به گزارش خبرنگار فرهنگي ايرنا، حمايت از كارگردانان كار اولي از دير باز در اختيار مركز گسترش سينماي مستند و تجربي بوده و در ادوار مختلف اين مركز وظيفه حمايت از توليد فيلم اولي ها را برعهده داشته است.
به عبارت ديگر يكي از مهمترين كاركردهاي مركز گسترش سينماي مستند و تجربي علاوه بر حمايت از توليد فيلم مستند، توليد فيلم با استفاده از كارگردانان كار اولي است اما اين امر در دوره مديريت شمقدري بگونه ديگري رقم خورد تا جاييكه مركز گسترش سينماي تجربي وظيفه حمايت از كارگردانان كار اولي را از خود سلب كرد.
اين در حالي بود كه در بخش سوم از بند سوم دفترچه سياستگذاري هاي سينما آمده بود كه نخستين اثر بلند كارگردانان، اعم از اكراني يا غير اكراني به مدد فن آوري هاي روز ديجيتال با حمايت «مركز گسترش سينماي مستند و تجربي» به عنوان فيلم هاي اول ساخته مي شود. هزينه هاي تبديل اين آثار به نسخه ۳۵ ميليمتري نيز به شرط كسب استانداردهاي اكران، از سوي مركز فوق تامين مي گردد.
تمامي مجوزهاي كارگردانان اول (و نيز تهيه كنندگان اول) موقت و مشروط است. ارائه مجوز و پروانه ساخت براي توليدات بعدي اين گروه از كارگردانان و تهيه كنندگان به كيفيت محتوايي و ساختاري، و نيز استانداردهاي مورد نظر در توليد اول آنان بستگي دارد.
تهيه كنندگي و كارگرداني همزمان فيلم اول منوط به موافقت شوراي پروانه ساخت و ارائه دو كار قابل قبول غير اكراني به تشخيص شوراي مزبور بلامانع است.
در ابتداي دوره مديريت جواد شمقدري در سازمان امور سينمايي و در عين حال انتصاب شفيع آقامحمديان به عنوان مديرعامل مركز گسترش سينماي مستند، فيلم هاي كار اولي ها مورد حمايت قرار گرفت تا جاييكه در اين زمينه برخي آثار توليد شد كه از جمله آنها مي توان به «بدرود بغداد»، «آسمان هشتم» و «گيرنده» اشاره كرد اما در ادامه روند توليد فيلم ها در اين مركز بگونه ديگري رقم خورد تا جاييكه ساخت برخي فيلم هاي سفارشي به تاكيد رييس سازمان امور سينمايي همچون پنجشنبه آخر ماه در قالب ويديويي و بنام سينمايي موجب شد كه اين مركز كاركرد خود را در حمايت از كارگردانان فيلم اولي از دست بدهد و بعضا فيلم هاي ويديويي سفارشي جايگزين فيلم هاي سينمايي كارگردانان كار اولي شود.
اين روند در ادامه با اين توجيه كه مركز گسترش سينماي مستند بايد به توليد فيلم هاي تجربي بپردازد شكل ديگري به خود گرفت تا جاييكه دست اندركاران مركز گسترش با برگزاري همايشي پر هزينه براي توجيه ورود خود به عرصه توليد فيلم تجربي و دوري از توليد فيلم هاي كارگردانان كار اولي در ابوموسي، به اصطلاح ريل گذاري خود را تغيير داده و راهي بيراهه شدند.
پس از سلب حمايت از كارگردانان كار اولي، استعدادهاي موجود در اين عرصه به نوعي سرگردان شدند تا جاييكه برخي جوانان مستعدي كه پيشتر در قامت بازيگر در سينما حضور داشتند، توانستند اعتماد تهيه كنندگان را جلب كرده و از اين طريق وارد عرصه كارگرداني شوند.
در اين ميان برخي مديران فيلمسازان كار اولي را بين انجمن سينماي جوان و بنياد سينمايي فارابي به اصطلاح پاسكاري كردند تا اين مسير پيچ در پيچ بعضا فيلمسازان مستعد را خسته كرده و در نهايت اين افراد از مسير فيلمسازي خارج شوند.
در ادامه اما مركز گسترش سينماي مستند راه ديگري را در پيش گرفت تا جاييكه بودجه مورد نظر براي توليد فيلم هاي اول به ساخت پروژه پر هزينه اي همچون «لاله» اختصاص يافت.
فارغ از رويكرد اين پروژه سينمايي، كارشناسان بر اين اعتقادند كه توليد اين اثر با بودجه مركز گسترش سينماي مستند و تجربي خروج كامل اين مركز از كاركرد حقيقي خود يعني حمايت از كارگردانان كار اولي بود و بررسي نام كارگردانان نشان مي دهد كه در سه سال اخير فقط تعدادي از فيلمسازان به اصطلاح خودي به سينما راه يافتند كه اين امر با ايجاد عدالت در سينما در تضاد است.
فراهنگ(۵) ** ۱۹۸۳ ** ۱۰۷۱
