وزيران عضو كميسيون امور اجتماعي و دولت الكترونيك بنا به پيشنهاد وزارتخانه هاي دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و كشور و سازمان وظيفه عمومي نيروهاي انتظامي و تاييد ستاد كل نيروهاي مسلح و به استناد ماده(۵۱) قانون اصلاح موادي از قانون خدمت وظيفه عمومي – مصوب ۱۳۹۰- آيين نامه اجرايي مواد (۴۴)، (۴۴) مكرر و (۴۵) قانون خدمت وظيفه عمومي مصوب ۱۳۶۳- و اصلاحات بعدي آن تصويب شد.
بر اين اساس، مشمولاني كه از انجام خدمت دوره ضرورت معاف هستند شامل؛ يگانه فرزند ذكور مراقب يا نگهدارنده پدر نيازمند مراقبت كه قادر به اداره امور خود نباشد( نيازمندي پدر به مراقبت به دليل كبر سن برابردستور العمل ابلاغي ستاد كل خواهد بود)، يگانه فرزند ذكور مراقب يا نگهدارنده مادر فاقد شوهر (افراد موضوع اين بند تا سي ماه متوالي مي توانند از معافيت كفالت موقت استفاده كنند ودر پايان مدت مذكور در صورت دارا بودن شرايط كفالت از معافيت دايم بهره مند خواهند شد .
براين اساس،مبناي محاسبه معافيت موقت ،تاريخ فوت همسر يا تاريخ ثبت طلاق مي باشد)، تنها برادر تني سرپرست خواهر فاقد پدر و همسر و فرزند ذكور غير محجور ( وجود برادر ناتني مشمول يا مكفول مانع معافيت برادر ناتني و چنانچه خواهر مشمول داراي فرزند پسر بالاي ۱۸سال باشد و به تشخيص شوراي پزشكي مطابق آيين نامه مربوط قادر به نگهداري از مادر نباشد مشمول مي تواند از معافيت استفاده كند).
تنها برادر سرپرست كبير فاقد پدر و همسر و فرزند ذكور غير محجور و فاقد شغل كه به تشخيص شوراي پزشكي نيازمند مراقبت باشد (چنانچه مكفول داراي فرزند ذكور بالاي ۱۸ سال باشد و به تشخيص شواري پزشكي مطابق آيين نامه مربوط قادر به نگهداري از پدر نباشد مشمول مي تواند از معافيت استفاده كند و وجود برادر ناتني مشمول يا مكفول مانع از معافيت برادر تني خواهد بود).
يگانه برادر سرپرست برادر كمتر از ۱۸ سال فاقد پدر(وجود برادر ناتني مشمول يا مكفول مانع از معافيت برادر تني خواهد بود)، يگانه نوه ذكور مراقب يا نگهدارنده جد فاقد فرزند(دختر و پسر) (نيازمندي پدربزرگ به مراقبت به لحاظ كبر سن برابر ضوابط ابلاغي ستاد كل خواهد بود)، يگانه نوه ذكور مراقب يا نگهدارنده جده فاقد شوهر و فرزند(دختر و پسر).
مشمولي كه همسر وي فوت نموده و از او داراي فرزند صغير مي باشد چنانچه در زمان صدور راي ازسوي هيئت هاي رسيدگي فاقد همسر باشد ازمعافيت برخوردار مي گردد، مشمولي كه همسر وي بعد از ازدواج بنا به تاييد سازمان بهزيستي كشور معلول شده و بنا به تشخيص شوراي پزشكي نيازمند مراقبت باشد.
يكي از فرزندان ذكور سربازي كه درحين خدمت فوت نموده و در صورت نداشتن فرزند ذكور، يكي از برادران وي( منظور از فوت حين خدمت موضوع اين بند فوت در طول مدت خدمت سربازي است كه به تاييد نيروي مسلح مربوط رسيده باشد و فوت در زمان غيبت، فرار از خدمت، بر اثر خودكشي و يا بر اثر ارتكاب جرايم مانند نزاع مشمول مقررات اين بند نمي باشد).
