به گزارش ايرنا، «علي جنتي» كه حجت الاسلام والمسلمين دكتر حسن روحاني رييس جمهوري وي را به عنوان وزير پيشنهادي فرهنگ و ارشاد اسلامي به مجلس شوراي اسلامي معرفي كرده، متولد ۱۳۲۸ است.
وي را سياستمدار و ديپلماتي مي دانند كه رياست صدا و سيماي استان خوزستان، استانداري خوزستان، رياست دفتر آيت الله اكبر هاشمي رفسنجاني رييس وقت مجلس شوراي اسلامي، استانداري خراسان، معاون بين الملل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي را در كارنامه دارد و مدتي نيز سفير ايران در كويت بود.
نگاهي به برنامه هاي ارايه شده جنتي براي تصدي اين مسووليت نشان مي دهد كه وي تقويت و فعال سازي تشكل ها و نهادهاي غيردولتي فعال در حوزه فرهنگ و تبديل توليدات فرهنگي ايران به يك ابزار در ديپلماسي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران را هدف قرار داده است.
اهم برنامه هاي جنتي براي تصدي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در پي مي آيد:

** يك گزاره به عنوان واقعيتي گريز ناپذير كه مورد پذيرش عمومي اصحاب فرهنگ در جمهوري اسلامي ايران و ساير كشورهاي جهان قرار گرفته اين است كه «دولتي شدن فرهنگ به توليد قدرت فرهنگي منتهي نمي‌شود.»

** نمي‌توان با اتكا به دستگاه‌هاي اداري و سازماندهي دولتي، فرهنگ را رشد و توسعه داد، بدون مشاركت نهادهاي صنفي و انجمن‌هاي فرهنگي رشد فرهنگي ميسر و ممكن نيست.

** همچنين تلاش براي دولتي كردن فرهنگ سبب شده است تا سياست‌گذاري فرهنگي خود را منحصر در فعاليت‌هاي نظارتي كرده و از پرداختن به زمينه‌هاي افزايش خلاقيت و توليد فرهنگي و حضور مؤثر فرهنگ ايران ايراني - اسلامي در فضاي ملي و جهاني باز مانده است.

** همراهي و همكاري دستگاه‌هاي مختلف فرهنگي يكي از راه‌هايي است كه مي‌تواند به رشد و رونق در اين حوزه منتهي شود.

** وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به رغم تلاش‌هاي قابل تقدير در سال‌هاي اخير در ساماندهي ارتباطش با نهادهاي مختلف فرهنگي ناموفق عمل كرده و نتوانسته است در بخش‌هايي كه قانون، اعمال مديريت و سياست‌گذاري را بر عهده‌اش گذاشته است فضاي فرهنگي كشور را به خوبي مديريت كند.

** يكي از مهم‌ترين تنش هاي فرهنگي و هنري در يكي دو سال اخير تشديد اختلاف‌ نهادهايي مانند حوزه هنري با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بوده است كه اگرچه وجود اختلاف طبيعي است، اما رسيدن اين اختلاف‌ها به نقاط بحراني به زيان بخش خصوصي و دولت در حوزه فرهنگ و هنر انجاميده است.

** اكنون برخي از تشكل‌ها با دخالت‌هاي دولتي فعاليت خود را متوقف كرده‌اند، در حالي كه بخشي از سينماگران متعهد كه ارزشي‌ترين فيلم هاي پس از انقلاب اسلامي را ساخته‌اند، از دست‌اندركاران و مدافعان اين نهادها هستند.

** نهادهاي فرهنگي هنري مي‌توانند به تصميم‌سازي‌هاي دولتي كمك كنند، اما نه تنها در سال‌ هاي اخير از فرايند تصميم سازي و مشورت حذف شده بلكه دولت بيشتر گرفتار چالش و تنش با اين نهادها بوده است.

** به رغم تاكيدهاي رهبر معظم انقلاب اسلامي و سياست‌هاي كلان كشور، بخش خصوصي براي فعاليت در حوزه فرهنگ و هنر با موانع بسياري رو به رو بوده و براي هر فعاليت جزئي نيازمند چند بار اخذ مجوز از مراجع ذي ربط است كه گاه هيچ مبناي قانوني ندارد.

