به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس از قاهره، مقامات مصري هفته گذشته يك هواپيماي حامل ۲۰۰ پناهنده سوريه را در فرودگاه قاهره بازگرداندند. يك مجري مشهور تلويزيون مصر هم اخيرا به اتباع سوريه هشدار داد در اعتراضات خياباني شركت نكنند در غير اين صورت با تبعات آن بايد مواجه شوند و مدارس دولتي در مصر نيز از پذيرش فرزندان مهاجران سوري امتناع مي كند.
بسياري از ده ها هزار پناهنده سوري كه از جنگ داخلي در كشور خود فرار كرده اند،اكنون مي بينند هدف ارعاب و سخنان تهديدآميز قرار گرفته اند؛ در حاليكه روزگاري با آغوش باز از آنها استقبال مي شد.
تغيير شديد در وضعيت آنها يكي از تبعات پيش بيني ناپذير بركناري مرسي توسط ارتش اين كشور است كه در دولت او شرايط خوبي براي پناهندگان سوري وجود داشت.
اين تغيير مي تواند تبعات فراواني بر زندگي سوري هاي ساكن مصر داشته باشد؛ زيرا به نوعي خود را در محدوديت حقوقي مي بينند و نمي دانند بادهاي سياست آنها را به كجا مي برد.
دولت انتقالي جديد مصر از ابتداي آغاز به كار خود محدوديت هاي سفر را براي سوري ها تصويب كرده است.
اين امر باعث شده است تا بسياري از سوري ها از بابت تمديد نشدن ويزاهايشان و ترك اجباري مصر نگران باشند. در حاليكه بسياري پس اندازهاي خود را صرف راه انداختن كسب و كاري كرده اند و يا اصلا به دليل شرايط سوريه نمي توانند به كشورشان برگردند.
اين سياست از آنجا ناشي مي شود كه مرسي در زمان رياست جمهوري اش از مهم ترين گروه مخالف سوري حمايت مي كرد و اخوان المسلمين به پناهنده هاي سوري كه از كشور خود فرار كرده بودند، مسكن و غذاي ارزان مي داد.
در شرايطي كه مصر اكنون گرفتار بحران سياسي شديد است، منتقدان مرسي سوري ها را به مشاركت در اعتراضات براي بازگشتن مرسي به قدرت متهم مي كنند.
گروه هاي بين المللي مدافع حقوق بشر از مصر خواسته اند تا در تدابير خود تجديد نظر كند.
نديم حوري معاون رييس بخش خاورميانه سازمان ديده بان حقوق بشر با صدور بيانيه اي هفته گذشته متذكر شد: ممكن است مصر شرايط بحراني تري را تجربه كند، اما نبايد همه از جمله اتباع سوريه را به جايي بازگرداند كه زندگي و آزادي آنها را در معرض خطر قرار مي دهد. در حاليكه مصر با شرايط بشدت دشواري روبروست؛ نبايد به اين شيوه با مردم سوريه مقابله كند به ويژه آنهايي كه از چنين فاجعه اي در كشور خود گريخته اند.
سازمان ملل متحد مي گويد ۷۰ هزار تبعه سوري در مصر ثبت نام شده اند با آنكه مقامات براورد مي كنند كه تعداد واقعي پناهندگان در اين كشور دو برابر باشد زيرا بسياري از پناهندگان تصميم گرفته اند در فهرست سازمان ملل ثبت نشوند.
در واقع مصر بعد از اردن، تركيه و لبنان چهارمين مقصد پناهندگان سوري است. آن دسته از سوري هايي كه به مصر آمدند از استقبال گرمي برخوردار شدند. دولت مرسي از آرمان مخالفان حمايت مي كرد و سياست چند دهه اي درهاي باز را حفظ كرد كه بر اساس آن سوري ها بدون اخذ ويزا مي توانستند وارد مصر شوند.
آنها از خدمات بهداشت و درمان در بيمارستان هاي دولتي استفاده مي كردند و فرزندانشان در مدارس دولتي درس مي خواندند. سوري ها در چند ماه گذشته چهره بعضي محله هاي قاهره را تغيير داده و رستوران ها و كافه هاي خود را در محله هاي سكونت شان راه انداختند.
اما اين استقبال گرم بسرعت بعد از بركناري مرسي در سوم ژوئيه (۱۲ تير) به كلي از بين رفت.
