اغلب، بيان نقد از جنس «منصفانه» و پذيرش آن سبب هموار شدن مسير تعالي مي شود اما هستند برخي كه چنين نقدي را بر نتافته و در مواجهه با آن، با «صغري كبري چيدن» ساز ديگري را كوك مي كنند.
اشاره اين مقال به درج مطلب «تغيير تريبون سخنگو» در ايرنا دارد كه در آن نقد ظريفي به گوشه اي از عملكرد مديري شده كه عنوان سخنگوي سازمان سينمايي را به خود يدك مي كشد.
سخنگوي قصه نيز كه از قضا مديريت يك وبلاگ - شخصي - سينمايي را نير برعهده دارد، در مطلبي با عنوان «سوءتفاهمي كه براي ايرنا پيش آمده است»، دست به قلم شده و اين بار در قالب يك سخنگو(!) نكاتي را مطرح كرده كه پاسخ به آنها براي تنوير افكار سينما دوستان و جناب آقاي سخنگو مي تواند راه هرگونه پيش داوري را مسدود سازد.
تيتر مطلب آقاي سخنگو اين است: «سوء تفاهمي كه براي ايرنا پيش آمده است»(!)؛ بايد گفت اگر آقاي سخنگو كمترين اطلاعي از عملكرد پر افتخار ايرنا داشتند بطور قطع چنين تيتري را انتخاب نمي كردند.
تيتري كه نقد ايرنا در نوشتار «تغيير تريبون سخنگو» را به يك «سوءتفاهم» تقليل داده در صورتيكه شان ايرنا به عنوان رسانه رسمي نظام، اجل از آن است كه در دام برداشت هاي غلط بيافتد و مبناي ديدگاه و نقد خود را سوءتفاهم قرار دهد.
آقاي سخنگو در بخشي از مطلع مطلب خود نيز از «سر گشاده قضيه گرفته» و آورده است:
«خبرگزاري دولتي ايران كه در هفته هاي اخير با سياستي روشن موضع انتقادي در برابر سازمان سينمايي و سياست هاي آن در همين دولت در پيش گرفته ...».
اينكه سخنگوي داستان پي به سياست روشن ايرنا برده اند جاي تقدير است، اما اينكه ايرنا «موضع انتقادي» در برابر سازمان سينمايي و سياست هاي آن در همين دولت در پيش گرفته، از آن حرفهاست.
براي روشن شدن خاطر عاطر آقاي سخنگو بايد گفت، خبرگزاري ايرنا طي مدت چهار سال گذشته هيچگونه كم كاري در انعكاس اخبار و سياست هاي سينمايي دولت دهم نداشته و مروري اخبار مندرج مي تواند گواهي بر اين ادعاي باشد.
اما، يكي از نقش ها و كاركردهاي خبر رساني، راست كردن «كجي» هاست؛ اينكه گفتن
«كجي» با تكيه بر اصول حرفه اي، «موضع انتقادي» برداشت شود، به مسوول و فرد نقد شده باز مي گردد كه همواره منتظر شنيدن «به به و چه چه» است.
سخنگوي فروتن و «اتو كشيده» در ادامه نوشتار خود، نويسنده ياداشت ايرنا را با خام دستي توصيف كرده و در ادامه به سابقه راه اندازي چهار ساله وبلاگ شخصي سينمايي خود پرداخته است.
ضمن آنكه آقاي سخنگو در برداشتي، به روز كردن وبلاگ خود را دليلي براي نگارنده مطلب
«تغيير تريبون سخنگو» در جهت متهم كردن خود در ريل گذاري به اشتباه سياست هاي چهار ساله اخير دانسته است.
پاسخ دادن خصلت خام دستي به نويسنده ياداشت يادشده بماند براي مجال ديگري، اما اينكه آقاي سخنگو تصور كرده، در صف متهمان ريل گذاري به اشتباه قطار سينما طي چهار سال گذشته قرار ندارد، امري باطل است.
