آمريكا بتازگي مي كوشد با اقدام هايي از جمله آزاد سازي ارسال سلاح به شورشيان در سوريه و برجسته ساختن احتمال مداخله نظامي در اين كشور، به تلافي پيروزي هاي اخير دولت دمشق در سركوب مخالفان و باز پس گيري مناطق اشغال شده بيردازد، اما در اين ميان كمبود بودجه نظامي، تجربه شكست در دو جنگ عراق و افغانستان و مواضع سرسخت مسكو به عنوان بازيگري تاثير گذار در معادلات منطقه اي، همچون مناقشه سوريه، از جمله چالش هاي پيش روي آمريكا براي زياده خواهي و مداخله نظامي در سوريه است.
با آشكار شدن پيروزي هاي دولت سوريه در مقابل شورشيان طي هفته هاي اخير و اذعان رسانه هاي غربي به اين موضوع، به نظر مي رسد غرب به ويژه آمريكا براي كمك رساني هر چه بيشتر به مخالفان مسلح، به منظور تضعيف دولت دمشق به تكاپو افتاده است.
به گزارش تارنماي بي بي سي، در سي ام تير ماه سال جاري، ديويد كامرون نخست وزير انگليس، اذعان كرده است كه دولت بشار اسد رييس جمهوري سوريه، در ماه هاي اخيرقويتر شده است.
نيروهاي دولتي سوريه در هفته هاي اخير، با به دست آوردن ابتكار عمل در جنگ با تروريست هاي ضد سوري، موفقيت هاي مهمي را از جمله بازپس گيري شهر استراتژيك القصير در شرق كشور براي حكومت دمشق رقم زده اند.
گزارش ها همچنين حاكي است كه نيروهاي دولتي توانسته اند بخش هاي زيادي از شهر حمص را بار ديگر به تصرف خود در آورند.
در پي افزايش موفقيت دولت دمشق براي خارج ساختن شهرهاي مهم و استراتژيك خود از دست مخالفان، تحركات مداخله جويانه غرب به خصوص آمريكا افزايش چشمگيري داشته است.
به اذعان بي بي سي در گزارش سي ام تير ماه اين رسانه، واشنگتن و لندن به دنبال يافتن راه هايي براي افزايش كمك هاي لجستيكي به گروههاي مخالف دولت سوريه هستند.
خبرگزاري رويترز در اواخر تير ماه گذشته پس از آنكه باراك اوباما رييس جمهوري آمريكا، رسما اعلام كرد، گروه هاي تروريستي سوريه را به سلاح ها و مهمات سبك تجهيز مي كند، در گزارشي اختصاصي از موافقت كنگره آمريكا با دولت باراك اوباما براي اجراي طرحي در رابطه با مسلح كردن شورشيان سوريه خبر داد. اين گزارش كه روز دوشنبه، ۳۱ تير، منتشر شد، سخنان مايك راجرزرييس كميته امنيتي مجلس نمايندگان آمريكا را بازتاب ميدهد كه ميگويد، نمايندگان كنگره به اين نتيجه رسيدهاند، شرايطي پيش آمده كه دولت آمريكا ميتواند دست به چنين اقدامي بزند.
بر اساس اين گزارش كميته امنيت سنا در جلسهاي غيرعلني تصميم گرفته است به طور موقت و آزمايشي به دولت اجازه دهد كه طرح خود را پيش ببرد و آنها را در جريان اقدامات پنهان خود قرار دهد، اگر چه موافقت كنگره با هشدارهايي نيز توام است.
به گفته رويترز،مايك راجرز يكي از نمايندگان كنگره و رييس كميته اطلاعاتي مجلس نمايندگان? در اين رابطه اظهار داشت: بايد توجه داشت كه شرط و شروط بنيادين ما هنوز باقي است. ما فعلا به اجماع رسيدهايم كه ميتوان طرح و برنامه دولت در رابطه با سوريه را پيش برد و اين كه برنامه فعلي دولت، ناقض شروط كنگره نيست. بنا بر اين گزارش، راجرز، روز دوشنبه (۲۲ ژوئيه/ ۳۱ تير) در گفتوگو با رويترز گفت: ما معتقديم كه حالا در موقعيتي قرار گرفتهايم كه دولت ميتواند [در بحران سوريه] رو به جلو حركت كند.
