به گزارش گروه فضاي مجازي ايرنا، اين مطلب بخشي از يادداشت منتشر شده « اسدالله عباسي» وزير كار، تعاون و رفاه اجتماعي است كه در شماره امروز سه شنبه روزنامه ايران منتشر شده است.
متن كامل اين گزارش بدين شرح است:
موضوع بيكاري در كشورهاي در حال توسعه و همچنين توسعه يافته كه هم‌اكنون با بحران اقتصادي جهاني مواجه هستند، يكي از مهمترين دغدغه‌هاي اين كشورها در زمينه‌هاي اقتصادي و اجتماعي است. بنابراين سياستگذاري‌ها و برنامه‌ريزي‌ها بايد طوري تنظيم شوند كه بتوانند اين مشكل را كه خيلي سريع مي‌تواند به معضلي پيچيده تبديل شود، كاهش دهند. حل مشكل بيكاري برنامه‌اي نيست كه بتوان فقط در كوتاه مدت براي آن راه حل ارائه داد، بلكه اين مهم نياز به ارائه برنامه‌هاي بلند مدت دارد، اما با اتخاذ راهكارهاي كوتاه مدت و مياني مي‌توان شدت آن را در جامعه كاهش داد.
موضوع بيكاري در ايران نيز مطلب جديدي نيست و شايد بيش از دو دهه است كه كشور با آن به‌طور جدي مواجه شده و با وجود اتخاذ راهكارهايي نظير حمايت و توسعه بنگاههاي اقتصادي زودبازده هنوز نتوانسته اين مشكل را كه با افزايش ورود جوانان به بازار كار پيچيده‌تر مي‌شود، مهار كند.
ساختارهاي سني و گروه‌هاي مختلف اجتماعي در ايران نشان مي‌دهد، هم‌اكنون جوانان، زنان و دانش آموختگان دانشگاهي بيشترين مخاطبان بيكاري در كشور هستند. در همين رابطه توسعه بخش خصوصي به معناي واقعي خود مي‌تواند بستر مناسبي براي توسعه اشتغال در كشور باشد. در صورت فعال شدن اين بخش، به‌طور يقين اقتصاد ملي مي‌تواند گام هاي ارزشمندي در زمينه توسعه اشتغال بردارد. اما در اين ميان توسعه كسب و كار‌هاي كوچك و متوسط مي‌تواند به كاهش نرخ بيكاري به‌طور معنا‌داري منجر شود. مشاغل خانگي نيز هزينه بالايي را به خانواده‌ها تحميل نمي‌كند و در عين حال مي‌تواند موجب افزايش درآمد و در نهايت توليد ثروت در كشور شود.
ضرورت توسعه مشاغل خانگي از جمله راهكارهاي مناسب براي توسعه اشتغال‌هاي خرد و متوسط به ويژه براي جمعيت وسيعي از زنان كه داراي مهارت كافي در انجام برخي از كارها هستند اما به علت بازار نامناسب اشتغال نمي‌توانند جذب بازار شوند، است.
تجربه بسياري از كشورها نشان مي‌دهد مشاغل خانگي راهكاري مناسب براي كاهش نرخ بيكاري و فراهم ساختن زمينه اشتغال زنان، محسوب مي‌شود. مشاغل خانگي به هر نوع فعاليت اقتصادي در محل سكونت شخصي كه با استفاده از امكانات و وسايل منزل راه‌اندازي شود مي‌گويند. مشاغل خانگي عمدتاً براي انتساب آن دسته از عمليات تجاري استفاده مي‌شود كه در قدم نخست در يك اقامتگاه خصوصي انجام مي‌شوند و بر اساس يك بنياد خانگي متمركز شده باشند.
به علاوه محل استقرار اين نوع كسب و كار معمولاً اقامتگاه مالكين است. يكي از مسائل مهم در مشاغل خانگي انتخاب نوع كسب و كار است كه مي‌توان به‌طور كلي عنوان كرد مشاغل خانگي به دو صورت ارائه محصول يا ارائه خدمات است. مشاغل مبتني بر محصول نيز معمولاً به دو صورت است:
الف) فروش محصولات توليد شده به وسيله فرد، اعضاي خانواده يا كاركنان صاحب كسب و كار
ب) فروش محصولات توليد شده به وسيله ديگران يا فروش محصولات خريداري شده از سوي فرد براي فروش مجدد يا فروش بر اساس سفارش.
مشاغل مبتني بر ارائه خدمات ممكن است شامل انجام خدمات در محل كسب و كار يا در مكاني ديگر باشد.
كسب و كار‌هاي خانگي از نظر ايجاد شغل و نوآوري در توليد و عرضه كالا و خدمات و سنخيت با فناوري IT و تجارت الكترونيك، موجب تنوع و دگرگوني زيادي در بازارهاي مختلف شده است كه مي‌تواند براي اكثر افراد، به ويژه جوانان بستر مناسبي براي راه‌اندازي آسان و ساده فعاليتهاي اقتصادي فراهم آورده و نقطه شروع مناسبي براي ورود به بازار كار محسوب شود. مشاغل خانگي يكي از مهمترين انواع روش‌هاي كسب و كار است كه مي‌تواند نقش موثري در كاهش معضل بيكاري در كشور داشته باشد.
بنابراين اهداف اساسي راه‌اندازي كسب‌وكار خانگي يا توسعه مشاغل خانگي ايجاد بستر مناسب جهت توسعه ظرفيت?هاي اشتغال، كاهش هزينه‌هاي توليد و قيمت تمام شده توليدات است.
افزايش درآمد خانوار و رفاه عمومي و ارتقاي فرهنگ كار از طريق آشنايي كودكان و جوانان با فرهنگ كار از همان سالهاي ابتدايي نيز از اهداف ديگر توسعه مشاغل خانگي است.
البته در اين رابطه فرهنگ اسلامي، اخلاق و احترام به كانون خانواده و رعايت حريم بايد مورد توجه قرار گيرد. همچنين جلوگيري از فعاليتهاي زير زميني بسياري از بنگاهها براي فرار از ماليات و بيمه مي‌تواند حايز اهميت شود.

