مقوله تفاهم و تعامل در اجراي تمامي امور به ويژه در حوزه فرهنگي و هنر به دليل تكثر افكار و تعدد آراي هنرمندان از جمله اصلي تيرن محورهاي پيش برنده افعال به شمار مي رود و اين در حالي است كه در حوزه سينما در دولت دهم به دليل انتخاب مديري خودمحور و متكي بر آراي خود به جاي تبعيت از دستورات مافوق آنچه بيش از هر چيزي كمرنگ تر بود مساله تفاهم براي حل كردن آسيب ها و مناقشات به وجود آمده بود.

** خانه سينما عاملي براي ايجاد تفرقه
خانه سينما به عنوان نهاد صنفي اهالي اين هنر همواره در كنار معاونت سينمايي به انجام فعاليت هاي صنفي خود مشغول بود تا معاونت تمام تمركز خود را بر امور اداري و قانونگذاري و اجرايي متمركز كند؛ اما با ارتقاي معاونت به سازمان سينمايي و قدرت گرفتن بيش از پيش جواد شمقدري نماينده وزير ارشاد در امور سينما و رييس سازمان سينمايي، خانه سينما به دليل مغايرت افكار مديران و دست اندركاران آن با وي بي هيچ دليل قاطع و متقني بسته شد.
بسته شدن اين نهاد با مخالفت اهالي سينما روبه رو شد اما آنها تصميم گرفتند تا در سايه مفاهمه و مصاحبه يا رييس سازمان سينمايي به بازگشايي اين نهاد بپردازند اما متاسفانه به دليل روحيه خودمحوري او به هيچ وجه حاضر به تفاهم و تعامل نشد و در اين ميان سينماگران دعاوي خود را نزد وزير ارشاد مطرح كردند.
سيدمحمد حسيني نيز به دليل روحيه لطيف خود ترجيح داد تا وارد اين مناقشه نشود و تاكيد كند كه مشكلات بايد در درون خانواده سينما و با رييس و مسوول آن برطرف شود.
سينماگران از سكوت و بي محلي وزير ارشاد به رييس جمهور شكايت كردند، محمود احمدي نژاد بارها تاكيد كرد با بسته شدن اين نهاد مخالف بوده و دستور داد تا طي تعامل و گفت و گو اين نهاد صنفي به روي سينماگران گشوده شود، غافل از آنكه در آن سوي ميدان شمقدري به عنوان رييس سازمان سينمايي به تنها مساله اي كه وقعي نمي نهاد افكاري مغاير آراي خود است. پس پرواضح است كه سينماگران به رغم تاكيد احمدي نژاد مدام با مانع تراشي رييس سازمان سينمايي و نماينده وزارت ارشاد در امر سينما روبه رو شدند.
اما كار تنها به اينجا ختم نشد و برخي از سينماگران همفكر شمقدري با دستور او نهاد صنفي جديدي موسوم به خانه سينما ۲ را راه اندازي كردند، اقدامي كه با مخالفت شديد اعضاي خانه سينما روبه رو شد و حتي آنها اين كار راعاملي براي ايجاد نفاق و دودستگي ميان اهالي خانواده سينماي عنوان كردند.

