پس از انتشار تصاويري مربوط به اعدام دستجمعي نيروهاي دولتي توسط شورشيان مسلح در شمال استان حلب، ناوي پيلاي كميسر ارشد حقوق بشر سازمان ملل، خواستار رسيدگي فوري به مساله جنايات جنگي در سوريه شد.
اين تصاوير كه در اواخر ماه ميلادي گذشته در قالب فيلم هاي ويدئويي در فضاي اينترنت پخش شده، نمايانگر اعدام گروهي ده ها تن از نيروهاي دولتي سوريه از سوي مخالفان مسلح بشار اسد در منطقه خان العسل استان حلب است. تصاوير مزبور از سوي پيلاي شوك آور توصيف شده و انجام تحقيقات مستقل براي تعقيب عاملان وقوع چنين جنايات جنگي مورد تاكيد كميسر ارشد حقوق بشر سازمان ملل قرار گرفته است.
پيلاي در حالي رسيدگي به موضوع اعدام دستجمعي نزديك به ۳۰ تن از سربازان دولتي سوريه را مورد تاكيد قرار داده كه پيش از اين درخواست مشابه او از شوراي امنيت در دي ماه سال گذشته براي ارجاع پرونده جنايات جنگي سوريه به دادگاه بين المللي كيفري لاهه، نتيجه خاصي را در بر نداشته است.
دو روز پيش از اظهارات جمعه گذشته پيلاي، سازمان ملل از اعزام گروه بازرسان خود به مناطق مختلف سوريه براي بررسي موضوع استفاده از سلاح هاي شيميايي خبر داد.
در بيانيه سازمان ملل به موافقت دولت دمشق با شروع فعاليت بازرسان شيميايي اين سازمان اشاره شده كه بر اين اساس، تيم هاي تحقيقاتي در سريعترين زمان ممكن فعاليت خود در مناطق مشكوك به كاربرد سلاح هاي شيميايي را آغاز خواهند كرد.
به باور بسياري از ناظران مستقل، به نتيجه رسيدن تحقيقات كارشناسان سازمان ملل در زمينه جنايات جنگي مي تواند واقعيات بيشتري را از تحولات سوريه براي مردم جهان آشكار سازد.
هر چند، بروز اين واقعيات با توجه به اصرار وقيحانه گروهي از شورشيان در به تصوير كشيدن جنايات جنگي و اقدامات غير بشري در ماه هاي گذشته به ميزاني بوده كه حتي نگراني هاي حاميان منطقه اي و غربي مخالفان دولت اسد را برانگيخته است.

** نگاهي به اقدامات ضد بشري گروه هاي شورشي در سوريه
................
در گزارشي كه پايگاه خبري پراودا روسيه، روز بيست و پنجم تيرماه از تحولات سوريه منتشر ساخته، ارتش آزاد سوريه (FSA) به عنوان مجموعه اي رنگارنگ از تروريست ها، جانيان، تجاوزگران، شكنجه گران، دزدان و آتش افروزان قلمداد شده كه اعضاي آن در جريان جنگ داخلي سوريه از هيچ اقدام ضد بشري فروگذار نكرده اند.
در اين گزارش، پراودا با استناد به اخبار و اطلاعاتي كه در برخي رسانه هاي مستقل غربي از جمله فيدس (Fides) واتيكان انتشار يافته، ضمن اشاره به حمايت هاي كشورهاي غربي بويژه آمريكا، انگليس و فرانسه از ارتش آزاد، به شرح برخي جنايت هاي جنگي شورشيان مخالف اسد مي پردازد.
در اين پيوند، فيدس بر اساس مشاهدات پنج راهب مسيحي كه براي بازديد شهر حلب به سوريه سفر كرده بودند، واقعياتي تكان دهنده از اوضاع اين شهر را تشريح كرده است. بدين ترتيب كه مردم حلب بخصوص شهروندان وفادار به دولت براي مدتي طولاني از سوي شورشيان از دستيابي به غذا و دارو محروم شده اند.
دشواري هاي اين اوضاع در زمان تسلط گروه هاي معارض بر جاده استراتژيك حما به شكلي وحشتناك تر از گذشته جلوه گر شده و رخدادهاي حلب پيش روي شماري از ناظران، به شكل يك بحران انساني ميليون ها نفر را در چنگال خود اسير ساخته است.