**سابقه مشاغل خانگي
مشاغل خانگي در طول سالها و قرنها همواره يكي از مهمترين منابع توليد و درآمد در جوامع انساني به شمار مي‌آيد. تبديل مشاغل خانگي به كارگاههاي بزرگتر خانگي در طول يك سده اخير منبع شكل‌گيري كارخانه‌هاي بزرگ صنعتي و توليد انبوه شده است.
با اين وجود تاسيس صنايع بزرگ و متوسط، هيچگاه نتوانست چيزي از ارزش اقتصادي و نقش‌آفريني مشاغل خانگي بكاهد. به?طوري كه بخش قابل توجهي از توليد ناخالص ملي كشورهاي بزرگ صنعتي، به علت فعاليت گسترده مشاغل خانگي تحقق مي‌يابد.
تاثير چشمگير مشاغل خانگي در افزايش درآمد خانوار و نيز نقش قابل ملاحظه آن در توليد ناخالص ملي سبب شده است كه دولت هاي جوامع صنعتي يا در حال رشد، با نگاه متفاوت تري به مشاغل خانگي بنگرند.

**دلايل انتخاب مشاغل خانگي
بالا بردن كيفيت زندگي و توسعه فناوري، از جمله علل انتخاب مشاغل خانگي هستند.
مزاياي مشاغل خانگي: امروزه در بازار كار و سرمايه كسب و كارهاي خانگي مورد توجه روز افزوني قرار گرفته است. به‌طوري كه برخي كارشناسان، عصر حاضر را دوران بازگشت به كسب و كارهاي خانگي ناميده‌اند. مزاياي مشاغل خانگي عبارت است از كاهش مصرف انرژي به علت حذف رفت و آمد بين محل كار و منزل، ريسك كمتر كسب و كارهاي خانگي، به علت اين‌كه در اين گونه كسب و كارها نياز به سرمايه‌گذاري كمتري وجود دارد و از هزينه‌هاي جاري نيز كاسته مي‌شود.
افزايش خلاقيت، گراني فضا‌هاي تجاري و اداري و ترافيك شهري همچنين استفاده از مواد اوليه طبيعي كه به‌طور عام در كشور توليد مي‌شود و مهارت مبتني بر آموزش نظام استاد – شاگردي كه فرد از والدين و نزديكان كسب كرده و استفاده از فناوري‌هاي ساده كه تهيه آن هزينه بالايي براي صاحب كار در برندارد از ديگر مزاياي مشاغل خانگي است.

