كرد كه پروژه هاي بزرگ شهري در كنار بناهاي تاريخي بايد با نظارت مستقيم سازمان ميراث فرهنگي و شوراي ثبت جهاني انجام شود.
محسن مصلحي افزود: نگراني ما در باره خيلي از پروژه هاي شهري ديگر نظير مترو و برج جهان نما نيز تاكنون پايان نيافته است.
وي تصريح كرد: با توجه به ثبت جهاني مسجد جامع عتيق، اخذ نظر كارشناسان يونسكو در باره هرگونه تغيير و تحول در حريم مسجد جامع عتيق الزامي است.
مديركل ميراث فرهنگي استان اصفهان، رعايت ضوابط و قوانين در باره حفظ آثار تاريخي ثبت جهاني شده از سوي يونسكو را ضروري عنوان كرد.
وي تاكيد كرد:هرگونه الحاق و تغيير و تحول در حريم آثار تاريخي به ثبت جهاني رسيده طبق كنوانسيون حمايت از ميراث جهاني فرهنگي و طبيعي كه در سال ۱۹۷۲پذيرفته شد و ايران نيز عضو آن است، به لحاظ حقوقي بايد رعايت شود.
شهرداري اصفهان، ميدان تازه تاسيس امام علي(ع) را در نزديك اولين مسجد جهان اسلام كه در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شده، احداث كرده است.
از سوي ديگر ايجاد ارزش افزوده در زمين هاي اطراف ميدان احيا شده امام علي(ع) طمع بسياري از انبوه سازان را براي ساخت و ساز در اطراف آن برانگيخته است.
ترس از تكرار اتفاق برج جهان نما و ميدان امام علي(ع)و افتادن سايه بلند مرتبه سازي بر سرمسجد يكهزارو۴۰۰ ساله اصفهان لرزه بر تن ميراث دوستان جهان مي اندازد.
تحت الشعاع قراردادن برج جهان بر ميدان ثبت جهاني شده امام(ره)و همچنين گذر مترو اصفهان از نزديك پل تاريخي سي و سه پل و ساير اماكن تاريخي اين شهر تاكنون براي كشور هزينه ي سنگين تبليغاتي از سوي دشمنان نظام جمهوري اسلامي داشته است.
اكنون مشخص نيست طرح احياي ميدان عتيق(امام علي) اصفهان، فرصت يا تهديدي براي آثار تاريخي اين شهر محسوب مي شود.
گ/۷۱۳۵/۱۰۱۱