** «آلغوث»، آييني جهت تعالي فرد روزه دار در شب هاي قدر
آيين «گره زدن ريسمان» كه در زبان ديگر به «الغوث» مشهور است در ماه رمضان در شبهاي احيا در اغلب مناطق جنوبي كشور ايران برگزار مي شود.
شركت كنندگان در مراسم شب احيا، معمولاً يك ريسمان ۵۰ سانتي براي برگزاري اين آيين كه هنگام قرائت دعاي جوشن كبير انجام مي شود را با خود به همراه دارند.
در دعاي جوشن كبير يكهزار بار اسماء الهي بر زبانها جاري ميشود و در پايان هر ۱۰ اسم همه شركت كنندگان به شكل همسرايي با هم ميخوانند: «سبحانك يا لا اله الا انت. الغوث، الغوث، خلصنا من النار يا رب».
شركتكنندگان، همزمان با خواندن اين فراز، ريسمان خود را گره مي زنند و بر آن گره فوت ميكنند. با توجه به اينكه صد بار آيه ياد شده را همسرايي ميكنند بنابراين صد گره بر ريسمان زده ميشود.
اين ريسمان صد گرهي به چيزي تبديل شده كه مقدس است و ميتواند شفا بخش كودكان و بيماران باشد. بنابراين آن را در گردن كودكان مياندازند و يا برخي آن را در آب ميگردانند و آب را با نيت شفا به بيماران مي نوشانند.
نكته ديگري كه در اين آيين انجام ميشود اين است كه در آغاز خوانش دعاي جوشن كبير، سطل نسبتاً بزرگي پر از آب در محل برگزاري مراسم مي گذارند و تسبيحي پاك كه بيش از اين هيچ استفادهاي از آن نشده را به دست فردي كه در محل، معتمد و قابل احترام است ميدهند.
اين فرد در كنار سطل آب مي نشيند و هر بار با همسرايي «الغوث، الغوث» توسط مردم، تسبيح را در آب ميچرخاند. پس از پايان مراسم اين آب را كه حالا متبرك شده است بين مردم توزيع ميكند.
«الغوث» همچنان با هيجان و علاقه وافر بين مردم برگزار ميشود.
** «مقابله»، آييني جمعي در ارتباط با خوانش كلام الهي
«مقابله» شكل خاصي از قرائت قرآن در ماه رمضان است كه به شكل گروهي انجام ميشود.
از قديم الايام رسم بر اين بوده است كه در اين ماه هر شب يك جزء از قرآن مجيد خوانده شود. به همين سبب در برخي خانه ها، عدهاي براي قرائت قرآن دور هم جمع مي شوند. يك نفر كه معمولا مسن تر از ساير اهل مجلس و البته آشنا به قواعد قرائت قرآن است در صدر مجلس مينشيند و حضار يك به يك شروع به خواندن ميكنند.
هر نفر موظف است فقط بخشي از يك جز را بخواند تا نوبت به همه نفرات حاضر در مجلس برسد. شخصي كه بر صدر مجلس نشسته وظيفه دارد قرائت غلط قاريان را تصحيح كند و فرد قاري موظف است پس از اشاره به اشتباهش در خوانش، مجددا يك سطر برگردد و صحيح بخواند تا اجازه يابد قرائت خود را ادامه دهد.
هر شب فقط يك جز خوانده ميشود و بدين ترتيب شب سيام رمضان قرآن ختم ميشود. يكي از قواعد برگزاري اين آيين آن است كه طي خوانش قرآن هيچگونه پذيرايي از شركت كنندگان به عمل نمي آيد.
رسم بر اين است كه پس از پايان قرائت، پذيرايي كه معمولا چاي، قهوه و نوشيدني هاي گرم و در مناطق جنوبي اين پذيرايي با قليان نيز همراه است، انجام ميشود.
اغلب پس از «مقابله»، دعاي «افتتاح» و دعاهاي مخصوص هر شب خوانده ميشود و سپس روضه خواني آغاز ميگردد.
«مقابله» در ميان نسل گذشته جايگاه ويژهاي دارد؛ قرائت زيبا با صداها و نواهاي دلنشين، يكي از ويژگيهاي اين آيين است كه توسط قاريان رعايت ميشود. «مقابله»، در واقع يك نوع رويارويي صداهاي دلنشين با هم است.
فراهنگ(۵) ** ۹۲۶۶ ** ۱۰۷۱