در همين زمينه يك منبع نزديك به اتاق فكر دولت باراك اوباما به شرط عدم انتشار نام او به خبرگزاري رويترز گفت: ما با هدف برطرف كردن دغدغههايي كه كنگره در ابتدا داشت با آن رايزني و همكاري كردهايم و معتقديم كه آن دغدغهها برطرف شده است و اكنون ميتوانيم دست به كار شويم.
به گفته اين رسانه به نظر ميرسد كمك ها به مخالفان اسد شامل ميزان انبوهي از سلاحهاي سبك مانند تفنگ و اسلحههاي ضدتانك باشد.
كاخ سفيد پيش از اين در ماه ژوئن اعلام كرده بود كه در نهايت قصد دارد به شورشيان سوريه پيشنهاد كمكهاي نظامي بدهد. پيشتر هم نمايندگان دموكرات و هم نمايندگان جمهوريخواه در كميتههاي اطلاعاتي مجلس نمايندگان و سناي آمريكا ابراز نگراني كرده بودند كه با به تعويق افتادن ارسال تسليحات براي مخالفان سوري? ممكن است طرحهاي دولت آمريكا بينتيجه بماند.
در همين چارچوب تارنماي آلماني دويچه وله نيز در گزارش اول تير ماه خود، در پي برگزاري اجلاس دوستان سوريه در دوحه نوشت: بسياري از كشورهاي شركتكننده? از جمله فرانسه و انگليس اعلام كردند كه با ارسال اسلحه بيشتر براي مخالفان بشار اسد موافقند.
گفتني است در هفته گذشته، دو عضو كميته نيروهاي مسلح سنا از هر دو حزب دموكرات و جمهوريخواه، در نامه اي، تلويحا از رييس ستاد مشترك ارتش آمريكا ژنرال مارتين دمپسي خواستند، تا قبل از موافقت با نامزدي وي براي يك دوره دو ساله ديگر در سمت رياست ستاد مشترك ارتش، در مورد حمايت نظامي از مخالفان حكومت سوريه نظر مثبتي از خود ارايه دهد.
اين نامه را سناتور جان مك كين از حزب جمهوريخواه، و سناتور كارل لويناز حزب دموكرات براي رييس ستاد مشترك ارتش ارسال كرده بودند.
مداخله نظامي و ارسال كمك هاي تسليحاتي به شورشيان در روسيه از سوي مقام هاي غربي و واشنگتن در حالي مطرح مي شود كه در اين مسير مشكلات فراواني از جمله كمبود بودجه نظامي وجود دارد.
** كمبود بودجه نظامي يكي از موانع مداخله نظامي آمريكا در سوريه
----------------------------------------------
ژنرال دمپسي در پاسخ به نامه سناتورهاي آمريكايي كه در آن اشاره شده بود اگر وي، طرحي مشخص براي حمله به سوريه در دستور كار خود قرار ندهد، از انتصاب مجدد او به سمت رييس ستاد مشترك آمريكا جلوگيري خواهد شد، ضمن شرح دادن گزينههاي دخالت نظامي در سوريه، اذعان كرده است، هر گونه مداخله در سوريه براي آمريكا پر هزينه خواهد بود و افزود: مسلح كردن و آموزش مخالفان در سوريه سالانه ۵۰۰ ميليون دلار هزينه براي آمريكا خواهد داشت و مستلزم استفاده از صدها تا هزاران نيروي نظامي است. علاوه بر اين خطر مسلح شدن نيروهاي القاعده و افراطيون و سلفي ها را در پي دارد.
به گزارش تارنماي بي بي سي وي گفت: حملات هوايي محدود به سوريه نيازمند صدها هواپيما، كشتي، زيردريايي و ديگر تجهيزات است كه ميلياردها دلار براي آمريكا هزينه دارد، ضمن اينكه ممكن است دولت سوريه در برابر اين حملات سرنگون نشود و مقاومت كند.
به گفته بي بي سي ژنرال دمپسي، در گزارش خود يادآور شده است كه توسل آمريكا به قواي قهريه در سوريه عملا به منزله ورود به جنگ است كه در آن صورت اجتناب از درگيري وسيع تر دشوار خواهد بود و توصيه كرده است كه هر گونه تصميمي در اين زمينه، با بررسي تمامي جوانب اتخاذ شود.
