به گزارش خبرنگار فرهنگي ايرنا، مراسم تجليل و تكريم از دكتر ناظرزاده كرماني شب گذشته(شنبه) با حضور مديران حوزه تئاتر، هنرمندان و دانشجويان وي در سالن شماره يك تماشاخانه ايرانشهر برگزار شد.
ناظرزاده كرماني در اين مراسم گفت: خوب مي دانم كه برگزاري چنين مراسمي بسيار بيشتر از قدر و اندازه من است اما به بهانه اين مجلس از ديدن بسياري از دوستاني كه مدت ها از آنها دور بودم و بعد از ۲۵ سال به اين بهانه موجب شدند سفري دوباره به دنياي گذشته داشته باشم، بسيار خرسند هستم.

** هنر براي رستاخيز جاويدان نيازمند مرگ و زايش دوباره است
وي با بيان آنكه با حضور در اين مراسم و قرار گرفتن ميان همراهاي هميشگي طي سه دهه فعاليت مستمر در تئاتر كشور دچار تنگناي واژگاني شده ام، ادامه داد: چند اصطلاح داريم كه درباره متن و گفتمان تئاتري به كار مي بريم كه اين مهم در جهان امروز به خاطر تاثيرات «ساختارگرايان» و «پسا ساختارگرايان» گسترش بيشتري پيدا كرده و بيش از حد ضرورت هم مورد بهره برداري قرار گرفته است.
اين مدرس پيشكسوت تئاتر گفت: در گفتمان تئاتري، مولفه هاي متعددي داريم؛ نخست «تفسير» متن يا همان چيزي كه به آن تحليل نمايشنامه مي گوييم و سپس، «تعبير» را داريم كه از عبرت مي آيد و رويداد نهفته درون متن را بيان مي كند و بعد از آن نوبت به «تاويل» مي رسد كه بناي شناخت جايگاه يك متن در ذهن مخاطب را شكل مي دهد.
وي سپس با خوانده اين بيت كه «مردم از حيواني و آدم شدم، پس چه ترسم كي ز مردن كم شدم» خاطرنشان كرد: دليلم از آنچه در خصوص تفسير متن بيان كردم آن بود كه همانند آنچه از اين شعر مولوي تاويل مي شود بايد گفت اگر انسان بخواهد زنده بماند بايد دائما بميرد و زاده شود.
ناظرزاده كرماني افزود: اين تاويل چيزي است كه از اين شعر برداشت كرده ام و آن اينكه غرض از مردن انسان رسيدن و دست يافتن به همان حس جاويد رستاخيز است؛ يعني انسان بايد مدام بميرد تا زنده بماند.
وي ادامه داد: هنر مي تواند بر اساس پايه هاي محكمي استوار شود، و در اين ميان انسان هنرمند بايد براي تحكيم پايه هاي فرهنگي و اعتقادي خود مدام بميرد و بعد از مرگ بازگشتي ققنوس وار داشته باشد زيرا در غير اين صورت هنر به معناي امري جاويدان و اثرگذار به هيچ وجه رخ نخواهد داد و شكل نخواهد گرفت.
اين پژوهشگر و چهره ماندگار عرصه هنرهاي نمايشي كشور با بيان آنكه زايش دوباره اي را براي تئاتر كشور آرزو مي كنم، افزود: اميدوار «ريختار شناسي» (شكل شناسي) و شمايل نگاري تئاتر ايران، زايش مجددي را تجربه كند، با دگرديسي در آينده به پروانه اي بدل شود كه به محيط هاي فراتر و بالاتر پرواز كند؛ تا به اين واسطه رستاخيزي را در تئاتر ايران شاهد باشيم تا موجبات زندگي جاويد آن فراهم شود.

** درون مايه تئاتر ايران عشق و مبارزه با كج روي هاي انسان امروزي است
ناظرزاده كرماني در ادامه اين سخنراني متفاوت يادآور شد: همواره با خود مي انديشم كه چيستي پيدايش هنر و ادبيات براي تحقق چه اهدافي بوده است؟ اين مقولات دنيا را كه نجات نداده اند پس براي چه خلق شدند، تا آنكه در كتاب تاريخ تئاتر جهان اثر «ويل دورانت» به مساله اي برخوردم كه در آن تاكيد شده بود بشر همواره در حال پيشرفت است و در اين مسير تكامل هنر و هنرمندان نقشي حياتي را ايفا مي كنند و اين نقش آنچنان پررنگ بوده كه مي توان تاثيرگذاري آن را در طول پيدايش تاريخ تمدن بشر به راحتي رصد كرد.
وي ادامه داد: هنرمند همواره در فكر اين بوده كه درنده خويي و كج روي را از بشر دور كند و اگر در اين ميان خود نيز مرتكب درنده خويي شده به هيچوجه از اين كار خوشحال نبوده است؛ آنچه در ادبيات كهن و عرفاني ايران تا به امروز بيان شده است نيز در صدد دور كردن حس درنده خويي در انسان ها بوده است و در اين ميان قصد جايگزين كردن منش و هويت انساني، معرفتي و عرفاني را به جاي آن داشته است.
عضو كانون منتقدان جهاني تئاتر با پيش بيني آينده هنرهاي نمايشي ايران گفت: درون مايه تئاتر ايران عشق و مبارزه با درنده خويي و كج روي هاي انسان امروزي بوده است و اي كاش حركت اين هنر دعوتي باشد از بشر براي نگاه دوباره به خود؛ و اين نگاه تنها در صورتي در جامعه و ميان مردم اثرگذار و جريان ساز خواهد بود كه از نگاه عرفاني و معرفتي نشات گرفته باشد.
وي با بيان آنكه در جهان امروز آفتي به نام سرمايه داري به بزرگترين بلاي جان بشر و دامن زدن به حس درنده خويي او بدل شده است، ادامه داد: هنر و به شكل اخص آن تئاتر بايد با اتكا به ريشه هاي عرفاني، انسان ها را در برابر بلاياي سرمايه داري بيمه كند در غير اين صورت به قول «لوركا»، جهان به قبرستان سگ ها بدل خواهد شد و من ايمان دارم تئاتر ايران توانايي هدايت بشر به سمت عرفان و معرفت الهي را دارد.

