ابتدا فكر مي كني كه اين گياه مهاجم، رودخانه شنبه بازار روگا به سمت كانال بندر را خشك كرده و تبديل به يك زمين چمن نموده اند .
اما كمي كه دقت كني لكه هايي از آب تالاب را مي بيني كه نااميدانه مي كوشند تا بر اين فرش سبز غلبه كنند و بر روي آن بغلتند؛ اين فرش سبز را گياه جان سخت و زود رشد آزولا تشكيل داده است.
آزولا نوعي سرخس با برگهاي كوچك ( حداكثر دو و نيم سانتي متر ) به رنگ سبز تيره تا قرمز مايل به قهوه اي است؛ زادگاه اوليه اين سرخس، آمريكاي شمالي است اما در دهه ۶۰ با هدف تثبيت ازت هوا توسط اين گياه و استفاده از آن براي باروري خاك از آسياي جنوب شرقي به ايران آورده شد و با بي توجهي به تالاب انزلي راه پيدا كرد.
آزولا در همزيستي با جلبك آنابينا قابليت جذب نيتروژن و ازت هوا را به دست مي آورد كه وظيفه تأمين مواد غذايي جلبك به عهده آزولا است و جلبك نيز در مقابل ازت موردنياز آزولا را فراهم مي كند.
گرچه آزولا گياهي سرشار از پروتئين است و گويا به همين دليل نيز از خارج از كشور به گيلان آورده شده اما به گفته كارشناسان اين سرخس آبزي به دليل ايجاد پوشش ضخيم در سطح آب، جلوي تبادل اكسيژني را گرفته و با كاهش اكسيژن محلول در آب موجب مرگ و مير آبزيان مي شود و نيز به دليل پوشش سطح تالاب ها باعث اختلال در فرود پرندگان مهاجر مي شود.
اندام هاي اين گياه به دليل تجزيه در كف تالابها رسوب گذاري شديد كرده و باعث ايجاد شرايط بي هوازي و آلودگي بيولوژيك مي شون .
به گفته كارشناسان، ميزان توليد آزولا در هكتار حدود ۳۰ تا ۵۰ تن در سال است كه رسوب اين مقادير انبوه از آزولا باعث افزايش بيش از حد رسوبات در بستر تالاب و فقير شدن اين محيط از نظر شيلاتي نيز مي شود.
رييس اداره حفاظت محيط زيست بندرانزلي در اين باره به خبرنگار ايرنا گفت: سيلاب هاي فصلي موجب جاري شدن آزولاي موجود در تالاب به سمت رودخانه و كانال بندر و درياي خزر مي شود .
اكبر ميغي گفت: با وجود اين كه آزولا يك معضل است و بخش هاي وسيعي از تالاب را فرا گرفته ولي كار علمي در خصوص اثرات مختلف آن بر تالاب انزلي صورت نگرفته است.
وي خاطرنشان كرد: روشن شده كه اين گياه جلوي ورود اكسيژن به لايه هاي پاييني آب تالاب را مي گيرد و به آبزيان اكسيژن كافي نمي رسد.
به گفته وي هرچه سطح پوشيده شده از آزولا وسيع تر باشد خطر براي آبزيان نيز بيشتر است.
ميغي در مورد اين كه چرا با وجود مغذي بودن اين گياه، برداشت از آن صورت نمي گيرد گفت: نخست اين كه ما در شهرستان مراكز پرورش دام به ويژه گاو براي تعليف از آن را نداريم و ديگر اين كه به دليل وجود اين گياه در مناطق عميق برداشت آن در حال حاضر آسان نيست و صرفه اقتصادي ندارد.
وي با اشاره به يك مورد درخواست برداشت از آزولا در روستاي آبكنار شهرستان با نظارت محيط زيست گفت: اگر اقدامي براي اقتصادي نمودن برداشت آزولا صورت بگيرد هم مشكل تالاب تا حد زيادي حل مي شود و هم علوفه مقوي براي پرورش دام تهيه مي شود.
خطر اين گياه در محيط هاي طبيعي هشداري است براي برخي افراد و حتي كارشناسان كه در زمينه ورود گونه هاي جديد به عرصه هاي طبيعي بسيار با ملاحظه و حساب شده عمل كنند. ك/۴
۶۲۰/۶۰۴/۵۰۸