رييس ستاد مشترك ارتش آمريكا پنج گزينه مختلف در حمايت از نيروهاي مخالف حكومت سوريه را همراه با هزينه، خطرات احتمالي و عواقب سياسي و نظامي آنها مطرح كرده است.
تارنماي خبري صداي آمريكا نيز، به ناتواني آمريكا براي ارسال تجهيزات نظامي براي شورشيان سوريه اعتراف كرد و در تيتر گزارش خود نوشت: كمكهاي تسليحاتي آمريكا به سوريه موقتي است.
صداي آمريكا در ادامه خاطر نشان ساخت، اگرچه كنگره آمريكا با كمكهاي تسليحاتي به شورشيان سوريه موافقت كرد، اما به نظر مي رسد بودجه چنين كمك هايي ظرف دو ماه آينده به پايان مي رسد.
در ادامه اين گزارش آمده است، يك مقام آمريكايي كه در مساله كمك هاي تسليحاتي واشنگتن به سوريه دست دارد گفته است: بودجه مربوط به برنامه هاي محرمانه كه شامل اين كمك ها نيز مي شود، سي ام سپتامبر سال جاري مسيحي به پايان مي رسد؛ چنين شرايطي به اين معني است كه كاخ سفيد مجددا بايد موافقت كنگره را براي كمكهاي تسليحاتي آينده به شورشيان سوريه جلب كند.
بايد افزود، آمريكا علاوه بر كمبودهاي مالي براي ارسال كمك به نيروهاي شورشي در سوريه، با چالش جدي ديگري نيز از زمان آغاز مناقشه در سوريه رو به رو است. اين چالش،مواضع مستحكم مسكو در قبال اعمال مداخله جويانه واشنگتن در بحران سوريه است.
** مسكو، از ديپلماسي فشرده تا اس ۳۰۰
------------------------------
مسكو از زمان شروع نا آرامي هاي در سوريه، همواره بر حل ديپلماتيك اختلاف ها و گفت و گو ميان دولت و نمايندگان نيروهاي مخالف در اين كشور تاكيد داشته و به همراه چين تاكنون دو قطعنامه تحريمي عليه دولت دمشق در شوراي امنيت سازمان ملل متحد را وتو كرده است.
به تازگي و در پي تصميم هاي اخير كاخ سفيد براي ارسال سلاح به شورشيان سوري، سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه، طرح هاي نظامي آمريكا عليه سوريه را مغاير با توافق براي برگزاري كنفرانس ژنو ۲ در رابطه با تحولات دمشق دانسته است.
يادآور مي شود سرگي لاوروف و جان كري وزيران امور خارجه روسيه و آمريكا در جريان مذاكرات ماه مه خود در مسكو در خصوص تشويق دولت و اپوزيسيون سوريه براي برگزاري دومين كنفرانس بين المللي در خصوص مساله سوريه موسوم به ژنو ۲ به توافق رسيدند.
خبرگزاري ريانووستي روسيه در دوم مرداد ماه جاري، به نقل از لاوروف گفت، طرح هاي اعلام شده آمريكا براي وارد آوردن ضربه به سوريه توافق برگزاري كنفرانس بين المللي پيرامون اين كشور را برهم مي زند.
وي در جمع خبرنگاران گفت: اگر شركاي آمريكايي در مساله سوريه بر مسلح كردن اپوزيسيون تكيه كنند و به تدوين طرح هايي براي وارد آوردن ضربه به ارتش دولتي ادامه دهند، چنين رويكردي مغاير با توافق برگزاري كنفرانس بين المللي، بدون طرح پيش شرط است.
اكنون اما، همزمان با شدت گرفتن فشارها و تهديدهاي واشنگتن عليه دمشق، برخي گزارش ها حاكي است كه مسكو نيز براي حفظ موازنه در تحولات سوريه به تحويل سامانه اس- ۳۰۰به دمشق مبادرت كرده است.
اقدام مسكو در تحويل سامانه هاي اس- ۳۰۰ به سوريه را مي توان نقطه اوج اختلاف مواضع كرملين و كاخ سفيد در خصوص تحولات دمشق تلقي كرد.