** هم اكنون براي ۱۱۴نوع فعاليت در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مجوز صادر مي‌شود، در حالي كه بسياري از اين موارد جزئي از فعاليتي است كه قبلا برايش مجوز گرفته شده است.
گاه براي جزء جزء يك فعاليت بايد چند بار مجوز فعاليت دريافت نمود و اين امر موجب گرفتار شدن اصحاب فرهنگ در چنبره ديوان سالاري و از دست دادن فرصتي است كه در اصل بايد به خلق آثار فرهنگي اختصاص يابد.

** وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به جاي كوچك شدن، فربه‌تر شده است؛ اين بزرگ شدن دستگاه اجرايي نه تنها كمكي به كارآمد شدن آن نكرده، بلكه اغلب به دليل تصدي فعاليت هاي مداخله گرانه، به ناكارآمدي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي انجاميده است.

** در سال هاي اخير وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از يك نهاد نظارتي و حمايتي به يك نهاد متصدي تبديل شده است و در قامت ناشر، تهيه كننده و ... در بخش‌هاي مختلف به رقابت با بخش خصوصي روي آورده و از آن جا كه توليدات آن گاه بدون در نظر گرفتن اقتضائات فرهنگي و مردمي بوده، مورد استقبال واقع نشده است.

** به دليل مواجه شدن كشور با شرايط دشوار اقتصادي و هم‌چنين سوءتدبيرهاي خاص در عرصه فرهنگ كه برآمده از تنگ‌نظري‌ها و فقدان مدارا و تساهل با فرهنگ و هنر بوده، اقتصاد فرهنگ در سال‌هاي اخير بيش از گذشته با مشكل مواجه شده است.
از دشواري‌هاي صنعت نشر تا مشكلات اقتصادي سينما و تئاتر تا ساير عرصه‌هاي فرهنگ و هنر، ميدان فراخي از دشواري‌هاي اقتصاد فرهنگ قابل مشاهده است كه به شدت آينده فرهنگي كشور را تهديد مي‌كند.

** يكي از مشكلات امروز عرصه فرهنگ، اعمال برخوردهاي غيرفرهنگي با اهالي فرهنگ و هنر و تلقي‌هاي عمدتاً امنيتي و تهديدآميز داشتن از فعاليت‌هاي ايشان است. اين بخشي از فرايند كلان تلاش براي دولتي كردن فرهنگ نيز هست كه به تدريج به زيرزميني شدن فرهنگ و تشديد تقابل‌ها مي‌انجامد.

?
** به رغم اينكه جمهوري اسلامي ايران در برخي از حوزه‌ها مانند سينما و هنرهاي تجسمي درطول ساليان گذشته توفيقات چشمگيري داشته، اما بيشتر به جنبه فرهنگي آن بسنده شده اما در ديپلماسي فرهنگي از اين گونه دستاوردها استفاده‌اي نشده است.

** در يكي دو سال اخير بخش خصوصي با توانايي‌هاي خود جنبه اقتصادي نيز براي فرهنگ و هنر ايران در بازارهاي جهاني فراهم آورده است.
نمونه موفق آن اكران فيلم سينمايي «جدايي نادر از سيمين» و حضور موفق هنرهاي تجسمي ايران در بازارهاي جهاني است كه هم ارزآوري داشته و هم جنبه صدور فرهنگي دارد.

** به رغم اينكه با تلاش هاي فردي و جمعي هنرمندان ظرفيت‌هاي تازه‌اي به وجود آمده است، اما به خاطر عدم حمايت و گاهي همراهي نكردن با آن متاسفانه در ساليان اخير، جايگاه رفيع فرهنگي ايران در منطقه تنزل يافته و مرجعيت فرهنگي و هنري به برخي ديگر از كشورهاي منطقه مانند تركيه، امارات متحده عربي و... منتقل شده است.

