روابط آمريكا و روسيه به ويژه در دوران رياست جمهوري ولاديمير پوتين (سال هاي ۲۰۰۸- ۲۰۰۰ و از ۲۰۱۲ تاكنون)، در حوزه هاي منطقه اي و بين المللي همواره با مشكلاتي روبرو بوده است.
پس از آنكه روز چهارشنبه شانزدهم مرداد ماه، كاخ سفيد به دنبال انتشار خبر پذيرش پناهندگي ادوارد اسنودن افشاگر جاسوسي اينترنتي آمريكا از سوي روسيه، اعلام كرد كه ديدار دوجانبه باراك اوباما رييس جمهوري آمريكا و ولاديمير پوتين در ماه آينده لغو گرديده، تنش هاي لفظي ميان دو طرف نيز تشديد شد.
با تشديد اختلافات ميان دو كشور، به نظر مي رسيد كه سفر روز پنج شنبه هفدهم مرداد سرگئي لاوروف وزير امورخارجه و سرگئي شويگو وزير دفاع روسيه به واشنگتن در چارچوب مذاكرات ۲+۲ براي ديدار با همتايان آمريكايي خود به ترتيب جان كري و چاك هيگل در راستاي رفع اين مشكلات باشد.
به گزارش خبرگزاري رويترز، سرگئي لاوروف وزير امورخارجه روسيه پس از نشست موسوم به ۲+۲ (وزيران امور خارجه و دفاع آمريكا و روسيه) در واشنگتن، مذاكرات خود با وزير امور خارجه آمريكا را مثبت ارزيابي كرد. در همين زمينه، جان كري، وزير امور خارجه آمريكا در همين كنفرانس خبري اعلام كرد، واشنگتن و مسكو مي بايست تلاش كنند تا با حل اختلافات بين خود، در خصوص سوريه و ديگر مشكلات جامعه بين المللي به توافق دست يابند.
موضوع اين نشست دربرگيرنده مجموعه اي از اختلافات ديرينه مسكو- واشنگتن يعني طرح سپر دفاع موشكي، بحران سوريه و موضوع پناهندگي اسنودن به روسيه بوده است.
به اعتقاد صاحبنظران آمريكا و روسيه در سال هاي اخير به ندرت به نقاط مشتركي در حوزه مسايل منطقه اي و بين المللي دست يافته اند. اگر موضوع روابط اقتصادي و آنهم در باب بحران اقتصادي و دستيابي به راهبرد مشترك را به كنار بگذاريم، در روابط مسكو- واشنگتن طيف مختلفي از اختلافات فراگير و فزاينده راهبردي را خواهيم ديد كه در گفتمان و مواضع رهبران دو طرف نيز نمود بسيار يافته است. در اين زمينه و پس از ديدار وزراي امور خارجه و دفاع دو طرف بود كه اوباما نيز سخن به انتقاد گشود و با اظهاراتي ديپلماتيك روابط مسكو- واشنگتن را تنش آلود توصيف كرد.
خبرگزاري آسوشيتدپرس، به نقل از باراك اوباما كه روز جمعه هجدهم مرداد در يك كنفرانس خبري در كاخ سفيد سخن مي گفت نوشت: شايد براي ما مناسب باشد كه ابتدا، با ايجاد وقفه در روابط و سپس بازبيني آن، ببينيم منافع عمده و اصلي دو كشور چيست و با تنظيم دقيق و مجدد روابط، آنچه براي روسيه و آمريكا خوب است را به پيش ببريم. پيش از اين نيز ديميتري مدوديف نخست وزير روسيه در مصاحبه با راشاتودي در سيزدهم مرداد در اظهاراتي مداخله غرب در كشورهاي خاورميانه را مورد انتقاد قرار داد و گفت: كشورهاي غربي همچون يك گاو در چيني فروشي در خاورميانه مداخله مي‌كنند.
چنين گفتماني از سوي دو طرف نشان مي دهد كه فضاي روابط آمريكا و روسيه در شرايط مثبتي قرار ندارد، اگرچه در اين ميان دو طرف تلاش مي كنند، روابط را با وجود چالش ها و تنش هاي فراوان مثبت جلوه دهند، اما در عمل اقدامات دو كشور در نقاط مختلف جهان نشانه هايي از تنش هاي عمده راهبردي دارد.
هنگامي كه اختلاف هاي دو طرف در طول زمان تبديل به پديده اي مزمن مي گردد، اين اختلافات به سطح بالاتر يعني به تنش هاي راهبردي تبديل مي شود كه اگر اين تنش ها نيز در روابط في مابين مورد بازبيني و بازنگري قرار نگيرد، مي تواند روابط را بحراني سازد و چنين روندي براي دو كشور مهم و عمده جهاني آمريكا و روسيه شرايط دشواري را ايجاد خواهد كرد. بنابراين اگر در اين قالب، به روابط آمريكا نگاه بياندازيم، متوجه خواهيم شد، فضايي كه دو كشور آن را بوجود آورده اند و يا در حال حركت به سمت آن هستند، فضايي با اختلافات راهبردي و منطقه اي گسترده و درهم گره خورده است كه پيچيدگي بحران هاي منطقه اي همچون بحران سوريه و موضوع موردي نظير، پناهندگي ادوارد اسنودن، آتش اين اختلافات را تشديد كرده است.
اما در نهايت آنچه نبايد در روابط و تنش هاي اخير ميان آمريكا و روسيه از نظر دور نگاه داشت،كلان نگري رهبران دو كشور به رقابت ها و همكاري هاي في مابين است، به نحوي كه دو طرف با ايجاد پيوند ميان موضوعات مختلف راهبردي و منطقه اي تلاش مي كنند تا منافع نه حداقلي و نه حداكثري، بلكه منافعي نسبي را از اختلافات موجود به دست آورند.
تحقيق**۲۰۴۰** ۱۶۷۳