در دعاي روز بيستوششم ماه مبارك رمضان ميخوانيم: اللهمّ اجْعَل سَعْيي فيهِ مَشْكوراً وذَنْبي فيهِ مَغْفوراً وعَملي فيهِ مَقْبولاً وعَيبي فيهِ مَسْتوراً يا أسْمَعِ السّامعين.
خدايا قرار بده كوشش مرا در اين ماه قدرداني شده و گناه مرا در اين ماه آمرزيده و كردارم را در آن مورد قبول و عيب مرا در آن پوشيده اي شنواترين شنوايان.
مرحوم آيتالله مجتهدي تهراني در شرح فرازهاي دعاي روز بيستوششم ماه مبارك رمضان ميگويد: ماه رمضان، فصل درآمد معنوي و كسب ثواب است، حتي خوابيدن و نفس كشيدن در اين ماه عبادت محسوب ميشود.
* شرح فرازهاي دعا
آيتالله مجتهدي تهراني در شرح فراز اللهمّ اجْعَل سَعْيي فيهِ مَشْكوراً ميگويد: در اين بخش از دعا ميخوانيم، خدايا سعي و تلاش ما در ماه رمضان را بپذير! واژه مشكوراً به معناي تشكر كن است و مقصود آن در اين دعا بپذير و قبول كن است.
وي ميافزايد: آدم زحمت ميكشد و روزه ميگيرد، گرسنه و تشنه ميشود؛ اما غذا و آب نميخورد و كمخوابي ماه رمضان را تحمل ميكند و اگر خدا تلاشهاي ما را قبول نكند، كاري از ما ساخته نيست. اگر زحمتي و رنجي كشيده شود و حاصلي در پي نداشته باشد، اتفاق ناگواري افتاده است.
اين استاد اخلاق ميگويد: ما بايد غصه بخوريم كه نكند اعمال ما را آفت بزند. مثلا يك غيبت ميتواند تمام زحمات ما را هدر دهد. اگر غيبت كنيد ۴۰ روز اعمال خوب شما در نامه اعمال شخص غيبت شونده نوشته ميشود و اگر عمل خوبي نداشته باشيد، گناهان آن شخص در نامه اعمال شما نوشته ميشود. اين روايت از معصوم (ع) است.
وي ادامه داد: بايد به خودمان بپردازيم و ببينيم كه خودمان چه كار كردهايم؛ آيا هيچ عيبي نداريم؟ گل بيعيب خداست و ممكن نيست كه ما عيب نداشته باشيم. در روايت آمده كه چه ميشود انسان را، يك خار كوچك را در چشم رفيقش ميبيند؛ اما شاخهاي كه در چشم خودش رفته را نميبيند.
آيتالله مجتهدي تهراني تصريح ميكند: اين روايت كنايه از اين است كه انسان عيبهاي بزرگ خود را نميبيند؛ اما عيب كوچك مردم را ميبيند.
اين عالم رباني در ادامه اظهار ميكند: اين حديث از معصوم (ع) است كه خوش به حال كسي كه عيب خودش را ميبيند و به عيب كس ديگري كاري ندارد.
وي در ادامه در شرح وذَنْبي فيهِ مَغْفوراً وعَملي فيهِ مَقْبولاً ميگويد: در اين فراز از دعاي روز بيستوششم ماه رمضان خدا ميخواهيم تا گناهان ما را بيامرزد و اعمالمان را قبول كند! از خدا ميخواهيم تا گناهاني كه پيش از ماه رمضان انجام دادهايم را ببخشد؛ چون ماه رمضان، فصل درآمد معنوي و كسب ثواب است، حتي خوابيدن و نفس كشيدن در اين ماه عبادت محسوب ميشود.
آيتالله مجتهدي تهراني تاكيد ميكند: در ماه رمضان اين همه درآمد وجود دارد و آيا امكان ندارد با اين همه درآمد كسب شده، انسان جان خودش را از گرو دربياورد؟ پيامبر اسلام در خطبه شعبانيه ميفرمايد: پشتتان از گناه سنگين شده و به گرو رفته است و در ماه رمضان بدنتان را از گرو در بياوريد.
وي ادامه ميدهد: برخي هنگام نماز صبح نميتوانند به خاطر سنگيني بلند شوند كه از آثار گناه است. شخصي به امام حسن عسگري (ع) گفت كه هرشب قصد ميكنم تا نماز شب بخوانم؛ اما نميشود. امام فرمود: گناه تو را زنجير كرده است. دليل اينكه كسي دلش ميخواهد نماز شب بخواند اما نميتواند، انجام گناه است و با استغفار ميتواند آن را رفع كند.
اين استاد بزرگ اخلاق و حوزه در ادامه سخنان خود درباره بيدار شدن در هنگام سحر و استفاده كردن از بركات آن تاكيد و بيان كرد: شعري هست كه ميگويد هر كه سحر ندارد از خود خبر ندارد هر كسي كه هنگام سحر خواب است، نميداند كه كيست و بايد خود را پيدا كند. حديث از معصوم (ص) است كه ميفرمايد، عجب است كه مردم به دنبال گمشده خود هستند اما به دنبال خود نميگردند.
وي مي گويد: وضو بگيريد و شب در تاريكي صد بار از خودتان بپرسيد كه من كه هستم؟ شايد خودتان را پيدا كنيد. اگر خودت را پيدا كردي هوس نماز شب پيدا ميكني.
وي در ادامه در شرح وعَيبي فيهِ مَسْتوراً ميگويد: خدايا كاري كن تا عيب من مستور باشد و كسي از عيبم مطلع نباشد! خدا ستارالعيوب است و نگذاشته تا كسي از گناهان ما اطلاع پيدا كند. حديث است اگر گناه بو داشت دو نفر كنار هم نمي نشستند. اگر عيب آدم عيان ميشد كسي جنازه كسي را دفن نميكرد.
آيتالله مجتهدي در شرح فراز پاياني دعا ميگويد: در پايان دعا ميگويم اي خدايي كه از همه شنوندهها تو شنواتري! خدا همه چيز را مي شنود. اگر يواش هم حرف بزنيم خدا باز هم ميشنود. حضرت موسي (ع) به خدا گفت كه خدايا، اگر نزديكي من يواش صحبت كنم و اگر دوري بلند صحبت كنم؛ خدا فرمود: من همنشين كسي هستم كه ياد من باشد. خدا شنواترين است؛ پس ميگوييم، اي خدايي كه از همه شنوايان شنواتري، اين دعاها را درباره ما مستجاب كن!
فراهنگ (۲)**۱۸۸۳