** در سالهاي اخير به دليل گسترش و رشد فناوري در حوزه‌هاي مختلف، انواع جديدي از هنر و كالاهاي فرهنگي در جهان توليد شده است كه به خاطر دسترسي به ابزار ارتباطي نوين در ايران نيز مصرف مي‌شود، اما از توليد در اين حوزه‌ها غفلت شده و در صورت ادامه اين وضعيت، بازار چنين محصولاتي نيز كاملاً از دست مي‌رود و نه تنها از يك فرصت فرهنگي و اقتصادي غفلت ورزيده‌ايم كه ممكن است تاثيرات سوء فرهنگي و سياسي نيز گريبانگير كشور شود.

** استقبال كم از توليدات فرهنگي و هنري داخلي و استقبال از آثار خارجي، پايين بودن سهم آثار فرهنگي وهنري در سبد خريد خانواده ها، شكل‌گيري نيازها و بازارهاي جديد فرهنگي و هنري، افزايش هزينه‌هاي توليد آثار فرهنگي و هنري، امنيت حرفه‌اي ضعيف براي دست‌اندركاران، مولدان و آفرينندگان فرهنگ و هنر و مخاطره‌آميز بودن سرمايه‌گذاري در اين عرصه و ضعف فضاي نقد و گفت‌وگوي فرهنگي و هنري از چالش ها، تنگناها و مشكلات پيش روي در سطح ملي است.

** در سطح فراملي ارايه تصوير نادرست از ايرانيان و مسلمانان در فضاي رسانه اي جهان، حضور كمرنگ ايران در عرصه مبادلات فرهنگي و هنري،

** با اينكه ايران با بيش از ۱۰۵ كشور جهان موافقت‌نامه فرهنگي امضا كرده، اما تنها با تعداد اندكي از اين كشورها مبادلات فرهنگي دارد و مبادلات فرهنگي با برخي از كشورها نيز بسيار ضعيف و در سطحي پايين است.

**عدم حضور جدي ايران در رقابت با محصولات جديد فرهنگي و هنري در جهان رقابت تنگاتنگ توليدكنندگان محصولات و فرآورده‌هاي فرهنگي و هنري و سرمايه‌گذاري در توليد كالاها و محصولات جديد باعث شده است كه نوآوري در عرصه‌هاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري فرهنگ و هنر به مسابقه‌اي جهاني تبديل شود.

** از جمله فرصت ها و داشته هاي فرهنگي و هنري كشور مزيت نسبي در توليد آثار و محصولات فرهنگي و هنري در سطح جهان و منطقه است. سينماي ايران همچنان در سطح منطقه خاورميانه اولين سينما و در دنيا شناخته شده است. هنرهاي تجسمي، خوشنويسي، دانش و هنر قرآني، صنايع دستي ايران در دنيا داراي جايگاه ويژه اي هستند.

** مشتركات فرهنگي با جهان اسلام، حوزه زبان فارسي و حوزه نوروز بسيار قابل توجه هستند. در همين زمينه بايد به ايرانيان خارج از كشور اشاره كرد كه ثروت عظيم اجتماعي و اقتصادي به شمارمي آيد. همچنين ظرفيت عظيم حج و عمره كه مي تواند محل تبادل فكر و انديشه و توسعه فرهنگ و انديشه انقلاب اسلامي و يرقراري ارتباط با ملت هاي مسلمان باشد.

** حمايت از افزايش توليد فيلم‌نامه‌ها، نمايش‌نامه‌ها، طراحي و ساخت انواع محصولات فرهنگي و هنري برگرفته از متون غني اسلامي و ايراني، تقويت و توسعه توليدات فرهنگي و هنري و گسترش جشنواره‌ها و نمايشگاه‌هاي تخصصي با موضوع انقلاب اسلامي و دفاع مقدس، حمايت از تأسيس و راه‌اندازي انجمن‌ها و نهادهاي مردم‌نهاد، افزايش سرانه فضاهاي فرهنگي و هنري در كشور و رفع موانع و محدوديت‌هاي توليد و عرضه آثار و محصولات فرهنگي و هنري، گسترش و تقويت فعاليت هاي فرهنگي و هنري مساجد كشور و تلاش در جهت گسترش فرهنگ كتاب خواني وگسترش كتاب خانه هاي ثابت و سيار، اهتمام به تعميق ارزشهاي ديني و اشاعه هنجارهاي اخلاقي در جامعه و تقويت و ساماندهي موسسات خيريه مردم نهاد از اهم برنامه ها براي صيانت از فرهنگ و هويتي ديني و ملي است.

