دكتر جعفر مهراد روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمي ايرنا، گفت: برخي رسانه هاي خارجي با دعوت از به اصطلاح متخصصان حوزه علم سنجي و يا افرادي كه تصور مي رود با عرصه هاي نشر علمي آشنايي دارند مباحثي را عليه انتشار بين المللي توليدات علمي ايران مطرح مي كنند.
وي افزود: اين درحالي است كه اين جو سازي ها زماني صورت مي گيرد كه منابع علمي تحقيقاتي روند پيشرفت هاي علمي و توسعه توليدات علمي ايران در قالب مقالات تحقيقاتي كه در مجلات معتبر بين المللي منتشر مي شود را كاملا رسانه اي مي كنند.
رييس پايگاه استنادي علوم جهان اسلام گفت: به عنوان متخصص علم اطلاعات و رييس پايگاه استنادي علوم جهان اسلام كه ماموريت رصد توليد علم، سنجش و اندازه گيري پيشرفت هاي علمي را بر عهده دارد، مخالف طرح اين گونه مباحث در رسانه هاي خارجي هستم و آن را جو سازي عليه پيشرفت هاي علمي ايران مي دانم.
وي با بيان اينكه شركت كنندگان در اين بحث ها از دانش فني لازم برخوردار نيستند، گفت: مثلا دري ك رسانه خارجي مطلبي تحت عنوان «از واقعيت تا تبليغات» منتشر شد و موضوع پيشرفت علمي ايران را به انتخابات دوره يازدهم رياست جمهوري مرتبط كرد.
وي خاطر نشان كرد: اين در حالي است كه جامعه علمي ايران به خوبي مي داند حداقل مدت يك دهه است كه ايران در مسير صحيح توسعه علمي حركت مي كند و اين حركت علمي آگاهانه، هيچ ارتباطي با تبليغات براي دوره يازدهم انتخابات رياست جمهوري ندارد.
مهراد در ادامه با اين توضيح كه حدود هزار و ۵۰۰ مقاله علمي ايران در اوايل دهه ۱۳۸۰ شمسي توليد شده است گفت: از اين تاريخ به بعد به تدريج كه سياست هاي علمي و تحقيقاتي دولت در دانشگاه ها موثر افتاد، هر سال بر تعداد دانشجويان تحصيلات تكميلي به عنوان موتور محركه توليد علم افزوده شد، طرح هاي تحقيقاتي و طرح هاي كلان ملي در دانشگاه ها يكي پس از ديگري به اجرا گذاشته شد كه نتيجه آن علاوه بر كاربرد طرح هاي تحقيقاتي در صنعت ، نشر مقالات علمي متعدد و متنوع در مجلات معتبر داخلي و بين المللي بوده است.
وي ادامه داد: بر اين اساس افزايش تعداد مقالات علمي ايران در نشريات بين المللي معتبر پديده اي كاملا طبيعي است و اگر در فاصله يك دهه ميزان توليدات علمي ايران در پايگاه هاي ISI, ISC و اسكوپوس به ترتيب ۲۵ هزار ، ۲۷ هزار ، و ۳۷ هزار مقاله افزايش يافته، گزافه نيست و عين واقعيت است.
رييس پايگاه استنادي علوم جهان اسلام با بيان اين كه پژوهشگران در دانشگاه هاي كشور از اهميت نشريات علمي در سطح ملي و بين المللي به خوبي آگاهي دارند، اظهار داشت: جامعه علمي ايران سطح علمي نشريات بين المللي را به خوبي مي شناسد و از سپردن مقالات خود به نشريات علمي كم پايه احتراز مي كند.
مهراد افزود: با اين حال چنانچه مواردي از مقالات علمي دانشمندان ايران در مجلات كم اهميت بين المللي و حتي مجلات داخلي غير معتبر چاپ شود فقط يك استثنا است و نمي توان اين موارد را به كل نشر علمي ايران تعميم داد.
وي درعين حال گفت: البته در مسير جامعه علمي ايران وفعاليت هاي آموزشي و تحقيقاتي آن، هر از گاه به دليل تحريم هاي جهاني، معدودي از ناشرين بين المللي تعدادي از مجلات را براي چاپ مقالات پژوهشي ايران در تحريم قرار مي دهند.
رييس پايگاه استنادي علوم جهان اسلام افزود: مثلا در سال هاي گذشته انجمن شيمي آمريكا يا انجمن الكترونيك و كامپيوتر و نيز نشريات الزوير (بخش آمريكا) و اخيرا نيز كمپاني تيلور و فرانسيس مواردي بوده اند كه دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي علمي ايران را هدف و آماج تيرهاي خود قرار داده اند.
مهراد ادامه داد: اما پس از گذشت زماني كوتاه و ايجاد فضاي علمي بين المللي به نفع ايران، اين كمپاني ها يكي پس از ديگري عقب نشيني كرده و به اشتباه خود پي برده و راه را براي چاپ و نشر مقالات دانشمندان و پژوهشگران ايران باز كردند.
وي افزود: به اين ترتيب معتقدم كه كمپاني تليور و فرانسيس نيز به زودي به خطاي خود پي خواهند برد و اشتباه خود را تصحيح خواهند كرد.
مهراد با بيان اين كه تعداد مقالات دانشگاه ها و موسسات پژوهشي كشور كه در مجلات معتبر اسكوپوس ثبت و نمايه سازي شده زبانزد جهانيان است، گفت: از طرف ديگر مي دانيم كه اسكوپوس وابسته به بنگاه انتشاراتي الزوير است بنابراين تحريم از يك طرف و ثبت و نمايه سازي مقالات دانشمندان ايران از طرف ديگر نشان دهنده آن است كه حداقل تحريم ها در مورد مقالات علمي دانشمندان موضوعيت ندارد و اگر چنين بود رسيدن به مقام ۱۵ توليد علم جهان و رتبه اول منطقه آن هم بر اساس داده هاي اسكوپوس كه وابسته به الزوير است نمي توانست، به واقعيت بپيوندد.
علمي(۴)**۲۰۳۸**۱۵۹۹