به نظر مي رسد اين اختلاف سه هفته پيش با تصميم اتحاديه اروپا مبني بر لغو تحريم تسليحاتي گروه هاي معارض ضد دولت سوريه تشديد شد و در هفته جاري با موافقت كنگره آمريكا مبني بر تحويل سلاح به گروه هاي تروريستي در اين كشور به اوج خود رسيده است .
در اين رابطه سرگئي ريابكوف معاون وزير امور خارجه روسيه، اعلام كرده است، فروش تسليحات اس- ۳۰۰ به سوريه در راستاي عمل به قراردادهاي قبلي منعقد شده ميان مسكو و دمشق است، اما در شرايط كنوني اين اقدام، نوعي بازدارندگي در برابر هر گونه تجاوز خارجي احتمالي به سوريه ايجاد مي كند.
اگرچه ارسال يا عدم ارسال اس- ۳۰۰ به سوريه، در هاله اي از ابهام قرار دارد، اما در چند هفته اخير، روزنامه هاي كامرسانت روسيه و وال استريت ژورنال آمريكا هر يك در گزارش هاي جداگانه اي در اين خصوص اعلام كردند، قرارداد ياد شده شامل فروش چهار سامانه و ۱۴۴ موشك مرتبط به ارزش ۹۰۰ ميليون دلار است.
روزنامه وال استريت ژورنال با استناد به منابع آمريكايي و صهيونيستي اعلام كرده است كه سامانه اس- ۳۰۰ تا ماه اوت امسال (مرداد) به دست سوريه مي رسد، همزمان نشريه القدس العربي، چاپ لندن در ادعايي كه حاكي از وحشت غرب در اين رابطه است، نوشت: اين سامانه ها مدت ها پيش از اين به سوريه منتقل شده اند.
بشار اسد، رييس جمهوري سوريه نيز در اواخر ماه ژوئن (اوايل تير ماه) در گفت و گو با شبكه تلويزيوني المنار اعلام كرد، سامانه دفاع موشكي اس- ۳۰۰ به كشورش تحويل داده شده است، اما ديگر مقام هاي ارشد سوري و نيز «روس آبارون اكسپورت»، شركت دولتي انحصاري توليد و صادرات تسليحات نظامي روسيه، تاكنون از هر گونه اظهارنظري در اين باره خودداري كرده اند.
خبرگزاري ريانووستي هم در گزارشي در اين باره گفت قرارداد فروش سامانه اس-۳۰۰ موضوعي مربوط به روسيه و سوريه و كليد هر گونه تصميم سازي در اين باره نيز در دستان ولاديمير پوتين رييس جمهوري روسيه است.
در نهايت با كنار هم قرار دادن مواضع جديد غرب از يك سو و مسكو از سوي ديگر، مي توان نتيجه گرفت كه مداخله نظامي آمريكا در بحران سوريه، نه تنها به رفع نا آرامي ها كمكي نمي رساند، بلكه ممكن است منطقه را با خطر نا امني مواجه سازد.
** جمع بندي
--------------
تاكنون با وجود فشارهاي غرب براي همراه ساختن روسيه در خصوص چگونگي برخورد با نا آرامي هاي سوريه، مسكو همچنان بر مواضع قبلي خود استوار است و با هرگونه مداخله نظامي خارجي در اين كشور مخالفت مي ورزد.
به نظر مي رسد روسيه به عنوان كشوري تاثيرگذار در معادلات منطقه اي و جهاني، به حفظ امنيت و توازن در مرزهاي خود و در منطقه مي انديشد و هم اكنون به چالشي عمده در برابر مداخله جويي هاي واشنگتن در سوريه تبديل شده است.
از سوي ديگر كمبودهاي مالي، ناكافي بودن بودجه نظامي و افكار عمومي منفي مردم آمريكا در خصوص مداخله هاي نظامي اين كشور در ديگر كشور ها، چالش هاي ديگري هستند كه دخالت هاي كاخ سفيد در مناقشه داخلي سوريه را با مشكل رو به رو مي سازند.
يادآور مي شود درگيري در سوريه از ماه مارس سال ۲۰۱۱ تا به حال ادامه دارد. طي اين مدت طبق اطلاعات سازمان ملل متحد حدود ۱۰۰ هزار نفر كشته شده اند. در اين درگيري ها حكومت سوريه با جنگجويان به خوبي مسلح و تحت حمايت خارجي رو به رو است.
پژوهش**۹۲۸۲**۹۲۴۱