بر اساس مشاهدات راهبان مسيحي، تنها در زمان حضور كوتاه آنان در حلب دو بار تجمعات اعتراض آميز شهروندان سوري نسبت به محاصره غذايي و دارويي با آتش سلاح هاي شورشيان خاموش شده و شمار زيادي از اين شهروندان به خاك و خون غلتيده اند.
اين در حالي است كه تلاش هاي نيروهاي دولتي براي دستيابي به جمعيت غير نظامي و توزيع غذا، دارو و شير براي نوزادان با ناكامي روبرو شده و معارضان مسلح با در اختيار داشتن سلاح هاي پيچيده و پيشرفته از پيشروي سربازان ارتش سوريه جلوگيري كرده اند.
و اما محروم ساختن بسياري از سوري ها از امكانات غذايي و دارويي را مي توان يكي از كوچكترين اقدامات ضد بشري شورشيان به شمار آورد.
اواخر تيرماه سال جاري، ليلا زروگويي نماينده ويژه دبير كل سازمان ملل در امور كودكان، هشدار داد كه در صورت تداوم وضعيت كنوني در سوريه، نسل آينده اين كشور از بزرگترين قربانيان مناقشات خونبار نظامي خواهد بود.
بر اساس گزارش زروگويي، در طول دو سال اخير حدود هفت هزار كودك زير ۱۵ سال سوري در درگيري هاي نظامي بين نيروهاي دولتي و گروه هاي مسلح مخالف اسد، جان خود را از دست داده اند.
در زمان حاضر ۷/۱ ميليون نفر از پناهندگان سوري كودكند و سه ميليون تن ديگر از كودكان سوري در سراسر اين كشور نيازمند كمك هاي فوري بشر دوستانه هستند.
و اما در ليستي از جنايت هاي ضد انساني كه از سوي زروگويي منتشر شده، موارد متعدد استفاده ارتش آزاد سوريه از كودكان سرباز قابل مشاهده است. در ليست مذكور همچنين به مواردي از بازداشت، شكنجه و حتي آزار و تجاوز جنسي به كودكان اشاره شده است.
مساله اي كه گزارش فيدس نيز بدان پرداخته و به اعدام يك كودك پيش چشمان ناظران، به عنوان يكي از نمونه هاي جنايات و اقدامات ضد انساني معارضان اشاره است.
استفاده مكرر از سلاح هاي شيميايي از جمله ديگر اقدامات جنايت آميز مخالفان دولت اسد بوده است. با اينكه بسياري از دولت ها و رسانه هاي غربي بارها انگشت اتهام خود را در زمينه بكارگيري سلاح هاي شيميايي به سمت دولت دمشق نشانه رفته اند، اما شواهدي از سوي برخي ناظران مستقل منتشر شده كه نشان مي دهد؛ مخالفان معارض در چندين نوبت از سلاح هاي شيميايي عليه نيروهاي دولتي و نيز غير نظاميان استفاده كرده اند.
در اواسط تيرماه ويتالي چوركين نماينده روسيه در سازمان ملل، اعلام كرد كه كارشناسان روس، تحقيقاتي در خصوص استفاده شورشيان از گاز سمي سارين در حومه شهر حلب انجام داده اند كه اين فرضيه را اثبات مي كند. به گفته چوركين، نتايج اين تحقيقات در اختيار سازمان ملل و ديگر اعضاي شوراي امنيت قرار داده شده است. اين در حالي است كه روس ها پيش از اين نيز يك گزارش ۸۰ صفحه اي در خصوص استفاده مخالفان اسد از سلاح هاي شيميايي منتشر كردند كه با بي اعتنايي كشورهاي غربي روبرو شد.
در هفته گذشته، پايگاه اينترنتي آمريكايي مركز پاكسازي اطلاعات (Information Clearing House) گزارشي در خصوص جنايات جنگي ماه هاي اخير شورشيان سوريه منتشر كرد كه در لواي حمايت كشورهاي غربي صورت گرفته است.