**عوامل موثر بر راه‌اندازي مشاغل خانگي
عوامل فرهنگي و اجتماعي حاكم بر منطقه جغرافيايي مانند دستيابي به ثروت، مشهور شدن، كسب مهارت و علم و...
عوامل تاثير‌گذار دولتي مانند اعطاي اعتبارات و تسهيلات، حمايت‌هاي حقوقي و معنوي دولت
عوامل فردي، شخصيتي و رفتاري مانند خلاقيت و نوآوري، ريسك پذيري، انگيزه بالا و اعتماد به نفس، تلاش و پشتكار، اراده و قاطعيت و.... ازجمله عوامل تاثير‌گذار در گرايش به مشاغل خانگي است.

**راهكارهايي در مورد شروع كسب و كار خانگي
كسب و كارهاي خانگي نياز به سازوكارهايي دارد كه بدون در نظر گرفتن آن‌ها، انجام كار با دشواري همراه مي‌شود مهمترين اين موارد عبارتند از انتخاب ايده كسب و كارهاي خانگي بر اساس علاقه فردي، تحقيق درباره ايده كسب و كار،جلب مشاركت ديگر اعضاي خانواده و كمك گرفتن از آن‌ها در مرحله بعدي، مشخص كردن محصول يا خدمت مورد ارائه و دستيابي به اطلاعات كافي درباره محصولات و خدمات جانشين، طراحي خاص و مديريت محصول يا خدمات از لحاظ ويژگيها.

**انواع مشاغل خانگي و كارگاه‌هاي خانوادگي
مشاغل پژوهشي چون شناسايي و تحقيق پيرامون مشاغل جديد خانگي، بررسي تطبيقي، شناسايي و تحقيق پيرامون ماشين آلات كوچك وتكنولوژيهاي مناسب مشاغل خانگي، شناسايي و تحقيق پيرامون انرژيهاي تجديدپذير مورد استفاده در توليد مشاغل خانگي، ايده‌سازي ويراستاري، اطلاع‌رساني بازار كالا و خدمات، معرفي بازار‌هاي خارجي، تحقيقات اجرايي، خدمات ارجاع تخصصي مشاغل آموزشي، تدوين استانداردهاي ويژه مشاغل خانگي، اجراي برنامه‌هاي آموزشي، شناسايي و معرفي مشاغل جديد خانگي، صدور گواهي مهارت، تدريس خصوصي، متخصص آموزش، متخصص روابط عمومي، خدمات كارورزي، خدمات دفترداري (Book Keeping Services) مشاغل حقوقي و قراردادها، ارائه مشاوره به شركتها و اشخاص حقيقي و حقوقي، تهيه متون حقوقي، انجام امور وكالت، تهيه متن قراردادها، مشاغل حسابداري، مشاغل حسابرسي، خدمات چكيده نويسي متون حقوقي، خدمات آماده‌سازي اظهار نامه‌هاي مالياتي گروه مشاغل IT، شناسايي مشاغل IT،تهيه نرم افزارهاي مهندسي مورد نياز مشاغل خانگي، كار از راه دور، آموزشهاي مهارتي از راه دور TeleTraining مشاوره رايانه، برنامه نويسي يارانه، تعمير رايانه، نشر رايانه‌اي (Desk Publishing) طراحي وب سايت متصدي شبكه طراحي با رايانه ساير كسب و كار‌هاي مجازي بازيهاي رايانه‌اي و....