** هنرمندان معدودي داراي تشخص والا براي ثبت در فرهنگ سرزمين خود هستند
در ادامه اين مراسم «مجيد سرسنگي» مدير عامل خانه هنرمندان با بيان اين جمله كه امشب و در اين مراسم تنها به عنوان يكي از شاگردان استاد ناظرزاده صحبت مي كنم، گفت: خوشحال هستيم كه توفيق برگزاري اين مراسم نكوداشت را پيدا كرديم تا ضمن تجديد ديدار با اين پژوهشگر، فعال هنر نمايش و شاگردان گذشته و جديد وي، به معرفي چهره واقعي و حقيقي اين استاد علم و اخلاق در عرصه فرهنگ و هنر كشور بپردازيم.
وي ادامه داد: استاد ناظرزاده كرماني نيازي به معرفي ندارد؛ چراكه مقام شامخ علمي، اجتماعي و فردي اين هنرمند آنقدر رفيع است كه نمي توانيم با برگزاري چنين مراسمي به بيان زواياي متعدد و متكثر آن آنگونه كه شايسته و بايسته است بپردازيم و البته تاكيد داريم هدف از برگزاري اين مراسم نيز رسيدن به اين منظور نيست.
سرسنگي افزود: براي هر تمدن سال هاي سال زمان نياز است تا فردي مانند استاد ناظرزاده كرماني در آن شكوفا شود و به عنوان يادگار فرهنگي به ثبت برسد و به شخصه اميداوم همواره بتوانيم از فيض حضور اين چهره ماندگار تئاتر كشور بهره مند شويم.
مدير تماشاخانه ايرانشهر تصريح كرد در تمام جهان و در حوزه فرهنگ محققان و پژوهشگران متعددي حضور دارند اما تعداد كساني كه از ميان آنها تشخص اين را پيدا مي كنند كه در فرهنگ سرزمين خود ماندگار شوند بسيار معدود هستند؛ باري من كه از سال ۱۳۷۶ توفيق شاگردي وي را داشته ام، افتخار بزرگي است كه عنوان كنم استاد ناظرزاده كرماني جزو آن دسته افراد معدودي هستند كه به اين تشخص براي ثبت شدن در فرهنگ سرزمين خود دست يافته اند.
اين مدرس دانشگاه با تاكيد بر اين جمله كه افرادي معدودي در هر كشور هستند كه توانايي تبديل شدن به ميراث، ميراث دار و ميراث ساز را به شكل توامان برخوردارند، خاطرنشان كرد: استاد ناظرزاده كرماني طي چند دهه به تربيت دانشجويان تئاتر در دانشكده ها پرداختند و چندين نسل از هنرمندان نمايش كشور مديون آموزه هاي وي هستند.
وي ادامه داد: بسياري از افرادي كه در دهه ۶۰ وارد دانشگاه ها و دانشكده هاي هنرهاي دراماتيك شدند به خاطر دارند كه آن دوران به شدت از منظر كتب نظري در حوزه تئاتر فقير بوديم، تا آنكه جريان تاليف، ترجمه كتب تئاتري و نمايشنامه ها با آثار استاد ناظرزاده كرماني آغاز شد و امروز بعد از سه دهه اين حوزه بسيار پررونق شده است، اگر چه با رسيدن به مرزهاي كمال فاصله داريم اما بر ماست تا ادامه دهنده جرياني باشيم كه با همت اين هنرمند آغاز شده است.

