به گزارش ايرنا، «جواد نظامدوست» روز شنبه افزود: به دنبال برگزاري شانزدهمين اجلاس بينالمللي غارشناسي در جمهوري چك، ايران با كسب ۳۹ راي موافق از ۴۱ راي مجمع، به عنوان عضو رسمي اين اتحاديه درآمد و در كنار ۶۱عضو قبلي، پذيرفته شد.
وي يادآور شد: اين كنگره علمي با حضور هزار و ۶ نفر از ۷۰ كشور جهان از ۲۱ تا ۲۸جولاي ۲۰۱۳ (۳۰ تير تا ۶ مرداد جاري) در شهر «برنو» كشور جمهوري چك برگزار شد و پنج نفر از اعضاي «انجمن غار و غارشناسي ايرانيان» با هدف معرفي ايران، غارنوردان و غارشناسان آن در اين همايش حضور داشتند و ۹ مقاله علمي نيز از ايران ارايه شد.
نظامدوست ابراز اميدواري كرد كه با عضويت ايران در اين اتحاديه، تعامل مجامع بينالمللي غارنوردي و غارشناسي جهان بهبود يابد و ضمن ارتقاي سطح علمي غارنوردان كشور، زمينه براي معرفي غارها، ثبت جهاني نمونههاي خاص از جمله غارهاي نمكي فراهم شود.
وي افزود:عضويت در پروتكلهاي زيست محيطي و حمايتي (ازجمله خطرات شيوع سندرم خفاش پوزه سفيد)، حمايت از برگزاري دورههاي آموزشي در رشتههاي مختلف غارنوردي و غارشناسي و حمايت از دانشجويان رشتههاي مرتبط در كشورهاي عضو از ديگر موضوعاتي است كه مي توان پيگيري كرد.
نظامدوست به نمايندگي از انجمن غار و غارشناسي ايران از حمايت دانشگاههاي شيراز، تبريز، مشهد و ايلام و همچنين سازمانهاي ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري، حفاظت محيط زيست، زمينشناسي و اكتشافات معدني و انجمن زمينشناسي ايران، كارگروه غارشناسي كشور و كارگروه غارنوردي فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي جمهوري اسلامي ايران، براي رسيدن به اين هدف قدرداني كرد.
به گفته وي، تاريخ شروع غارنوردي در ايران را تقريبا همزمان با كوهنوردي ميدانند اما نخستين حركت براي پيمايش جدي و كشف يك غار در سال ۱۳۱۱ خورشيدي توسط گروهي از كوهنوردان باشگاه «نيرو و راستي» با همراهي كوهنوردان خراسان به سرپرستي مرحوم «منوچهر مهران» با كشف غار «مغان»، صورت گرفت.
از آن پس عدهاي از كوهنوردان در كنار پيمودن قلهها و صعود از صخرهها گاهي به غارهايي كه توسط روستاييان پيدا ميشد سر ميزدند و آنها را كه بيشتر غارهاي افقي بودند، پيمايش ميكردند و به داستانها و افسانههاي پيراموناش خاتمه ميدادند.
در اين ميان عدهاي از كوهنوردان با نگاه ويژهتر به غارها، در دهههاي ۳۰ و ۴۰ خورشيدي به كشف اين پديدهي زمين كه مملو از رمز و راز بود، دست زدند كه حاصل آن، پيمودن غارهاي زيادي در استانهاي فارس، همدان، خراسان و تهران بود.
از كساني كه در آن سالها به غارپيمايي و اكتشاف اين مواهب الهي بيشتر دست زدند ميتوان به چنگيز شيخلي (معروف به پدر غارنوردي ايران)، احمد معرفت، زنده ياد ايرج شيباني، مصطفي سلاحي، علي جوانشاد، روانشاد پروين نوريبد و يوسف نجائي، كريم لسان، طاهر زاهدي اشاره كرد.
در سال ۱۳۲۵ توسط چنگيز شيخلي و چهار نفر از دوستانش، انجمن غارشناسي ايران با هدف شناسايي و معرفي غارهاي ايران تاسيس شد كه حاصل تلاشهاي اين گروه كشف و شناسايي غارهاي زيادي بود. از آن پس غارنوردي بهعنوان شاخهاي از رشتههاي كوهنوردي در مجموعه فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي پيگيري ميشد و كوهنوردان با همان ابزار كوهنوردي و سنگنوردي به درون غارها نيز ميرفتند.