آقاي سخنگوي عافيت برگزيده، قلم تاريخ پاك كن ندارد. نبايد فراموش كنيد نام شما در تاريخ مديريت سينماي كشور در كنار مسوولاني ثبت شده كه هر كدام در جايگاه مديريتي سينما، با استعفا، «تخت دور از بخت» را واگذار كرده و وضعيت كنوني سينما كه تيره ترين ثمره آن
«انشقاق» و «تفرقه» ميان سينماگران نجيب كشور است، نتيجه توهم و روياپردازي و سنگ اندازي آنان در مسير تحقق برنامه هاي دولت در اين بخش بوده است.
آقاي سخنگو در بخش ديگري از مطلب خود، نگارنده ياداشت ايرنا را به ناآشنايي از مسووليت خود در اداره كل حوزه رياست سازمان سينمايي متهم كرده است! بهتر نيست، آقاي سخنگو در كمال «فروتني» مسووليت اصلي و واقعي خود را در سازمان متبوع تشريح كنند تا ابهام در خصوص وظيفه آن جناب برطرف شود.
آقاي سخنگو در فرازي ديگر از نوشتار خود با عنوان «ناراحي ايرنا از چيست»، دليلي براي ناراحتي رسانه دولت بيان نمي كند كه بدان اشاره كرده، اما با تعريف و تمجيد، سنگ تمام براي يك خبرگزاري به زعم ايشان خودي گذاشته و انعكاس خبر پروانه هاي صادره در حوزه نمايش خانگي در آن رسانه را نشان از اقدامي «هوشيارانه» و «كاملا حرفه اي» خوانده است.
اما محض اطلاع آقاي سخنگو بايد يادآور شد كه ايرنا ناراحت نيست، بلكه ناراحت افرادي هستند كه در قالب و پوشش سينمايي نويس، از تمام مواهب مديريت جنابعالي و همقطاران شما بهره برده اند.
بد نيست آقاي سخنگو، به اقلام تبليغي جشنواره ها و ستادهاي خبري، سفر به جشنواره سينمايي خارجي و امتيازات ساخت فيلم و پخش در شبكه نمايش خانگي مروري داشته باشند تا مشاهده كند نام چه كساني در اين سال ها مكرر تكرار شده است.
اما سخن آخر؛ جهت ارتقا دانش آقاي سخنگوي بايد گفت در علم روانشناسي اصطلاحي به نام مكانيسم دفاعي رايج است كه در تعريف آن آماده است: مكانيسم هاي دفاعي مانورهاي روانشناختي هستند كه فرد بمنظور دوري از اضطراب بدان ها پناه مي برد.
«واپس روي»(بازگشت) يكي از اين مكانيسم هاي دفاعي است. در «واپس روي» فرد به دوره اي پيشتر در زندگي عقب نشيني مي كند كه بر اي او خوشايندتر بوده و ناكامي و اضطراب كنوني ديگر در آن دوران وجود ندارد.
اما حسه پس از قصه.
آقاي سخنگو با بهره گيري از اين مكانيسم دفاعي در پايان نوشتارش به نقش خود طي ۱۳ سال گذشته در «حوزه رياست» و «مديريت نمايش خانگي» اشاره كرده و «با كمال افتخار» و تمام قد به دفاع از كارنامه خود پرداخته است.
به عقيده صاحبنظران آنچه ملاك قضاوت و داوريست، وضعيت كنوني است؛ زمان «بودم بودم ها» گذشته اكنون زمان «هستم هستم» هاست. فرار به گذشته - نه به جلو - بن بست و جنگ «نعمتي - حيدري» را كه سينما بواسطه سياستگذاري شما - عمل نكردن برنامه هاي دولت - و همقطارانتان بدان دچار شده، چاره نمي كند.
اين روزها كه اتخاذ «موضع انتقادي» به مديريت كنوني سينما تا حد وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز بالا گرفته، بيان «اينجانب به لطف خداوند بزرگ نه در اين دولت كه در دولت هاي گذشته نيز طي ۲۳ سال گذشته چه در مقام مدير و چه از جايگاه كارشناس به قدر فهم، شناخت و بضاعتم سهم بسيار اندكي در اتخاذ بعضي سياست ها و اجتناب از پاره اي رويه ها داشته ام» سووال برانگيز است. آيا اين تنزيه و تطهير خود نيست؟
در پشت بازي با كلمات خوش و آب رنگ مي توانيد پنهان شويد اما نمي توانيد فرار كنيد.
فراهنگ(۵) ** ۱۰۷۱