** تكريم هنرمندان، تكريم توامان علم، اخلاق و سجاياي فرهنگي است
سرسنگي با اشاره به نوع رابطه و گفتمان استاد ناظرزاده كرماني با دانشجويان خود عنوان كرد: هر كسي كه شاگرد اين استاد بوده، خود را جزئي از اعضاي خانواده او مي داند زيرا اين مدرس بزرگ تئاتر به همه دانشجويان خود با نگاهي مهربان، دلسوزانه و يكسان مي نگريست و براي پيشرفت آنها در تحصيل انرژي فراواني صرف مي كرد.
وي ادامه داد: برخلاف عده اي كه كوچك شدن ديگران را موجب بزرگي خود مي دانند، استاد ناظرزاده كرماني چنين نبود و همواره بزرگي خود را در سايه كمك به بزرگ شدن و رشد ديگران جستجو مي كرد.
مديرعامل خانه هنرمندان با تاكيد بر آنكه طي سه دهه حضور خود در حوزه فرهنگ و هنر كشور كسي را نديدم از استاد ناظرزاده كرماني رنجيده باشد يادآورد شد: بسياري از دوره هاي تحصيلات تكميلي در رشته تئاتر به خصوص در استان ها و شهرستان هاي مختلف كشور به دست اين هنرمند راه اندازي شده و زماني استاد ناظرزاده كرماني نقشي فعال در برگزاري شوراها براي گسترش تئاتر كشور داشته است.
مدير تماشاخانه ايرانشهر گفت: تكريم اين هنرمند، تكريم توامان علم، فرهنگ و اخلاق در حوزه دانش فرهنگي است و بسيار خوشحالم اجازه دادند كه اين افتخار نصيب تماشاخانه ايرانشهر شود.

** نامگذاري سالن شماره يك تماشاخانه ايرانشهر به نام استاد ناظرزاده كرماني
سرسنگي با اشاره به نامگذاري يكي از سالن هاي تماشاخانه ايرانشهر به نام زنده ياد «حميد سمندريان»، با تقدير از «هما روستا» همسر اين هنرمند فقيد گفت: بدون شك امروز بيش از هر زمان ديگري جاي استاد سمندريان در بين اهالي تئاتر خالي است اما امشب و در اين مراسم مفتخرم كه اعلام كنم سالن شماره يك مجموعه ايرانشهر به نام استاد فرهاد ناظرزاده كرماني نامگذاري و ممهور خواهد شد.
در ادامه اين مراسم با حضور قادر آشنا مدير كل هنرهاي نمايشي، هما روستا و جمشيد مشايخي از تابلو سر در سالن شماره يك مجموعه ايرانشهر كه به نام استاد فرهاد ناظرزاده كرماني مزين شده بود، رونمايي شد.
در انتهاي اين مراسم كتاب «مجموعه مقالات استاد فرهاد ناظرزاده كرماني» با تدوين و گردآوري مجيد سرسنگي توسط اين مدرس پيشكسوت رونمايي شد.
حسين مسافرآستانه، افسانه ماهيان، جمشيد مشايخي، اصغر همت، هما روستا، فردوس حاجيان، عليرضا نادري، ياسر خاسب، قادر آشنا، اصغر دشتي، بهرام افشاري، نويد محمدزاده، شهره سلطاني، محمد حاتمي، هادي مرزبان، بهروز بقايي، آتش تقي پور، پانته آ بهرام، حميد فرخ نژاد، شكرخدا گودرزي، رضا ثروتي، رحمت اميني، ولي الله شيراندامي، كوروش سليماني، نصرالله قادري، علي سليماني، اشكان خليل نژاد، رضا گوران، وحيد لك، گلبرگ ابوترابيان، محمدرضا اصلاني، جمعي از دانشجويان تئاتر، اهالي رسانه و دوستداران هنر نمايش از جمله حاضران در اين مراسم بودند.
فرهاد ناظرزاده كرماني در سال ۱۳۲۶ در تهران متولد شد و با تحصيل در رشته تخصصي هنرهاي نمايشي، مدرك كارشناسي خود را در رشته‌ هاي ادبيات نمايشي از دانشكده هنرهاي دراماتيك تهران و علوم اجتماعي از دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران كسب كرد.
وي براي ادامه تحصيل به خارج رفت و مدرك دكتراي رشته هنرهاي ارتباطي - نمايشي را از دانشگاه آمريكا اخذ كرد.
اين استاد دانشگاه عضو هيات علمي گروه هنرهاي نمايشي دانشكده‌ هنرهاي زيبا دانشگاه تهران در سال ۱۳۶۳، استاد ممتاز دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۱ است و در تأسيس دانشگاه هنر و راه ‌اندازي گروه هنرهاي نمايشي و نيز تهيه برنامه آموزشي براي دوره كارشناسي ارشد دانشكده هنر دانشگاه تربيت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامي و ساير دانشگاه‌هاي و موسسات آموزش عالي همكاري داشته است.
دريافت جايزه بهترين پژوهشگر هنر و بهترين نمايشنامه با مضمون وضعيت زنان در سال ۱۳۷۵ و برگزيده شدن به عنوان چهره ماندگار از جمله افتخاراتي است كه ناظرزاده كرماني طي بيش از سه دهه فعاليت كسب كرده است.
فراهنگ(۵) ** ۹۲۶۶ ** ۱۰۷۱