به گزارش گروه فضاي مجازي ايرنا، اين مطلب بخشي از گزارش مروري بر كارنامه رسانه هاي اصلي سازمان تبليغات اسلامي با عنوان «رسانه حزبي يا فريادرساي انقلاب اسلامي؟» است كه در پايگاه اطلاع رساني نكات پرس منتشر شده است.
متن كامل اين گزارش به شرح زير است:
در بخشي از ليست بلند بالاي وظايف سنگين و مهم سازمان تبليغات اسلامي بندي وجود دارد كه وظيفه خطيري را به عهده اين سازمان گذاشته است: «تلاش جهت هدايت افكار عمومي با استفاده از رسانههاي همگاني و فعاليت مستقيم رسانهاي در صورت لزوم» با توجه به همين وظيفه، در همان سالهاي ابتدايي انقلاب روزنامه تهران تايمز كه به ابتكار شهيد بهشتي در سال ۱۳۵۸ تاسيس شده بود به اين سازمان واگذار شد تا به گفته شهيد بهشتي فرياد رساي انقلاب اسلامي و بلندگوي مظلومان و مستضعفان گيتي باشد.
با مروري كلي بر سالهاي پس از انقلاب، رد پاي كمرنگي از فعاليتهاي رسانهاي جدي در كارنامه سازمان تبليغات اسلامي ديده ميشود، تا اينكه در ۱۳۸۰ سيد محمد خاموشي به رياست اين سازمان منصوب شد. خاموشي از همان ابتدا بناي توجه به رسانهها را گذاشت. «خبرگزاري مهر» و «تبيان» محصول اين توجهاند. رسانههايي كه با همه قوتها و ضعفهايشان حالا از مرز ۱۰ سالگي عبور كردهاند و به نظر ميرسد اكنون ديگر وقت آن رسيده است كه عملكرد اين سازمان و دستگاه هاي رسانه اي تابع آن مورد سنجش و بررسي قرار گيرد.
ملاكهايي چون: «سياستگذاري، برنامهريزي براي تبليغات ديني و مردمي، تلاش در جهت احيا و اشاعه معارف، فرهنگ و تاريخ تشيع، تحقيق و بررسي در خصوص تبليغات سو و تهاجم فرهنگي، ارائه سياستهاي لازم به منظور خنثيسازي آنها و تنوير افكار عمومي، انجام مطالعات راهبردي و بررسيهاي كاربردي در زمينه نيازهاي فرهنگي اقشار مختلف، تدوين و انتشار كتب و نشريات مناسب، انجام پژوهشهاي لازم به ويژه در زمينه نظام تربيتي و مباني سياسي، اقتصادي و فرهنگي حكومت اسلامي...»
به عنوان بخشهايي از وظايف سازمان تبليغات اسلامي كه در اساسنامه اين سازمان به آنها اشاره شده است، ملاك هاي خوبي براي سنجش و بررسي هستند كه بايد در اين راه استفاده شود.
خبرگزاري مهر؛ لنگان در فرهنگ، بي پروا در سياست!
اسفند ۱۳۸۱ آغاز به كار آزمايشي خبرگزاري مهر بود. چند ماه بعد، يعني ارديبهشت ۸۲ بود كه نهايتاً تلكس خبري اين خبرگزاري روي اينترنت قرار گرفت. مهر طي سالهاي فعاليتش در عرصه خبر جايگاه خوبي براي خود در ميان ديگر خبرگزاريها دست و پا كرده است. مهر حتي پيشرفتهاي خوبي در عرصه منطقهاي و بينالمللي داشته. در كنار اينها اما انتقاداتي نيز به اين خبرگزاري وابسته به سازمان تبليغات اسلامي وارد است. شايد اولين انتقاد را بايد به كاركرد بعضاً غلط اين خبرگزاري در عرصه فرهنگ دانست.
مقايسه اخبار فرهنگي مهر با اخبار سايتها و خبرگزاريهايي كه داعيه انقلاب اسلامي را ندارند و تسامح را رويه خود در اين عرصه كردهاند نتيجه قابل قبولي براي «مهر» در پي ندارد.
مهر دقيقاً در حوزهاي كه وظيفه جدي و بنيادياش به حساب ميآيد حركت لنگاني دارد و دچار ضعف و گاهي بدسليقگي است.
به عنوان مثال مدتهاست كه بسياري از نيروهاي انقلابي به عملكرد مهر در زمينه حجاب و عفاف انتقادات جدي داشتهاند و معتقدند عكسهاي خبري منتشر شده مهر از محافل ادبي و حوزه ورزش بانوان به بيبند و باري و بيحجابي دامن ميزند.
علاوه بر آن بررسي عملكرد و سرويس عكس مهر در انتخاب عكسها و خروجي گزارشهاي تصويري، كاملاً جاي سؤال و شبهه هاي فراوان را در خصوص اين خبرگزاري به عنوان رسانه رسمي ارتزاق كننده از بودجه بيتالمال، بيش از پيش ميكند. حذف بي سر و صداي سرويس خبر دفاع مقدس در روزهاي شلوغ خرداد ۹۲ هم اتفاقي است كه بسياري را نسبت به عملكرد مهر در اين زمينه نااميد تر كرده است.
