به گزارش روز چهارشنبه ايرنا، بانك مركزي تركيه دوشنبه هفته جاري در بزرگ ترين مداخله خود در بازار ارز اين كشور براي مهار افزايش ارزش دلار در قبال لير ترك، در عمليات فروش ارز كه در شش نوبت انجام شد، معادل دو ميليارد و ۲۵۰ ميليون دلار به بازار ارز تركيه تزريق كرد.
با اين فروش، ميزان ارزي كه بانك مركزي تركيه از ۱۱ ژوئن ماه گذشته تا كنون براي كاهش نرخ دلار نسبت به لير ترك به بازار تزريق كرده است، به مرز پنج دلار رسيد.
براساس داده هاي بانك مركزي تركيه، با اين عمليات نرخ دلار كه تا مرز دو ليرترك نزديك شده بود، به حدود ۹۵/۱ لير ترك افت كرد.
به گفته آگاهان اقتصادي در آنكارا، اين بزرگ ترين عمليات از نظر رقمي براي مهار نرخ ارز در ظرف يك روز كاري در تاريخ اين بانك بشمار مي رود.
سازمان تنظيم و كنترل نظام بانكي تركيه با مشخص نبودن خريداران با ارسال نامه اي به بانكهاي اين كشور خواستار ارسال گزارش كاملي از عملكرد خود در يك ماه اخير شده است.
شبكه خبري سي.ان.بي.سي.ئي تركيه امروز به نقل از مقامات بلند پايه نظام بانكي اين كشور خبر داد كه سازمان تنظيم و كنترل نظام بانكي روز گذشته با ارسال چنين نامه اي به بانكهاي تركيه خواستار ارائه اطلاعات شامل همه امور ارزي بانك و مشتريان اين بانكها در دوره يادشده است كه اين امر نشان مي دهد ، تحولات جديد در اين خصوص صورت گرفته است.
به گزارش اين شبكه خبري، يك مسوول بلندپايه بانك خصوصي در تركيه در اين رابطه گفت كه هدف سازمان تتظيم و كنترل نظام بانكي تركيه از اين تحقيق آن است كه مي خواهد بداند چرا به رغم ترزيق اين مقدار قابل توجه ارز به بازار، نرخ دلار فقط يك و يا دو قوروش ( يك صدم لير) تغيير كرده است.
بانك مركزي تركيه روز دوشنبه گذشته زماني كه نرخ دلار در مقابل لير ترك به ۹۷۳۷/۱ رسيد، با اعلام اينكه برنامه فشرده انقباض پولي مقطعي اجرا خواهد كرد، ۲۵/۲ ميليارد دلار به بازار تزريق كرد ولي نرخ دلار حداكثر تا ۹۴۱۱/۱ ليرترك افت كرد كه اكنون نيز در همين حدود در حال حركت است.
گونگور اوراس نويسنده روزنامه اقتصادي دنيا در اين باره گفت: بازار ارز تركيه براساس كسري در تراز ارزي تركيه ماهانه به ميزان پنج ميليارد دلار، در ماههاي اخير سير متوازني داشت و نرخ دلار در قبال ليرترك در حدود ۸/۱ ليرترك توازن يافته بود ولي به يكباره به بيش از ۹۷/۱ ليرترك رسيد تا زنگ خطر براي بانك مركزي نواخته شود.
او گفت: تا يك ماه پيش بانك مركزي همواره تلاش مي كرد تا مانع از افت ارزش دلار از حدود ۸/۱ ليرترك شود ولي در يك ماه گذشته هزينه سنگين پنج ميليارد دلاري براي مهار رشد ارزش دلار در قبال ليرترك پرداخت كرده است.
وي گمانه زني كرده است كه بخشي از دلارهاي عرضه شده به بازار ارز تركيه از سوي شركتهاي خصوصي كه بدهي دلاري دارند و در شرايط روبه رشد بودن نرخ دلار نمي خواهند با دريافت وامهاي جدي بدهي خودرا پرداخت كنند، خريداري مي شود.
به گفته اوراس، بخش ديگري از اين دلار را شركتهاي بزرگ وارد كننده تركيه به ويژه شركتهاي وارد كننده نفت و مواد اوليه جمع آوري مي كنند و اين شركتها با لحاظ در نوسان بودن نرخ ارز، به حداقل سازي ريسك خود در بازار تلاش مي كنند.
بخش خصوصي تركيه در سال جاري ميلادي حدود ۱۵۰ ميليارد دلار از بابت سررسيد بدهيهاي خارجي كوتاه مدت خود پرداختي دارد كه رشد ناگهاني ارزش دلار و يورو در قبال ليرترك، آنها را نگران كرده و هزينه بازپرداخت اين بدهيها از جنس ليرترك را افزايش داده است.
تركيه به لحاظ ناكافي بودن پس انداز داخلي به استقراض خارجي وابستگي شديد دارد ولي بروز نوسان در بازار ارز در دوره اخير و بالا رفتن نرخ بهره، اقتصاد اين كشور را كه در تقلاي خروج از ركود است، دچار نگراني كرده است.
به همين خاطر تركيه هر ماه با يك كسري پنج ميليارد دلاري در تراز ارزي خود روبروست. به عبارت ديگر براي برقراري تراز ارزي هر ماه بايد پنج ميليارد دلار ارز وارد اين كشور شود. ورود ارز به تركيه از دو طريق سرمايه گذاري مستقيم خارجي و سرمايه هاي كوتاه مدت خارجي است . البته بخش ديگري از اين كسري نيز با استقراض هاي خارجي تامين مي شود.
به گفته تحليلگران اقتصادي تركيه ، بانك مركزي تركيه هنوز بيلان تراز پرداختهاي اين كشور در ماههاي مه و ژوئن گذشته را اعلام نكرده است ولي با توجه به رويدادهاي پارك گزي در تركيه كه واكنشهاي بين المللي در برداشت، شاهد فرار سرمايه كوتاه مدت از تركيه بوديم. در مقابل سرمايه جديد نيز در اين دوره وارد تركيه نشده است.
خاورم/۲۰۱۱**۲۳۰**۱۵۸۶