يكي از فرزندان ذكور مادران فاقد شوهر تحت پوشش كميته ي امداد امام خميني (ره) و يا سازمان بهزيستي كشور، مشمولاني كه حداقل يك فرزند معلول مددجو داشته باشند، تنها پسر خانواده هاي مددجو كه داراي سه فرزند اناث يا بيشتر باشند، مشمولاني كه با بانوان معلول جسمي – حركتي ازدواج مي كنند تا مدت ۵ سال متوالي از معلوليت موقت استفاده نموده و پس از گذشت از استمرار ازدواج، از معافيت دائم برخوردار مي گردد.
بر اين اساس، چنانچه مشمول داراي پدر يا برادران بالاي ۱۸ سال باشد كه برابر مواد(۱۰۱۹) تا (۱۰۲۴) و ماده(۱۰۲۹) قانون مدني حكم موت فرضي و يا غايب مفقودالاثر براي آنان از سوي مراجع صالح قضايي صادر شده باشد و يا داراي گواهي بنياد شهيد و امور ايثارگران بر اساس قانون اعتبار گوهي بنياد شهيد انقلاب اسلامي در خصوص صدور حكم موت فرضي غايبان مفقودالاثر انقلاب اسلامي و دفاع مقدس در محاكم صالح - مصوب۱۳۷۶- باشند، به عنوان يگانه مراقب و يا يگانه سرپرست شناخته مي شود.
چنانچه مشمول داراي پدر يا برادر بالاي ۱۸ سال باشد كه بر اساس احكام صادره از مراجع صالح قضايي به مجازات حبس بيش از ۱۰ سال محكوم گرديده باشد به مدت پنج سال از معافيت موقت استفاده نموده و پس از آن چنانچه حداقل سه سال تمام از مدت حبس باقي مانده باشد به عنوان يگانه مراقب و يا يگانه سرپرست محسوب مي شود.
همچنين، وجود برادري كه از معافيت تحصيلي برخوردار است مانع از معافيت كفالت موقت مشمولي كه در شهر محل سكونت مكفول اقامت داشته و سرپرستي خانواده را بر عهده دارد نخواهد بود، مشروط بر آنكه برادر مشمول خارج از شهرستان محل سكونت مكفول به تحصيل اشتغال داشته باشد.
بر اساس اين مصوبه، از دو يا چند برادر واجد شرايط اعزام به خدمت دوره ضرورت، در صورت اعزام يكي از برادران به خدمت، يكي از آنان كه فاقد غيبت باشد مي تواند تا اتمام خدمت برادر، از تعويق اعزام استفاده كند. حق تقدم با برادري است كه سن او از ديگران كمتر است.
در معافيت هاي مقرر در ماده۴۴ و ماده۴۴ مكرر قانون، يك نفر نمي تواند سبب معافيت دو نفر مشمول شود مگر آنكه معافيت فرد معاف شده به دلايلي مانند فوت يا معلوليت منتفي شده باشد.
اعطاي معافيت به فرزند معلولان اناث مانع از معافيت مشموليني كه برابر بند ۴ ماده۴۴ مكرر قانون با معلولان موضوع اين ماده ازدواج مي كنند ، نيست.
معافيت موضوع بند(۱) ماده۴۴ مكرر قانون فقط براي يكي فرزند صادر مي شود. در صورت فوت يا معلوليت فرد معاف شده اين معافيت به فرزند ديگر خانواده اعطا نمي شود.
همچنين مشمولاني كه از هر يك از معافيت هاي موقت مقرر در قانون بهره مند شده اند در صورت عدم استمرار شرايط تعيين شده، معافيت موقت صادره باطل و به وضعيت جديد آنان رسيدگي خواهد شد.
بر اين اساس، در صورتي كه درحين انجام خدمت دوره ضرورت، مشمول يا يكي از افراد تحت تكفل او ادعاي كفالت كند فرماندهان و روساي مربوط مكلفند مراتب را ظرف يك هفته به حوزه وظيفه عمومي محل سكونت بستگان مشمول (مكفول) اعلام نمايند و حوزه رسيدگي كننده موظف است تقاضاي مشمولين حين خدمت را ظرف ۴۵ روز و نتيجه را به يگان خدمتي آنان اعلام كند.
كاركنان وظيفه اي كه در حين خدمت دوره ضرورت مرتكب فرار از خدمت گرديده و در حين فرار شرايط معافيت كفالت را احراز نمايند پس از معرفي به يگان خدمتي و رسيدگي توسط مراجع قضايي ذيصلاح چنانچه مدت فرار بيشتر از مدت خدمت باقيمانده باشد در شمول معافيت قرار نمي گيرند.