اما مشكلات رويكردي مهر در حوزه سياست هم ادامه دار است. با وجود تلاش براي كسب وجهه بيطرفي و حفظ منافع كلي انقلاب اسلامي، مهر با بي پروايي در برهههاي زيادي، از اعتدال خارج شده و در سطح يك رسانه حزبي به تريبون يك جريان و حتي فردي خاص بدل شده است. اين انتقادات به خصوص در جريان انتخابات رياست جمهوري ۸۸ و وقايع بعد از آن پررنگتر شد و با عدم تغيير اين رويه در انتخابات سال ۹۲ اعتراض بسياري از دلسوزان و منتقدان را در پي داشت كه پرداخت مفصل به آن مجالي ديگر ميطلبد.
سايت تبيان، دل در گرو گذشتهها!
در دورهاي كه وب فارسي هنوز حجم محتواي اندكي داشت، تبيان با آغاز به كارش به عنوان يك پرتال جامع فارسي زبان خيلي موثر ظاهر شد. اين سايت در مورد موضوعات مختلف اطلاعات و خدمات بسيار جالبي به مخاطبانش ارائه ميداد.
از جمله خدماتي كه بسياري را به اين سايت جذب كرد ارائه اينترانت ديالآپ رايگان بود. اين اقدام باعث رشد كاربران اينترنت و البته دسترسي آنها به محتواي سالم شد. امروز اما با پيشرفت تكنولوژيها و گسترش اينترنت پر سرعت اين ويژگي خوب تبيان از ميان رفته است. تبيان با گذر زمان در اين راه دچار ضعفهايي شده كه بايد با آنها مقابله كند و به نظر ميرسد عقب ماندن از تكنولوژيها يكي از چالشهاي جدي تبيان است.
اين سايت كه گروه سني ۱۴ تا ۳۰ سال را مخاطب اصلي خود قرار داده، در حوزه مشاوره، گنجينه صوت و تصوير، وبلاگنويسي و شبكههاي اجتماعي هم به مخاطبانش خدمات ارائه ميكند؛ اما گويا مشكل جدي گردانندگان تبيان نيز همين عدم تمركز بر موضوع خاص و تلاش براي تجميع يكجاي همه قابليتهاي جذاب اينترنت در يك سايت است. آن هم قابليتهايي كه براي هركدام سايتهايي مجزا و رقباي جدي وجود دارند كه امكانات بهتري ارائه ميكنند. طبعاً نبايد انتظار داشت اين سايت با وجود به كارگيري حدود ۵۰ نفر كارمند به صورت ثابت و بيش از ۲۰۰ نفر تحت عناوين ديگر، با طيف وسيع فعاليتهايي كه به عهده گرفته است بتواند با سرويسهاي قدرتمند خارجي و حتي نمونههاي داخلي رقابت كند.
به گفته مسئولان موسسه فرهنگي و اطلاع رساني تبيان انگيزه اصلي براي راهاندازي اين پايگاه چنين است: «محتواي مطالب و موضوعات ديني و مذهبي كه قرار است تبليغ شود بايد در فرآيندي شكل يافته بر مبناي تكنولوژي روز ارائه گردد تا از جذابيتهاي بيشتري برخوردار بوده و تمايل مخاطبين به خصوص جوانان و نوجوانان را به آن محتوا افزايش دهد».
از طرف ديگر به گفته مهدوي، مدير محتوايي و سردبير سايت تبيان «در ۱۰ سال گذشته، قريب به ۸۵۰ هزار نفر در تبيان عضو شدهاند.» وي اما توضيحي نميدهد كه از عدد اعلام شده چه تعدادي از اعضا هنوز فعال هستند؟ و البته اگر آمار تفكيكي عضويت سالانه در اين سايت نيز ارائه شود مجال بيشتر براي تحليل مخاطب اين سايت فراهم خواهد شد.
وي همچنين ميگويد: «بالغ بر ۲۲۵هزار مقاله در بخشهاي مختلف سايت قرار گرفته است كه هر شب ساعت ۱۲، سايت با قريب به ۱۰۰مقاله به روز ميشود» اين مسئله جاي بررسي دارد كه از ۲۲۵ هزار مقاله ياد شده كداميك هنوز قابليت استفاده دارند؟ چراكه اطلاعات بسياري از آنها به دليل عدم به روز رساني، ديگر قابل استفاده نيست. از سوي ديگر اكثر اين مطالب «كپي-پيست» شده از روي ديگر سايتها و حتي وبلاگها است كه به اعتبار اين سايت لطمه جدي زده است؛ گويي عملاً توليد محتوايي وجود ندارد.
ذكر اين نكته هم جاي تأمل دارد كه گويا مديران تبيان عنوان «مقاله» را به هر آنچه كه در سايت قرار ميگيرد اطلاق ميكنند، محتوايي كه در بقيه سايتهاي اينترنتي همگي عنوان «مطلب» دارند. علت اصلي اين اتفاق شايد به دامنه وسيع موضوعاتي برميگردد كه اين سايت به آنها ميپردازد.
به نظر ميرسد ويژگيهاي امروز فضاي اينترنت و مخاطب آن سايتهاي متعدد، اما تخصصي و كامل را طلب ميكند اما گويا مديران و بدنه سازماني فربه تبيان ترجيح ميدهند به جاي توجه به نيازهاي امروز، دل در گرو آمارهاي تجميعي ۱۰ سال گذشته داشته باشند.
سيام(۱)**۱۰۵۸/۱۶۴۷