سرانجام در سال ۱۳۸۷ حضور يك گروه غارنوردي خارجي در غار نمكي قشم توجه علاقهمندان به اين رشته را در كشور جلب كرد، پس از ارتباط با آنها و آشنايي با اتحاديهي جهاني غارشناسي ( UIS )، زمينه برگزاري اكسپديشني از غارنوردان چند كشور جهان با هدف آموزش و آشنايي غارنوردان در ايران فراهم شد.
برگزاري نخستين گردهمايي غارنوردان عضو اتحاديه جهاني غارشناسي با همكاري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، غارنوردان باشگاه كوهنوردي دماوند و انجمن كوهنوردان ايران سبب آشنايي ۴۰ نفر از علاقهمندان به غار و غارشناسي و تغيير نگاه عام غارپيمايي به غارنوردي و غارشناسي شد.
در اسفندماه ۱۳۸۸ پس از برگزاري چندين همايش سراسري در نقاط مختلف كشور با تجمع غارنوردان و غارشناسان از استانهاي مختلف و عدهاي از پيشكسوتان و پيشگامان غارنوردي، مانند چنگيز شيخلي، احمد معرفت، حشمت حيدريان، مصطفي سلاحي، محمد نوري و علي جوانشاد با برگزاري مجمع عمومي، نخستين انجمن تخصصي غارنوردي و غارشناسي ايران بنيان گذارده شد.
در اسفندماه ۱۳۸۹ اين انجمن با نام انجمن «غارنوردان و غارشناسان ايرانيان» با حمايت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و سازمان حفاظت محيط زيست در وزارت كشور به ثبت رسيد.
ارتباطات غارنوردان و غارشناسان داخلي و خارجي، برگزاري همايشهاي علمي، كشف غارهاي جديد، نقشهبرداري از غارهاي كشف شدهي قبلي، اجراي برنامههاي پاكسازي و حفاظت از غارها، مشاوره و همكاري در پروژههاي غارهاي هدف گردشگري، تهيه و ارسال مقالات تخصصي غارنوردي به مجامع علمي داخلي و خارجي، حضور در نمايشگاههاي تخصصي غارنوردي و زمينشناسي، شركت در برنامههاي غارنوردي و علمي خارج از كشور و همچنين برگزاري موفق دو اكسپديشن ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ توسط انجمن غارنوردان وغارشناسان ايران و نياز به ارتباطات علمي با مجامع بينالمللي، انجمن را بر آن داشت تا براي برآورده كردن آرزوي پيشگامان غارنوردي و غارشناسي ايران، درخواست رسمي از اتحاديهي جهاني براي عضويت ايران داشته باشد.
اتحاديه جهاني غارشناسي (UIS) در سال ۱۹۶۵ تاسيس شد كه يك سازمان غير انتفاعي از مليتهاي مختلف با هدف بهبود روابط ميان غارشناسان و غارنوردان براي هماهنگسازي و گسترش بخشهاي علمي، تكنيكي، كاووش، فرهنگي و اقتصادي اين رشته در دنيا است.
اهداف اصلي اين اتحاديه، برگزاري تجمعها و كنگرههاي علمي با رويكرد آشنايي جهانيان به اهميت غارها، حفظ و نگهداري غارها، تبادل تجربيات و دستاوردهاي علمي و پژوهشي، استفاده از ظرفيتهاي موجود كشورهاي مختلف براي اهداف بينالمللي مربوط به غارها و كمك به يكديگر در كشف، ايجاد فضاي سالم و بستري براي رشد غارنوردي، ثبت، مستندسازي و حفظ و نگهداري از اين مواهب الهي است.
اين اتحاديه جهاني داراي دپارتمانهايي چون سازماندهي، توافقات، كميته غارهاي توريستي، موسسه تحقيقات كارْست، حفاظت از غارها، آييننامهها و انتشارات (بولتنهاي تحقيقاتي و علمي) است.
فراهنگ(۱)۲۰۲۵ ** ۱۴۱۸