بر اساس اين مصوبه، مشموليني كه احراز يگانه مراقب بودن آنان و يا نيازمندي بستگانشان به مراقبت منوط به تشخيص شوراي پزشكي مي باشد ، توسط حوزه وظيفه عمومي رسيدگي كننده به شوراي پزشكي معرفي و پس از اخذ نظريه شورا پرونده آنان حسب مورد در هيئت هاي رسيدگي مطرح خواهد شد و نظر شورا براي هيئت هاي ياد شده لازم الاجرا است.
بر اين اساس، سازمان موظف است رسيدگي هاي اوليه را در خصوص درخواست معافيت مشمولان انجام و در صورت تكميل مدارك پرونده هاي مربوط به معافيت كفالت مندرج در مواد(۴۴) و(۴۴)مكررقانون را حسب مورد جهت طرح در هيئت رسيدگي، به هيئت مذكور ارجاع و در ساير موارد در صورت احراز شرايط راسا نسبت به صدور معافيت اقدام كند.
نحوه بكارگيري اعضاي هيئت هاي رسيدگي، نحوه رسيدگي و صدور راي از سوي آنان برابر ضوابطي است كه از سوي سازمان تعيين مي شود.
بر اين اساس، هيئت هاي رسيدگي با حضور اعضا تشكيل و راي اكثريت آنان معتبر مي باشد، ولي چنانچه در موارد استثنا جلسه با حضور سه نفر از اعضا تشكيل گردد، اتفاق آرا ملاك عمل خواهد بود.
در صورت تشكيل جلسات هيئت با حضور چهار نفر از اعضا چنانچه نتيجه آرا مساوي باشد، موضوع به جلسه آتي موكول مي شود و در صورت تساوي مجدد آرا به منزله عدم احراز معافيت كفالت (راي منفي) تلقي مي شود.
همچنين اعضاي هيئت رسيدگي بدوي مجاز به عضويت در هيئت رسيدگي تجديد نظر نخواهند بود.
بر اساس اين مصوبه، مشمولاني كه در مراحل رسيدگي به معافيت پزشكي قرار دارند، چنانچه قبل از صدور راي معافيت توسط شوراي پزشكي، واجد شرايط ساير معافيت هاي مندرج در قانون شناخته مي شوند، مي توانند از معافيت هاي مورد نظر استفاده كنند.
همچنين، حضور بستگان مشمول (مكفول) در هيئت هاي رسيدگي، در مواردي كه اكثريت اعضاي هيئت حضور آنان را ضروري تشخيص دهند، الزامي است.
در صورتي كه حضور مكفول در هيئت به دلايل موجهي مانند بيماري ويا زنداني بودن، امكان پذير نباشد، پس از رويت وي توسط نماينده وظيفه عمومي عضو هيئت رسيدگي و يا كلانتري محل و تاييد موضوع از سوي مراكز ذيصلاح درماني مانند بيمارستان و يا مراجع قضايي، رسيدگي بلامانع است.
بر اين اساس، چنانچه مشمولين يا كساني كه به واسطه آنان معافيت به مشمول تعلق مي گيرد، در خارج از كشور اقامت داشته باشند موظفند به نمايندگي سياسي يا كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران و در صورت نبودن نمايندگي سياسي در محل اقامت به نزديكترين نمايندگي سياسي مراجعه و تقاضاي خود را ارائه كنند و نمايندگي موظف است متناسب با تقاضاي مشمولين يا بستگان ذينفع، در صورتي كه مشمول در خارج و بستگان ذينفع در داخل كشور حضور داشته باشند برگ تقاضاي مشمول را كه نوع معافيت درخواستي در آن قيد گرديده، تاييد وبه وزارت امور خارجه ارسال تا براي رسيدگي به سازمان ارايه گردد.
و چنانچه مشمول در داخل و بستگان ذينفع در خارج از كشور حضور داشته باشند، پس از رويت بستگان ذينفع، مدارك مورد نظر را متناسب با نوع معافيت تكميل و پس از تاييد به وزارت امور خارجه ارسال تا جهت رسيدگي به سازمان ارائه گردد و چنانچه مشمول و بستگان ذينفع در خارج از كشور سكونت داشته باشند پس از رويت افراد ذينفع، مدارك لازم را متناسب با نوع معافيت تكميل و پس از تاييد به وزارت امور خارجه ارسال تا جهت رسديگي به سازمان ارائه گردد.
