با تصويب اعلاميه جهاني حقوق بشر در ۱۹۵۰ ميلادي جامعه جهاني از آن سال روز دهم دسامبر را به عنوان روز جهاني حقوق بشر نامگذاري كردند و كشورهاي غربي در برگزاري مراسم ويژه اين روز، ارزشها و هنجارهاي حقوق بشري برگرفته از فرهنگ خود را به عنوان معيارهاي مهم براي جامعه جهاني تبليغ مي كنند.
با توجه به مغايرت هاي برخي مفاد اين اعلاميه با تفكرات اسلامي، بعضي از متفكران جهان اسلام پس از مدتي تحت فشار افكار عمومي و تبليغات وسيع به نفع حقوق بشر، درصدد تطبيق آنها با موازين اسلامي برآمدند و كوشيدند ثابت كنند كه اين اصول و حقوق به نحو كاملتر و بهتري در اسلام وجود دارد، پس قواعد حقوق بشر را از متون اسلامي خارج كردند و آن را به صورت متني مدون به جامعه جهاني ارايه دادند.
در پنجم اوت ۱۹۹۰ برابر با ۱۵ مرداد ۱۳۶۹ براي نخستين بار اعلاميهاي از سوي نشست نوزدهم وزيران خارجه كشورهاي اسلامي به تصويب رسيد كه اعلاميه جهاني قاهره نام گرفت. روند مقدماتي و مذاكرات اعلاميه جهاني قاهره كه در تهران شكل گرفت مهمترين سند مصوب سازمان كنفرانس اسلامي در حوزه حقوق بشر در اسلام تلقي ميشود.
اين اعلاميه شامل يك مقدمه و ۲۵ ماده است.
اين اعلاميه آزادي سياسي، اجتماعي و بسياري از آزادي هاي ديگر را از حقوق انسان ها مي داند و دولت و اجتماع را در فراهم نمودن محيط زندگي براي برخورداري از اين حقوق مسوول مي داند.
در برخي از مفاد اين اعلاميه كه شاخص هاي حقوق بشر در انديشه مسلمانان را مطرح مي كند مي خوانيم: آحاد بشريت به طور كلي يك خانواده است كه بندگي نسبت به خداوند و فرزندي نسبت به آدم، آنها را گرد آورده و همه مردم در اصل شرافت انساني و تكليف و مسووليت برابرند. بدون هرگونه تبعيضي از لحاظ نژاد، رنگ يا زبان يا جنس با اعتقاد ديني يا وابستگي سياسي يا وضع اجتماعي و غيره. ضمناً عقيده صحيح تنها تضمين براي رشد اين شرافت از راه تكامل انسان مي باشد.
همچنين در اين شاخصه ها همه انسانها مخلوقات خدا محسوب شده اند و محبوب ترين آنان نزد خدا سودمندترين آنان به همنوع خود معرفي مي شود. تقوي و كار نيكو تنها ملاك براي برتري انسانها بر يكديگر شناخته مي شود.
حقوق بشر اسلامي زندگي را موهبتي الهي و حق مي داند كه براي هر انساني تضمين شده است و بر همه افراد و جوامع و حكومتها واجب مي داند كه از اين حق حمايت كرده و در مقابل هر تجاوزي عليه آن ايستادگي كنند و كشتن شخصي را بدون مجوز شرعي جايز نمي داند.
در شاخصه هاي مطرح حقوق بشر اسلامي، پاسداري از ادامه زندگي بشريت تا هر جايي كه خداوند مشيت نمايد وظيفه اي شرعي خوانده شده است.
در حوزه مسائل سياسي، اجتماعي و درگيري هاي نظامي ، در اين اعلاميه آمده است: در صورت به كارگيري زور يا كشمكش هاي مسلحانه نبايد آناني را كه در آن مشاركتي نداشته اند همچون پيرمردان و زنان و كودكان را كشت و هر مجروح و بيماري حق مداوا و اسرا حق خوراك و پناهگاه و لباس دارند و مثله كردن مقتولين ممنوع است و بايد اسرا را مبادله و فيمابين خانواده هايي كه اوضاع جنگ باعث جدايي آنان شده است ديدارهايي به عمل آيد.
در اين اعلاميه همچنان كه حفظ جان افراد بي گناه را مد نظر قرار مي دهد، قطع درختان يا از بين بردن زراعت و دامها يا تخريب ساختمانها و مؤسسات كشوري دشمن به وسيله بمباران يا موشك باران و غيره، را جايز نمي داند.
آنچه از حقوق بشر اسلامي بر مي آيد حفظ كرامت براي همه انسان ها ضروري و لازم است و براي مسلمانان ضروري ترين حق و لازم ترين وظيفه و تكليف است. انساني كه براي خود كرامت و عزت قائل است و خود را كريم مي داند، پيوسته مي كوشد تا آينه دل خود را از زنگار هاي رذايل بزدايد و به آرايه هاي فضايل بيارايد.
از سال ۱۳۸۸ روز حقوق بشر اسلامي و كرامت انساني در تقويم مناسبت هاي ايران گنجانيده شد. حقوقي كه هويت واقعي مسلمانان را در سطح بينالمللي ابراز مي دارد و ديدگاهها و نظرات كامل و مدقن اين دين الهي درخصوص حقوق انسانها را به گوش جهانيان مي رساند.
اطلاع**۹۱۳۱**۱۷۱۷
