خاورميانه، منطقه و ژئوپلتيكي مهم با تحولاتي پرشتاب، متنوع و مداوم، همواره حضور بازيگران متعددي را به خود ديده است. اين نقطه از جهان كه تفاوتي ماهوي در ژئوپلتيك و ژئواكونوميك با ديگر نقاط جهان دارد، شرايط متفاوتي را نيز همواره نسبت به ديگر مناطق جهان تجربه كرده است. اين تحولات كه طيف متنوعي از دگرگوني هاي داخلي شامل كودتاها، انقلاب و جنگ هاي داخلي تا حضور و مداخله بازيگران جهاني و فرامنطقه اي و از جمله ايجاد پايگاه و فروش تسليحات را در بر مي گيرد، اين منطقه را به منطقه اي مهم و حياتي براي جهان تبديل كرده است. براين مبنا، بسياري از قدرت هاي بزرگ، بخشي از سياست خارجي خود را با عنوان سياست خاورميانه اي به اين منطقه از جهان اختصاص داده اند و در چنين قالبي، شايد بتوان آمريكا را مهمترين كشور فرامنطقه اي دانست كه بيش از همه در اين منطقه حضور دارد. آمريكايي ها كه از سال ۱۹۷۲ و همزمان با خروج نيروهاي انگليسي از خاورميانه و خليج فارس جايگزين اين كشور در منطقه گرديده اند، حال در بسياري از روندهاي سياسي منطقه خاورميانه دخالت گسترده اي دارند.
بر اين اساس، موضوع صلح خاورميانه بعنوان يك بحران مزمن از دهه هاي گذشته در دستور كار سياست خاورميانه اي واشنگتن قرار داشته است و در دهه هاي هاي مختلف، رويكردهاي متفاوتي را نيز از سوي دولتمردان اين كشور به خود ديده است. اما پس از روي كار آمدن باراك اوباما از حزب دموكرات در سال ۲۰۰۸، بسياري از ناظران سياسي فكر مي كردند كه سياست خارجي آمريكا در اين دوران تحرك گسترده اي خواهد داشت، اما در طي اين سال ها، نه تنها سياست خارجي دولت اوباما تحرك چنداني از خود نشان نداد بلكه حتي به گونه اي عمل كرد كه اين مذاكرات مربوط به باصطلاح صلح نيز در سال ۲۰۱۰(۱۳۸۹) با بن بست مواجه گرديد.
در چنين شرايطي به نظر مي رسيد بحراني بر بحران هاي موجود در منطقه خاورميانه افزوده شده است. چراكه از يك سو دولت آمريكا به طرف هاي ديگر جهاني بعنوان مثال اتحاديه اروپا و روسيه اجازه ورود و مداخله در اين بحران را نمي دهد و از ديگر سو، رژيم صهيونيستي با حمايت خود آمريكا بر مواضع غيرقانوني و غيرمشروع خود مبني بر ادامه شهرك سازي و تداوم حضور در مناطق اشغالي ۱۹۶۷ اصرار مي ورزد. با آغاز دور دوم رياست جمهوري اوباما در سال ۲۰۱۲(۱۳۹۱) و روي كار آمدن جان كري بعنوان وزير امورخارجه، به نظر مي رسيد كه تحرك جديدي در اين حوزه صورت بگيرد. با وجود اينكه جان كري تاكنون پنج بار با هدف آغاز دور جديدي از گفت و گوها به منطقه سفر كرده اما هنوز نتوانسته به اهداف اوليه خود يعني ايجاد بستر براي انجام گفت و گوهاي جدي دست يابد.
بر اين مبنا، جان كري در جديدترين اقدام خود روز سه شنبه بيست و پنجم تير نيز براي ششمين بار به منطقه خاورميانه و با هدف ايجاد تحرك در روند صلح خاورميانه سفر كرده تا با طرف هاي درگير مذاكره كند. همزمان با تلاش هاي وزير خارجه آمريكا براي از سرگيري مذاكرات ميان مقامات رژيم صهيونيستي و فلسطيني، وي وارد امان پايتخت اردن شد. جان كري در امان با يك هيات از اتحاديه عرب، مقامات ارشد اردن و محمود عباس رييس تشكيلات خودگردان فلسطين، ديدار و گفت و گو كرد. اين در حالي است كه پس از اين ديدارها روز جمعه بيست و هشتم تير ماه، جان كري تنها از توافق تشكيلات خودگردان فلسطيني و رژيم صهيونيستي براي از سرگيري مذاكرات خبر داد و جزييات بيشتري از شرايط و چارچوب اين توافق ارايه نكرد. به گزارش خبرگزاري ها قرار است صائب عريقات مذاكره كننده فلسطيني و زيپي ليوني وزير دادگستري رژيم صهيونيستي در مذاكرات هفته آينده به واشنگتن سفر كنند.
در اين قالب به نظر مي رسد كه طرف هاي درگير اميدواري چنداني براي آينده مذاكرات ندارند چراكه گفت و گوهاي دوجانبه اي كه ميان مقامات ارشد رژيم صهيونيستي و فلسطيني ها و با مساعدت آمريكايي ها در ارديبهشت ۱۳۹۲ با مبناي توقف شهرك سازي آغاز شد، هنوز با كارشكني رژيم صهيونيستي به سرانجام روشني نرسيده است و همه طرف ها حال در انتظارند تا ببينند كه جان كري بعنوان وزير امورخارجه آمريكا با چه پيشنهاداتي بر سر ميز مذاكره حاضر شده كه طرف هاي درگير حاضر به ادامه مذاكرات گرديده اند. البته آمريكايي ها پيش از اين تلاش كردند تا با ارايه مشوق هايي به دو طرف (و البته طرف صهيونيستي بيشتر) همچون كمك هاي اقتصادي و امكان سرمايه گذاري در مناطق فلسطيني و نيز افزايش كمك هاي نظامي به رژيم صهيونيستي، دو طرف را به آغاز مذاكرات و نزديكي مواضع وادار سازند كه با وجود چنين مشوق هايي به نظر مي رسد هنوز چنين روندي تداوم نداشته است.
در نهايت، آنچه از سفر جديد و سفرهاي مداوم جان كري بعنوان وزير امورخارجه آمريكا، به منطقه خاورميانه و با هدف ايجاد تحرك ديپلماتيك در روند صلح خاورميانه به چشم مي خورد، تداوم رفتار متناقض آمريكا و اختلافات ميان طرف هاي درگير بوده است.
تحقيق**۲۰۴۰**۱۳۵۸