** بازسازي اقتدار و محوريت دستگاه اجرايي فرهنگي، زمينه‌سازي حضور فعال و اثرگذار فعالان فرهنگ و هنر در نظام تصميم‌گيري، ارتقاي اعتماد به توانمندي‌هاي بخش غيردولتي فرهنگ و هنر، جلوگيري از اعمال سليقه شخصي و فردي در اجراي قوانين و مقررات، تاكيد بر قانونمندي و ضابطه‌مندي فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري، استقرار نظام جامع حقوق مادي و معنوي مؤلفان، مصنفان، هنرمندان و نيروهاي فرهنگي، علمي، فني و اداري جامعه فرهنگي و هنري كشور و همچنين اجراي كامل قانون «انتشار و دسترسي آزاد به اطلاعات» از مهمترين برنامه هاي در حوزه تقويت توان و اقتدار فرهنگي است.

* در بخش ارتقاي سطح فرهنگ عمومي نيز زمينه‌سازي براي ارتقاي سطح مصرف و فعاليت فرهنگي جامعه، پيراستن فرهنگ عمومي از آداب و سنن و رفتارها و مفاهيم و تلقي‌هاي ناصواب و نادرست، ترويج و توسعه فرهنگ احترام به قانون و پيش قدم بودن جامعه فرهنگي در دفاع از حرمت اشخاص و قانون و مقابله با پرده‌دري، حرمت‌شكني، جوسازي و خشونت و استبداد رأي و حفظ و مراقبت از پيوستگي فرهنگي بين گذشته و حال و نسل قديم و جديد و مقابله با انقطاع فرهنگي، ارتقاي نقش و جايگاه زنان و جوانان در اعتلاي فرهنگ عمومي و اشاعه ارزش‌هاي ديني و ملي به عنوان برنامه هاي اصلي قيد شده است.

** تسهيل و روان‌سازي حقوقي، قانوني و ساختاري براي دريافت مجوز و فعاليت متقاضيان ايجاد مؤسسات و مراكز فرهنگي و هنري غيردولتي، اصلاح قوانين با هدف واگذاري بسياري از امور نظارتي به بخش غيردولتي، كاهش وابستگي بخش خصوصي به حمايت‌هاي دولتي و فراهم‌سازي زمينه‌هاي حقوقي و قانوني براي ايجاد نظام‌هاي صنفي و توليدي بخش فرهنگ از اهم برنامه هاي جنتي براي تقويت نهادهاي صنفي و تشكل هاي مدني است.

** در بخش تضمين آزادي‌هاي قانوني و ارتقاي منزلت اجتماعي نيروهاي فرهنگي و هنري نيز برنامه هايي چون جلوگيري از اعمال سليقه شخصي و غيرقانوني و حذف خلاءهاي قانوني و حقوقي در فعاليت‌هاي نظارتي بخش فرهنگ و هنر، مشاركت فعال نهادها و انجمن هاي غيردولتي فرهنگ و هنر در فعاليتهاي غيرحاكميتي و اصلاح قوانين و مقررات ناكارآمد و به‌روزرساني قوانين و مقررات با هدف حذف نظارت پيشگيرانه قيد شده است.

** كاهش تصدي گري دولت در مميزي و اعمال سياست حمايت از شيوه هاي خود تنظيمي در فعاليت هاي فرهنگي و هنري، كاهش موانع و محدوديت فعاليت اساتيد بزرگ فرهنگ و هنر كشور، افزايش اعتماد به پديدآورندگان عرصه فرهنگ و هنر و پرهيزاز نگاه‌هاي مبتني بر بي‌اعتماد و بدبينانه، استقرار حرفه‌اي نظام مالكيت فكري و معنوي در كشور با همكاري بخش غيردولتي و بهره‌مندي فعالان عرصه فرهنگ و هنر از تمام خدمات مالي، بيمه‌اي و حقوقي با هدف پاسداشت حرمت و منزلت آن‌ها و كاهش دغدغه و نگراني از آينده از ديگر برنامه هاي وزير پيشنهادي فرهنگ و ارشاد اسلامي است.