فينين كانينگهام كه مسووليت گردآوري گزارش مزبور را بر عهده داشته با توضيحات تفصيلي در خصوص جنايات خان العسل، تصريح داشته كه علاوه بر كشته شدگان از نيروهاي دولتي، شمار زيادي از غيرنظاميان نيز قرباني اعدام هاي دستجمعي شورشيان مسلح بوده اند.
در اين خصوص مسووليت اصلي كشتار قربانيان كه بيشتر آنان با شليك مستقيم گلوله به سرشان كشته شده اند، بر عهده اعضاي گروه هاي افراطي وابسته به القاعده بوده است.
در اين گزارش همچنين به موارد متعدد قطعه قطعه كردن اجساد قربانيان و سوزاندن بقاياي آنان براي پنهان سازي ابعاد جنايات شورشيان اشاره شده است.
كانينگهام همچنين به موارد متعدد جنايات جنگي معارضان اشاره كرده كه بخشي از آن ها عبارتند از: كشتار ده ها غير نظامي اعم از زنان و كودكان در روستايي در شرق استان دير الزور در خردادماه سال جاري، كشتار فجيع ساكنان روستاهاي حولا و قبير در بهار سال گذشته و عملياتي نظير بمب گذاري در دانشگاه حلب، قتل عام منطقه ترمسه و بوستان القصير كه موجب شد ده ها شهروند سوري بر اثر اقدامات ضد بشري معارضان مسلح جان خود را از دست بدهند.
به گزارش خبرگزاري استراليايي اي.بي.سي نيوز (ABC News) در بيست و پنجم ارديبهشت ماه سال جاري، انتشار تصاوير دهشت آور از شكافتن جسد يك سرباز سوريه و خوردن قلب وي توسط يكي از اعضاي گروه هاي شورشي افراطي، علاوه بر محكوميت شديد سازمان هاي بين المللي از جمله سازمان ملل، نگراني هاي فراواني در رابطه با واقعيات مربوط به جنگ سوريه را به دنبال داشت و حيرت افكار عمومي جهانيان در اين خصوص را برانگيخت.
اين در حالي است كه به موازات چنين اعمال غير انساني، تخريب آرامگاه و نبش قبر چهره هاي مطرح مذهبي صدر اسلام از جمله حجر بن عدي موجي از خشم و نفرت را در منطقه و در ميان مسلمانان جهان از اقدامات شنيع و غيرقابل باور جنايتكاران جنگي سوريه به بار آورده است.

**سخن نهايي
.......
پرونده جنايات جنگي و اقدامات ضد بشري معارضان مسلح اسد روز به روز در حال قطور شدن است و اين در حالي است كه مجامع بين المللي تاكنون هيچ تدبير موثري را براي توقف خشونت ها در سوريه به كار نبسته اند.
به طور مشخص دليل اصلي تداوم و حتي تشديد خشونت هاي خونبار سوريه را مي توان به پشتيباني كشورهاي غربي و برخي دولت هاي منطقه از شورشيان مسلح مربوط دانست.
در اين پيوند، بسياري از كارگزاران و سخنگويان مجامع بين المللي از شكست راهكارهاي ايجاد صلح در سوريه سخن به ميان مي آورند و اين در حالي است كه نقش قدرت هاي خارجي در حمايت از جنايتكاران جنگي سوريه كمتر مورد توجه و انتقاد اين كارگزاران قرار مي گيرد.
در سويي ديگر، اقداماتي نظير لغو تحريم تسليحاتي معارضان دولت دمشق از سوي كشورهاي اروپايي مورد اتفاق قرار مي گيرد و آمريكايي ها نيز چونان شركاي منطقه اي خود بر طبل جنگ عليه دولت اسد مي كوبند تا بتوانند اهداف خود را در اين كشور هر چه سريعتر پياده سازند.
اهداف و منافعي كه حصول آن ها تاكنون به قيمت جان نزديك به يكصد هزار كشته و ميليون ها آواره تمام شده و بر پيكر سوريه و نيز جامعه بشري زخم هايي دهشت آور چون اقدامات جنايت آميز و ضد انساني شورشيان را بر جاي گذاشته است.
از محمد كاظمي
تحقيق**۹۲۷۹**۱۳۵۸