به گزارش خبرنگار فرهنگي ايرنا، دست اندركاران گردشگري كشور سالهاست موضوع جذب گردشگر مسلمان و بويژه شيعيان را هدف قرار داده و اميدوارند از اين بازار سهمي داشته باشند كه هنوز از ظرفيت هايي كه مي تواند مسلمانان و حتي گردشگران غيرمسلمان را جذب ايران كند، غافل هستند.
ماه رمضان را مي توان يكي از اين ظرفيت هاي بالقوه ايران براي پذيرايي از گردشگران و رونق اين صنعت دانست؛ ماهي كه سنت هاي متنوعي براي آن در بين اقوام ايراني جاري است كه با وجود اختلافات و تنوع ها، همگي ريشه در يك خاك دارند.
نقاره زني، نواختن سازهاي كوبه اي، شب زنده داري در شب هاي قدر، سفره هاي نذري، آيين هاي برگزاري مراسم سحر و افطار از جمله آيين هايي هستند كه همه ساله در ماه رمضان انجام مي شوند و ظرفيت هاي تبديل آن به يك جشنواره مردمي را دارند.
در كنار اين بي توجهي به ظرفيت هاي ماه رمضان براي رونق بخشي به گردشگري ايران، در سال هاي اخير علاوه بر عربستان سعودي كه به واسطه قرار گرفتن حرم امن الهي و بارگاه پيامبر رحمت(ص) در ماه رمضان پذيراي عمره گذاران مسلمان است، كشورهاي ديگر نيز با خلق جاذبه هاي رمضان خود را به فهرست مقاصد گردشگري رمضان افزوده اند.
هرچند بسياري از مسلمان در اين ماه ترجيح مي دهند در خانه هاي خود بمانند و به روزه داري مشغول باشند اما كشورهايي چون امارات و مالزي با برنامه ريزي در اين عرصه، سفره هاي افطار خود را براي گردشگران مسلمان و حتي غيرمسلماناني كه دوست دارند آيين هاي رمضان را تجربه كنند، باز كرده است.
جشنواره هاي رمضان كه چندسالي است به ميزباني شهرهاي كشورهاي مسلمان باب شده است، از زمانه افطار آغاز مي شود؛ پذيرايي از گردشگران با منو « غذاهاي ويژه رمضان» و به راه انداختن جشنواره هاي متنوع از جمله جشنواره هاي خريد و سرگرمي از برنامه هايي است كه براي گردشگران تدارك ديده شده و تا هنگامه سحر ادامه مي يابد.
ارايه تخفيفات ويژه از هتل گرفته تا خدمات حمل و نقل و برگزاري جشنواره هاي بازديد و خريد از ديگر راه هاي جذب گردشگران است كه كشورهايي چون امارات، تركيه و مالزي اين شيوه را آموزده اند؛ حتي كشور مصر نيز تا چندي پيش از تحولات سياسي و انقلاب در اين كشور، جشنواره هاي ويزه ماه رمضان برپا مي كرد و به نتايج موفقيت آميزي رسيد.
در اين راستا، مسوولان گردشگري كشورهاي مسلمان و بويژه عربي از قدرت نمادسازي رمضان در جذب توريست غافل نبوده اند، از اين رو در بسياري از تبليغات هاي محيطي، تلويزيوني و حتي فضاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي مي توان «فانوس هاي رنگارنگ» را مشاهده كرد كه بعد از سال ها به نماد جشن رمضان اين كشورها تبديل شده اند و هر فرد با ديدن آن به طور ناخود آگاه عبارت «رمضانٌ كريم» به ذهنش خطور مي كند.
اين نماد را مي توان در جريان برگزاري جشنواره هاي ماه رمضان در كشورهاي عربي بويژه امارات، كويت، اردن و قطر مشاهده كرد: فانوس هاي رنگارنگ كه بر سردر خانه‌ها و سردر مغازه‌ها و نيز در كوچه و خيابان نصب مي‌شود؛ اين فانوس‌ها به هنگام شب روشن شده و از فاصله افطار تا سحر با نور ضعيف و رنگارنگ تصويردل انگيزي از مراسم افطار و سحر در شهر ارايه مي‌كنند.
با اين اوصاف و در حالي كه ماه رمضان مي تواند جاذبه اي براي صنعت گردشگري ايران باشد، اين ماه به دوره فترت گردشگري ايران تبديل شده است به گونه اي كه بسياري از مراكز اقامتي و پذيرايي اين ماه را براي انجام تعميرات انتخاب مي كنند.
«يعقوب قاسمي» از فعالان صنعت گردشگري در حوزه تورهاي ورودي و خروجي در اين باره مي گويد: نزديك ۱۰ سال است كه برپايي جشن رمضان به رويه معمول بسياري از كشورهاي مسلمان براي جذب گردشگران مسلمان و غيرمسلمان تبديل شده است اما چنين موضوعي در گردشگري ايران جايي ندارد.