**مروري بر مشاغل خانگي در برخي كشورها
هر چند كه در عصر اقتصاد صنعتي كسب و كارهاي خانگي در سايه هيبت توليدات صنعتي كم كم رو به افول گذاشت، ليكن در عصر اتوماسيون و فناوري ICT به دليل رشد حيرت انگيز فناوري اطلاعات، كسب و كارهاي خانگي با رويكردي جديد و مدرن مجدداً رو به گسترش نهاد.
آمارهاي گروه كشورهاي OECD حاكي از آن است كه هم‌اكنون بين ۲۵ تا ۴۰ درصد نيروي كار تحصيلكرده به كسب و كارهاي خانگي اشتغال دارند، در حالي كه اين رقم در ايران اسلامي حدود ۱۱ درصد است. براساس پژوهش انجام گرفته در ۳۷ كشور جهان از سوي GEM «سازمان ديده بان جهاني كارآفريني» در سال ۲۰۰۲، بين توسعه كسب و كارهاي خرد و متوسط(SMES) با كاهش نرخ بيكاري ارتباط بسيار معني‌داري وجود دارد كه سهم مشاغل خانگي در اين نوع كسب و كارها ۳۰ درصد است. همچنين پژوهش انجام گرفته از سوي ويليام بايگريو و مارك كاولين در سال ۲۰۰۲ نشان مي‌دهد كه بين متغيرهاي نرخ بيكاري و توسعه اقتصادي از يكطرف و توسعه كسب و كارهاي خرد خانگي به لحاظ نرخ‌هاي آماري ارتباط معني‌داري وجود دارد.

**راهكارهاي ايجاد و توسعه مشاغل خانگي
در كشور ما با توجه به تركيب جمعيتي، كسب و كارهاي كوچك خانگي مي‌تواند بازدهي مناسبي داشته و در كوتاه مدت و حتي در ميان مدت در رفع مشكل بيكاري موثر باشد. از اين رو سامان بخشيدن، به روز‌رساني و نظام?مند كردن كسب و كارهاي خانگي يك ضرورت آشكار است.
كليد توسعه مشاغل خانگي هم آموزش‌هاي مهارتي است. بنابراين سازمان آموزش فني و حرفه‌اي بايد دراين حوزه مشاركت و همكاري فعالانه‌اي داشته باشد.
همچنين تدوين برنامه‌هاي آموزشي بلند مدت در چار چوب دوره‌هاي تحصيلي كارشناسي، كارشناسي ارشد، و دكترا در دانشگاه‌ها و ايجاد مراكز آموزشي مستقل و مراكز آموزش مديريت مشاغل خانگي و نيز در سطح دبيرستان‌ها و مدارس راهنمايي و ابتدايي مي‌توان برنامه‌هاي آموزشي مناسبي را اجرا كرد. علاوه بر اينها ارائه تسهيلات مالي به متقاضيان اين دسته از مشاغل يكي از گام‌هايي است كه براي كاهش نرخ بيكاري مي‌توان برداشت.
در همين رابطه نيز در بحث تأمين اعتبار مشاغل خانگي، مشاركت و موافقت سيستم بانكي، بانك مركزي و صندوق توسعه ملي توسط وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي گرفته شده است و در حوزه مشاغل خانگي ۳ هزار ميليارد تومان اعتبار درخواست شده كه بايد به تاييد شوراي عالي پول و اعتبار برسد.
در صورت تصويب شوراي پول و اعتبار وام ۱۵ ميليون توماني مشاغل خانگي به ۲۰ ميليون تومان افزايش خواهد يافت. همچنين سيستم بانكي در آخرين جلسه شوراي عالي كار در حضور معاون اول رئيس جمهوري تعهد كرد كه تا ابلاغ سهم جديد، پرداخت تسهيلات همه طرح‌هاي قبلي از جمله مشاغل خرد و خانگي به روند گذشته ادامه يابد كه خوشبختانه تاكنون در حال پرداخت است.
ميزان وام مشاغل خانگي ۱۵ ميليون تومان است كه همچون روال گذشته ادامه دارد، اما افزايش ميزان وام به ۲۰ميليون تومان پيشنهاد شده كه طبعا بايد در شورا به توافق برسد و پس از تاييد وام ۱۵ ميليون توماني مشاغل خانگي به ۲۰ ميليون تومان افزايش خواهد يافت.
از سوي ديگر با افزايش رقم تسهيلات به ۳۰ تا ۵۰ ميليون و ارائه اين تسهيلات به بيش از يك ميليون نفر در بخش مشاغل خانگي و بنگاه‌هاي كوچك و متوسط مي‌توان به بخشي از نگراني‌هاي بيكاران و بويژه بيكاران فارغ التحصيل دانشگاهي در كشور پاسخ داد.
سيام(۱)**۹۲۵۴**