** بهره‌مندي عادلانه از امكانات و منابع فرهنگي و هنري، فراهم‌سازي زمينه‌هاي مالي و حقوقي براي حضور گسترده محصولات فرهنگي و هنري كشور به‌ويژه فرهنگ و هنر نواحي، اقوام و اقليت‌هاي ديني در اقصي نقاط جهان و برگزاري مستمر و قوي جشنواره‌هاي فرهنگي و هنري اقوام و نواحي مختلف ايراني در اقصي نقاط ايران از مهمترين برنامه ها براي صيانت از تنوع و تكثر فرهنگي است.

** رونق اقتصاد فرهنگ و هنر از ديگر اهداف اين وزير پيشنهادي است كه برنامه هايي چون افزايش سهم بخش فرهنگ و هنر از معافيت مالياتي، گمركي، بيمه‌اي، انرژي .... و بهره‌گيري آسان‌تر از تسهيلات مالي و اعتباري و همچنين حمايت حقوقي، قانوني و ساختاري از تمام بخش‌هاي فرهنگ و هنر با هدف كاهش وابستگي بخش خصوصي به دولت و كمك به استقلال و خوداتكايي آن را دنبال مي كند.

** افزايش سرانه فضاهاي فرهنگي و هنري در كشور، استقرار كامل نظام جامع حقوق مالكيت فكري و معنوي، فراهم‌سازي بسترهاي قانوني و حقوقي براي ايجاد مؤسسات و بنگاه‌هاي مالي و اعتباري مورد نياز بخش فرهنگ، اصلاح نظام توزيع و عرضه محصولات فرهنگي و هنري، توقف فعاليت‌هاي توليدي و اجرايي فرهنگي و هنري بخش دولتي و نيمه‌دولتي به عنوان رقيب اصلي بخش خصوصي و واگذاري آن‌ها به بخش خصوصي از ديگر برنامه هاي جنتي است.

** اصلاح و تنظيم قوانين و مقررات در جهت رفع انحصار از فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري، حمايت از توسعه صادرات آثار و خدمات فرهنگي و هنري، بهره‌گيري از مزيت‌ها و ظرفيت‌هاي عظيم و غني فرهنگي و هنري ايران در توسعه مناسبات و ديپلماسي فرهنگي از ديگر برنامه هاي ارايه شده به مجلس شوراي اسلامي است.

** جنتي همچنين فراهم ساختن زمينه حضور مردم مختلف جهان در برنامه‌ها، جشن‌ها، اعياد و مراسم ديني و فرهنگي ايران و آشنا ساختن مسلمانان جهان با فرهنگ غني مردم ايران و افزايش مشاركت ايرانيان خارج از كشور بويژه در فعاليت ‌هاي علمي، فرهنگي و هنري داخل و خارج از كشور و همچنين سياست‌گذاري واحد و جلوگيري از موازي‌كاري و جلب همكاري همه دستگاه‌ها و نهادهاي دولتي و غيردولتي فرهنگي و هنري براي حضور قوي و هدفمند در نقاط مختلف جهان را جزو برنامه هاي خود براي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي قيد كرده است.

** تقويت زيرساخت‌هاي فناوري‌هاي نوين ارتباطي و اطلاعاتي در صنايع فرهنگي و توسعه صنايع فرهنگي مبتني بر فناوري‌هاي نوين ارتباطي و اطلاعاتي، تلاش براي جبران و تأمين نيازمندي‌هاي سخت افزاري و نرم افزاري بخش فرهنگ و هنر، حضور فعال و اثرگذار در شبكه‌هاي ارتباطي جهاني، حمايت از رسانه‌ها و آثار فرهنگي و هنري ديجيتال تقويت كننده هويت ملي و خط و زبان فارسي، فراهم‌سازي زمينه‌هاي حقوقي و قانوني جريان آزاد تبادل اطلاعات و رسانه‌ها و هماهنگي و همكاري با مراكز فعال در زمينه فضاي مجازي و مراكز توليدات ديجيتال از ديگر برنامه هاي ارايه شده براي تصدي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است.
فراهنگ**۲۰۲۵**۱۵۸۸