به گفته وي، ايجاد «گردشگري رمضان» به عنوان يك جاذبه و جشنواره بيش از هر چيز نيازمند برنامه ريزي بلندمدت مسوولان است زيرا مشاهده آيين هاي افطار و برپايي سفره هاي افطار و نيز برگزاري جشن هاي ماه مبارك رمضان ظرفيت هايي است كه مي توان روي آن سرمايه گذاري كرد.
قاسمي ادامه داد: مالزي براي استفاده از اين ظرفيت در فاصله زماني افطار تا سحر جشنواره هاي متنوعي از جمله جشنواره خريد، تفريحات و سرگرمي و ... برگزار و به اين بهانه گردشگران را با ماه رمضان مسلمانان آشنا مي كند.
وي گفت: معرفي ماه رمضان به عنوان يك جشن فراگير مسلمانان مستلزم برنامه ريزي و صرف بودجه براي برگزاري جشنواره هاي متنوع است كه چنين اقداماتي چندان در ايران مرسوم نيست.
«رقيه حاتمي پور» مدير يك آژانس مسافرتي نيز مي گويد: بسياري از گردشگران غيرمسلمان علاقه مند هستند كه با آداب و رسوم مسلمانان در ماه رمضان آشنا شوند و همين سفره افطار و سحر مي تواند براي آنها جذاب باشد.
حاتمي پور با بيان اينكه كشورهايي چون مالزي از سال هاي پيش روي اين موضوع برنامه ريزي كرده و امروز در ماه مبارك رمضان به مقصد گردشگران مسلمان و غير مسلمان تبديل شده اند، گفت: در چنين كشورهايي در فاصله زماني افطار تا سحر جشنواره هاي متنوعي برگزاري و به بيان ديگر جاذبه گردشگري ساخته مي شود.
وي با اشاره به ثبت ملي «سفره افطار ايراني» در فهرست ميراث معنوي كشور اظهار اميدواري كرد كه اين ثبت بتواند برنامه ريزان صنعت گردشگري را به سمت طراحي «گردشگري رمضان» سوق دهد.
«بابك ارسيا» سرپرست مركز گردشگري علمي - فرهنگي دانشجويان ايران نيز بر اين باور است ماه رمضان در يك دهه اخير براي بسياري كشورها به بهترين زمان جذب گردشگر مسلمان تبديل شده است اما ايران از اين امر مستثني است و حتي گردشگري داخلي‌ هم تا حدودي رونق خود را از دست مي دهد.
به گفته وي، فرهنگ روزه داري، رسوم و خرده فرهنگ هاي ماه رمضان، قدمتي ديرينه در ميان ايرانيان دارد. در شهر و روستاهاي ايران در ماه رمضان، آداب و رسومي وجود دارد كه نه تنها اعمال اين ماه را در برمي گيرند؛ بلكه انواع خوردني ها و نوشيدني ها، نان ها، شيرينيجات و ... را نيز شامل مي شوند و از جذابيت فراواني براي گردشگري برخوردارند.
سرپرست مركز گردشگري علمي – فرهنگي دانشجويان ايران تاكيد دارد كه در ماه رمضان كه برخي از كارشناسان معتقدند گردشگري ايران از رونق مي افتد، مي توان با تبليغ آداب و رسوم و ترويج فرهنگ اسلامي مي توان در افزايش بهره وري و جذب هرچه بيشتر گردشگران داخلي و خارجي تلاش كرد.
به گفته وي، گردشگري، فرصتي است براي آشنايي با فرهنگ‌هاي متفاوت و گردشگران همواره در پي آن هستند كه مردماني از سرزمين‌هاي ديگر با فرهنگ و رسوم خاصشان را از نزديك ببينند. به همين دليل مناسبت‌هاي خاص ملي و مذهبي مي تواند زمينه اي مناسب براي ترغيب گردشگران به سفر باشد. اعياد و ساير مناسبت‌هاي مذهبي مسلمانان نيز از جمله اين فرصت‌هاست كه به‌ويژه سبب آشنايي درست مردم با مسلمانان مي‌شود. همچنين مي‌تواند مسلمانان كشورهاي مختلف را به يكديگر نزديك‌تر كند.
ارسيا تاكيد كرد: مي توان با تنظيم قيمت بليت هواپيما و قطارها، ارزان كردن قيمت تسهيلات گردشگري اعم از هتل ها و كالاها در ماه مبارك رمضان، تعريف بسته هاي گردشگري شامل بازديد از اماكن مذهبي، زيارتي، تاريخي و شهري در اجراي تورهاي نيم روزه درون شهري يا سفرهاي شبانه، اجراي تورهاي مذهبي در سطح استان ها، برپايي جشنواره موسيقي سنتي در شهرهاي مختلف كشور، برپايي نمايشگاه هاي ميراث معنوي و جشنواره غذا، بازديد رايگان از موزه‌ها‌، دعوت به سفره‌ها‌ي افطار در مساجد، برگزاري جشنواره‌ها‌ي معنوي، برگزاري جشنواره‌ها‌ي لباس و غذا‌ها‌ي اسلامي و برپايي بازارهاي مخصوص رمضان، زمينه هاي جذب گردشگران را فراهم كرد.
فراهنگ(۵)۲۰۲۵**۱۵۸۸