اين فيلم كه شب گذشته(جمعه) از برنامه سينما چهار بر روي آنتن رفت، كوشش يك پيرزن براي تحقق يكي از آرزوهاي دوران كودكي خود را به تصوير كشيده است، اما بر خلاف نامش نگاهي شاعرانه به موضوع ندارد.
در اين فيلم پيرزني به نام «يانگ ميجا» با بازي يونگ جئونگ هي در سن ۶۹ سالگي و درست زماني كه بيماري آلزايمر پيش رونده او شروع شده است، در كلاس نويسندگي و شاعري شركت مي كند.
پيرزن درحاليكه شروع به فراموش كردن برخي كلمه ها كرده، مي خواهد شاعري پيشه كند، كاري كه سروكارش با كلمه هاست.
لي چانگ دونگ كارگردان اين فيلم با تصوير مراجعه اين زن بعد از گذشت زمان ثبت نام به موسسه آموزش نويسندگي، بر اهميت اقدام به موقع تاكيد مي كند و مشكل و حتي غيرممكن بودن جبران مافات برخي امو را يادآور مي شود.
موضوع اين فيلم كه بارها و بارها در ادبيات ملت هاي مختلف از جمله در ادب فارسي به كار گرفته شده، نشانگر اهميت و جهانشمولي آن است و شايد همين امر موجب شده تا جايزه بهترين فيلمنامه جشنواره كن در سال ۲۰۱۰ را از آن خود كند.
در ادبيات فارسي آموزش و عبادت در دوران جواني بارها مورد تاكيد قرار گرفته و يادگيري در اين دوران چون نقش بر سنگ ماندگار توصيف شده است.
عمل گرايي پيرزن از ديگر موارديست كه او را از شعر و شاعري دور مي كند و نشان مي دهد كه او چنان سرگرم زندگي روزمره شده كه بر خلاف نظر استاد نويسندگي كه بر ديدن واقعي (حس كردن) يك سيب تاكيد دارد، معتقد است كه سيب براي خوردن بهتر است تا نگاه كردن.
اهميت «احساس» در يكي از ديالوگ هاي فيلم نيز مطرح شده تا جاييكه يكي از شركت كنندگان در محفل شعرخواني مي گويد: نوشتن سخت نيست، داشتن احساس براي نوشتن سخت است.
اين مساله در خاطره گويي يكي از اعضاي كلاس نويسندگي نيز تكرار مي شود بطوريكه او كه مدت ها در يك زيرزمين زندگي مي كرده و اجاره يك آپارتمان را بهترين خاطره خود مي داند.
غلبه شيوه زندگي مصنوعي نيز از ديگر مواردي است كه با شعر و شاعري مناقات دارد و اين موضوع در مطب يك پزشك به خوبي بيان شده، چرا كه پيرزن از گل هاي «گكامليا» كه در گلداني در مطب است، تعريف مي كند و در آخر دكتر مي گويد كه اين گل ها مصنوعي هستند.
بخش مهمي از اين فيلم به خاطره گويي مستندگونه اعضاي كلاس نويسندگي و شعرخواني اعضاي انجمن شعر مي گذرد كه فاقد هرگونه جذابيت تصويري است.
هر چند ممكن است شعرها و خاطرات مطرح شده در فيلم از نظر ادبي و در شكل مكتوب در خدمت داستان باشند ولي آن چه بيننده بر پرده سينما و صفحه تلويزيون مي بييند، فاقد چنين كاركردي است.
پرداختن به مسايل پراكنده به شدت به ساختار دراماتيك فيلم لطمه زده و تماشاي آن بخصوص براي بيننده عادي را خسته كننده كرده است، البته برخي تغييرات براي ميسر كردن نمايش فيلم در ايران نير تفاوت هايي را با اصل داستان باعث شده است.
مساله كهنسالي يكي از موضوعات مهم فيلم است كه در جاي جاي اين اثر سينمايي به آن پرداخته شده است، پيرزن پرستار يك پيرمرد است، او در خيابان از فرد كهنسال ديگر مي پرسد كه دخترت هنوز زنگ نزده و چهره يك پيرزن ديگر چند بار در قاب قرار مي گيرد.
تفاوت نسل ها از ديگر موضوعات فيلم است كه با نمايش اختلاف ديدگاه پيرزن و نوه اش كه براساس يكي از ديالوگ هاي فيلم همه اش پاي كامپيوتر است و موسيقي گوش مي دهد و شب ها دير وقت بيرون مي رود به تصوير كشيده شده است.
جدايي مادر از فرزند بدليل اقتصادي و كار در شهر ديگر از ديگر مسايلي است كه هرچند نه به شكلي عميق ولي به صورت گذرا در فيلم مطرح شده است.
افتادن يكي از دختران مدرسه از پل و دست داشتن شش پسر از جمله نوه خانم ميجا در اين حادثه و تلاش والدين آنان براي كسب رضايت خانواده آن دختر و كشيده نشدن پاي پليس و خبرنگاران به ماجرا از ديگر مسايلي است كه در فيلم مطرح شده ولي پيوند دراماتيكي با ديگر موضوعات اين اثر سينمايي ندارد.
ريتم (ضرباهنگ) كند فيلم نيز تماشاي آن را براي ببينده كسل كننده كرده و اين توجيه كه اين ريتم متناسب با تصوير زندگي يك پيرزن است پذيرفتني نيست، زيرا همين پيرزن تحرك به نسبت زيادي دارد، با نوه خود بدمينتون بازي مي كند، پرستاري فردي را برعهده دارد و در فعاليت هاي ديگر نيز مشاركت مي كند.
فيلم با صداي خارج از قاب و تصوير دختر نوجواني كه پس از سقوط از پل چان باخته، به پايان مي رسد، «اگنس» (دختر) شعري با عنوان نهفته هاي قلب من از «ميجا» (پيرزن) را مي خواند تا بار ديگر نشان دهد كه هم مرثيه اي بر زندگي آن دختر است و هم بر آرزوها و زمان از دست رفته پيرزن است.
از: علي حيدر شاه حسيني
فراهنگ(۶) ** ۱۰۷۱