شبكه هاي تلويزيوني منتقد مرسي مي گويند اخوان المسلمين به مخالفان سوري پول مي داده تا در تظاهرات حمايت از وي شركت كنند. دستگيري دست كم شش تن از اتباع سوري كه درگيري هاي خشونت بار را هدايت مي كردند در نهايت به وخيم تر شدن اين وضعيت منجر شد.
سلما جزايري يك فعال سوري مي گويد: سوري ها در مصر با برنامه منسجمي براي افترا و تهمت مواجه اند. درست است كه بعضي از سوري ها از مرسي حمايت مي كنند اما چه تعداد؟ بيشتر سوري ها مي دانند در مصر مهمان اند و بر اساس قوانين اين كشور رفتار مي كنند. وي كه يكي از تاسيس كنندگان سازمان مردم نهاد اتحاديه زنان سوري نيز هست ، مي گويد: اخوان المسلمين از نيازهاي بعضي سوري ها سواستفاده كرده و به آنها از محل منابع گروه هاي امدادي اسلامي مسكن ارزان مي داد تا در اعتراضات به طرفداري از مرسي شركت كنند. كساني كه نمي خواستند اين كار را بكنند بايد از كمك ها دست مي كشيدند.
با وجود اين سعد عماره از اعضاي ارشد اخوان المسلمين اين اتهامات را رد كرده و مي گويد: ميليون ها نفر در خيابان ها بودند. آيا ما مي توانيم به همه آنها پول بدهيم؟
حمايت از مخالفان سوري و مقابله با بشار اسد رييس جمهوري اين كشور مهم ترين جزء در سياست خارجي مرسي بود و قاهره مقر اصلي مهم ترين گروه مخالف دمشق است.
مرسي روز ۱۵ ژوئن (۲۵ خرداد) در گردهمايي شركت كرد كه بعضي از متحدان تندروي او ترتيب داده بودند تا همبستگي خود را با مخالفان سوري اعلام كنند. بعضي از سخنرانان در اين گردهمايي خواستار برگزاري جهاد در سوريه شدند.
در همين حال يكي از مقامات دفتر مرسي نيز پيش از اين گفته بود مصر مانع از سفر به سوريه براي پيوستن به آرمان مخالفان سوري نمي شود.
اتباع سوريه مي گويند شاهد تغيير در فضاي عمومي مصر عليه خود بعد از اين سخنراني بوده اند اما در نهايت روزهاي خوب سوري ها در مصر با بركناري مرسي از قدرت پايان يافت.
يوسف الحسيني يك مجري مشهور تلويزيون در مصر هفته گذشته به سوري ها هشدار داد: در اعتراضات دخالت نكنيد اگر مرد هستيد به كشور خود برويد و مشكلات كشورتان را حل كنيد. اگر در تظاهرات شركت كنيد با ۳۰ ضرب كفش مجازات مي شويد. اظهارات وي باعث اعتراضات زيادي در وب سايت هاي اجتماعي شد و همه خواستار عذرخواهي او شدند اما بي فايده بود.
جزايري مي گويد: مصري ها يكباره به دليل تبليغات رسانه ها از ما متنفر شدند. قبل از اين آنها از ما استقبال مي كردند و در خيابان ها مانند مهمان با ما برخورد مي شد. اكنون سوري ها در خيابان ها تهديد مي شوند و به آنها گفته مي شود چرا به كشور خود نمي رويد؟
مهم ترين ائتلاف سوري از تحريك احساسات انتقاد كرد و از مقامات قاهره خواست مطمئن شوند تا از سوري هاي ساكن آن كشور براي رسيدن به اهداف خاص سياسي بهره برداري نمي شود.
پنج روز بعد از بركناري مرسي از قدرت، مقامات مصر قوانين جديدي را براي اتباع سوريه تصويب كرده و از آنها خواستند تا پيش از ورود ويزا تهيه كنند. سوري هايي كه پيش از اين وارد مصر شده بودند و ويزاي معتبر يا اجازه اقامت ندارند با خطر اخراج مواجه اند.
وزارت امور خارجه مصر اعلام كرده اين تدابير موقتي است و از اتباع سوريه خواسته است در تظاهرات اخوان المسلمين شركت نكنند.
سيما دياب فعال سوري كه در مصر ساكن است، مي گويد: ما حق مشروع اين كشور را براي اتخاذ تدابير جديد به رسميت مي شناسيم؛ اما انچه باعث تعجب شديد شد اين است كه همه اين اتفاقات بسرعت يك چشم برهم زدن رخ داد.
مترجمام**۹۱۵۷**۱۴۳۶