اعلام نظر در خصوص معلوليت، بيماري يا محجوريت بستگان مقيم خارج از كشور مشمول، با پزشك معتمد نمايندگي بوده و تاييد نهايي آن با شوراي پزشكي تهران بزرگ مي باشد.
بر اين اساس، مدارك لازم براي رسيدگي به تقاضاي معافيت مشمولان متناسب با نوع شامل؛استشهاد محضري امضا شده توسط سه نفر از بستگان سببي يا نسبي مشمول و در صورت عدم دسترسي به بستگان، سه نفر از معتمدين محل كه به تاييد كلانتري يا پاسگاه محل رسيده باشند، برگ اعلام تغييرات سجلي و گواهي فوت كه توسط سازمان ثبت احوال كشور صادر شده باشد، حكم مفقوديت و يا حبس كه توسط مراجع صالح قضايي صارد شده باشد، گواهي مددجويي صادره از سازمان بهزيستي كشور يا كميته امداد امام خميني (ره)، گواهي معلوليت صادره از سازمان بهزيستي كشور، گواهي فوت حين خدمت صادره از نيروهاي مسلح در خصوص مدت حضور در جبهه، گواهي صادره از سازمان بسيج مستضعفين درخصوص سابقه فعاليت مشمولين در بسيج، گواهي صادره از بنياد شهيد و امور ايثارگران درخصوص شهادت، جاويد الاثري و آزادگي، گواهي صادره در مورد درصد جانبازي از سوي مراجع ذيصلاح وساير مداركي كه بنا به تشخيص سازمان تعيين مي گردد.
همچنين رسيدگي به تقاضاي معافيت مشموليني كه به تحصيل اشتغال داشته و از معافيت تحصيلي استفاده مي كنند ، بلامانع است.
رسيدگي به تقاضاي معافيت پزشكي مشمولان طبق آيين نامه مربوط خواهد بود.
بر اساس اين مصوبه، اعطاي معافيت به فرزند ايثارگر موضوع بند (۲) ماده (۴۵) قانون كه قبلا فاقد فرزند ذكور بوده و بعد از استفاده يكي از برادران وي از معافيت مقرر در اين بند صاحب فرزند شده، بلامانع است.
براسا اين مصوبه، چنانچه درصد جانبازي يا مدت حضور در جبهه و يا مدت دوران اسارت ايثارگران موضوع بند (۳) ماده (۴۵) قانون در حد معافيت يك فرزند آنان برابر حد نصاب تعيين شده در ماده ياد شده نباشد، ليكن يك فرد همزمان از دو يا سه امتياز مذكور برخوردار باشد، اين امتيازات قابل جمع است و به ازاي هر يك درصد جانبازي يا هر يك ماه حضور در جبهه و يا هر يك ماه اسارت يك امتياز به وي تعلق مي گيرد و در صورتي كه جمع اين امتيازات به عدد سي و بالاتر برسد، به ازاي هر سي امتياز يك فرزند آنان از معافيت موضوع اين ماده استفاده خواهد كرد.
ايثارگراني كه فرزندان آنان برابر مصوبه مقام معظم فرماندهي كل قوا در سالهاي گذشته و با مقررات زمان رسيدگي، ازمعافيت هاي مربوط به ايثارگران (جانبازان، آزادگان و رزمندگان) استفاده نموده اند ، در صورت دارا بودن سوابق بيشتر از امتيازات استفاده شده مي توانند برابر ماده (۴۵) قانون براي فرزند يا فرزندان ديگر خود تقاضاي معافيت كنند.
همچنين فصل چهارم آيين نامه اجرايي قانون مديريت خدمت وظيفه عمومي، موضوع تصويب نامه شماره ۳۱۹۴۰ مورخ ۱۵/۵/۱۳۶۴ و اصلاحات بعدي آن لغو مي شود.
به گزارش روز يكشنبه ايرنا از پايگاه اطلاع رساني دولت، اين مصوبه در تاريخ ۱۰/۵/۱۳۹۲ از سوي محمدرضا رحيمي براي اجرا ابلاغ شده است.
سيام(۱)**۱۰۵۸/۱۶۴۷