** معاندت با سازمان هاي همراه تا نابودي سينما
مقوله اكران به سبب بازگشت سرمايه به سينما و عاملي مهم براي حركت چرخ اقفتصادي اين هنر - صنعت به شمار مي رود و همواره در تمامي دوره ها، مسوولان سينمايي و وزراي ارشاد سعي داشتند تا با تعامل همه جانبه با سازمان هاي همراه مانند شهرداري و حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي به عنوان نهادهايي كه بخشي از سينماهاي كشور را تحت مالكيت خود دارند طرحي را اجرايي سازند تا در چرخه اكران آثار سينمايي بيشترين سود را به گهواره هنر هفتم بازگردانند تا سينما بتواند به حركت پر شور خود ادامه دهد.
اما جواد شمقدري در جهت رويكرد خود محوري بر سر يك مساله با حوزه هنري و شهرداري در افتاد و اين آشوب بعد از دو سال استمرار و كوتاه نيامدن مسوولان اين سازمان ها در قالب گفت و گو و مفاهمه منجر به ورشكستگي هنر سينما و به تعبير سينماگران نابودي سينماداران منجر شد.
در اين بين سياست هاي تزريقي و مقطعي افزايش قيمت بليت و كمك هاي خريد فيلم از طريق وزارت ارشاد نيز چاره درد نبود چرا كه به ويژه در زمينه خريد رايت و يا حق پخش فيلم هاي سينمايي كه قرار بود از مجاري سازمان سينمايي انجام شود باز هم «خودي» ها در اولويت بودند و «غير خودي ها» بايد فكري براي نجات از نابودي سرمايه شان مي كردند.
از سوي ديگر نبود حق پرداخت ۱۵ درصدي صندلي هاي سينما از سوي وزارت ارشاد عامل ديگري بر زياندهي سينماداران بود كه به عنوان تنها دارندگان سالن هايي كه مردم بخش مهمي از اوقات خود را در آنها سپري مي كردند به ورشكستگي سوق داده شدند.
تجهيز نشدن سالن ها،ارتقا و بهبود امكانات سخت افزاري و نرم افزاري سينماها به دليل نبود نقدينگي نيز سبب شد تا آثار سينمايي در اكران با كيفيت پاييني روبه رو شود و همين امر بخشي از مخاطبان را از سالن هاي سينمايي دور كرد،افت كيفي فيلم ها نزديك شدن مضامين آثار توليدي به دليل محدود شدن سينماگراني كه اجازه كار داشتند نيز از ديگر مسايلي بود كه سينماي متحول شده ايران را در تمامي زمينه ها تنها به دليل حضور دست اندركاران خود راي و خود محور به مخاطره كشاند.

** اسكار فرهادي از گچساران تا آمريكا
دريافت جوايز سينمايي در سطح بين المللي همواره نشان دهنده اعتبار و قدرت سينماي يك كشور به شمار مي رود و اين در حالي است كه جايزه هاي سينماي بين المللي نيز داراي ارزش هاي خاص و متفاوتي هستند، به عنوان مثال مي توان اينگونه گفت كه فاصله جوايزي مانند «اسكار»، «نخل طلاي كن» يا «شير نقره اي» با ديگر جوايز بين المللي بسيار زياد بوده و اين در حالي است كه دريافت اسكار براي سينماي هر كشوري يك اعتبار و ارزش افزوده بالا به شمار مي رود.
همه اينها در حالي است كه فيلم ايراني «جدايي نادر از سيمين» به كارگرداني اصغر فرهادي در شرايطي جايزه اسكار گرفت كه ابتدا اين فيلم براي اكران داخلي نيز با نظر مخالف شمقدري با مشكل روبه رو بود، تا آنكه به هر ترتيبي شرايط اكران آن مشخص شد اما وي كه با اين فيلم و اعزام آن به اسكار نيز مخالف بود در نخستين واكنش ها پيش از موفقيت اين اثر در مراسم اسكار، اعتبار اين جايزه را از جايزه سينمايي منطقه گچساران نيز پايين تر دانست.
اما بعد از كسب جايزه اسكار فيلم فرهادي و اعتبارات فراواني و تشويق هايي كه نصيب سينماي ايران شد، شمقدري در تغيير موضعي آشكار حالا به گونه اي از كسب اسكار و لابي كردن براي كسب اين جايزه صحبت مي كند كه نه كسي باور مي كند و نه حتي مي توان جلوي تعجب افرادي كه در قالب طنز نوشتاري و تصويري اين گفته ها و اكنش ها را در رسانه ها از جمله صداوسيما بازتاب داده اند، گرفت.
جالب آنكه اين اثر به دليل موضع سخت رييس سازمان سينمايي مورد وثوق وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز در آن زمان قرار نگرفت در حالي كه گمانه ها و صحبت هاي حسيني در سپيد خواني لايه هاي مفهومي نشان مي داد كه از كسب اين جايزه در دوران وزارتش براي سينماي ايران خوشحال است اما براي آنكه خود را به ناچار موافق مديرش در حوزه سينما نشان دهد، مجبور شد موضعي همرنگ او و برخلاف ميل باطني بگيرد.
فراهنگ(۵)**۹۲۶۶