در اين لحظات آخر ماه شعبان چه زيباست زمزمه اين دعا كه اللهم ان لم تكن غفرت لنا فيما مضي من شعبان فاغفر لنا فيما بقي منه؛ خدايا! اگر در آن قسمت از ماه شعبان كه گذشته ما را نيامرزيدهاي، در آن قسمت كه از اين ماه مانده بيامرز ما را.
امام رضا(ع) در ذيل روايتي براي درك بهتر ماه شعبان و آمده شدن براي ورود بهتر به ماه رمضان ميفرمايند: هر كه سه روز از آخر ماه شعبان روزه بدارد و به ماه مبارك رمضان وصل كند، حق تعالي ثواب روزه دو ماه متوالي براي او بنويسيد.
همچنين ابوالصلت هروي روايت كرده است كه در جمعه آخر ماه شعبان به خدمت ثامن الحجج(ع) رفتم، حضرت(ع) فرمود: اي ابوالصلت! اكثر ماه شعبان رفت و اين جمعه آخر آن است پس تدارك و تلافي كن در آن چه از اين ماه مانده است، تقصيرهايي را كه در ايام گذشته اين ماه كردهاي و بر تو باد كه رو آوري بر آنچه براي تو نافع است و دعا و استغفار بسيار كن و تلاوت قرآن مجيد بسيار كن و به سوي خدا از گناهان خود توبه كن تا آنكه چون ماه مبارك درآيد، خود را براي خدا خالص گردانيده باشي و در گردن خود امانت مگذار و حق كسي را مگر آنكه ادا كني و در دل خود كينه كسي را مگذار، مگر آنكه بيرون كني و مگذار گناهي را كه انجام ميدادي، مگر آنكه ترك كني و از خدا بترس و بر خدا در پنهان و آشكار امور خود توكل كن و هر كه بر خدا توكل كند خدا او را بس است و در بقيه اين ماه اين دعا را بسيار بخوان: اللهم ان لم تكن غفرت لنا فيما مضي من شعبان فاغفر لنا فيما بقي منه؛ خدايا! اگر در آن قسمت از ماه شعبان كه گذشته ما را نيامرزيدهاي، در آن قسمت كه از اين ماه مانده بيامرز ما را، به درستي كه حق تعالي در اين ماه بندهاي بسيار از آتش جهنم براي حرمت ماه مبارك رمضان آزاد ميكند.
*دعاي شب آخر شعبان و شب اول رمضان
شيخ طوسي از حارث بن مغيره نضري روايت كرده كه امام صادق(ع) در شب آخر شعبان و شب اول ماه رمضان ميخواند:
اَللّهُمَّ اِنَّ هذَا الشَّهْرَ الْمُبارَكَ الَّذي اُنْزِلَ فيهِ الْقُرآنُ وَجُعِلَ هُديً لِلنّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدي وَالْفُرْقانِ قَدْ حَضَرَ فَسَلِّمْنا فيهِ وَسَلِّمْهُ لَنا وَتَسَلَّمْهُ مِنّا في يُسْرٍ مِنْكَ وَعافِيَةٍ يا مَنْ اَخَذَ الْقَليلَ وَشَكَرَ الْكَثيرَ اِقْبَلْ مِنِّي الْيَسيرَ اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُكَ اَنْ تَجْعَلَ لي اِلي كُلِّ خَيْرٍ سَبيلاً وَمِنْ كُلِّ ما لا تُحِبُّ مانِعاً يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
يا مَنْ عَفا عَنّي وَعَمّا خَلَوْتُ بِهِ مِنَ السَّيِّئاتِ يا مَنْ لَمْ يُؤاخِذْني بِارْتِكابِ الْمَعاصي عَفْوَكَ عَفْوَكَ عَفْوَكَ ياكَريمُ اِلهي وَعَظْتَني فَلَمْ اَتَّعِظْ وَزَجَرْتَني عَنْ مَحارِمِكَ فلَمْ اَنْزَجِرْ فَما عُذْري فَاعْفُ عَنّي يا كَريمُ عَفْوَكَ عَفْوَكَ اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُكَ الرّاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ وَالْعَفْوَ عِنْدَ الْحِسابِ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبدِكَ فَلْيَحْسُنِ التَّجاوُزُ مِنْ عِنْدِكَ يااَهْلَ التَّقْوي وَيا اَهْلَ الْمَغْفِرَةِ عَفْوَكَ عَفْوَكَ اَللّهُمَّ اِنّي عَبْدُكَ بْنُ عَبْدِكَ بْنُ اَمَتِكَ ضَعيْفٌ فَقيرٌ اِلي رَحْمَتِكَ وَاَنْتَ مُنْزِلُ الْغِني والْبَرَكَةِ عَلَي الْعِبادِ قاهِرٌ مُقْتَدِرٌ اَحْصَيْتَ.
خدايا! اين ماه مباركي كه قرآن در آن نازل گشته، آن قرآني كه راهنماي مردم شده و نشانههاي روشني از راهبري و جدا كردن ميان حق و باطل است فرا رسيده پس ما را در اين ماه سالم بدار و آن را در حال آساني و تندرستي از ما بگير، اي كه اندك را بگيرد و بسيار قدرداني كند، اين طاعت اندك را از من بپذير خدايا از تو خواهم كه براي من به سوي هر كار خيري راهي و از هر چه دوست نداري سر را هم مانعي قرار دهي.
اي مهربانترين مهربانان! اي كه گذشتي از من و از آن كارهاي زشتي كه در پنهاني كردم، اي كه مرا به سبب دست زدن به گناهان نگيري گذشت، گذشت ، گذشت تو را خواهانم. اي بزرگوار! خدايا مرا پند دادي ولي من پند نگرفتم و از كارهاي حرام خود بازم داشتي ولي من بازنايستادم پس چه عذري به درگاهت دارم،
اي كريم! از من گذشت كن كه عفوت و گذشتت را خواهانم، خدايا از تو آسودگي هنگام مرگ درخواست دارم و گذشت در وقت حساب را، گناه از بندهات بزرگ است پس بايد گذشت از جانب تو نيز نيكو باشد، اي شايسته پرهيزگاري و اي شايسته آمرزش عفوت و گذشتت را خواهانم،
خدايا! من بنده و فرزند بنده و فرزند كنيز توام ناتوان و نيازمند مهر تو هستم و تويي كه دارايي و بركت بر بندگانت فرو فرستي و تو چيره و توانايي كارهاي بندگانت را
اَعمالَهُمْ وَقَسَمْتَ اَرْزاقَهُمْ وَجَعَلْتَهُمْ مُخْتَلِفَةً اَلْسِنَتُهُمْ وَاَلْوانُهُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ وَلا يَعْلَمُ الْعِبادُ عِلْمَكَ وَلا يَقْدِرُ الْعِبادُ قَدْرَكَ وَكُلُّنا فَقيرٌ اِلي رَحْمَتِكَ فَلا تَصْرِفْ عَنّي وَجْهَكَ وَاجْعَلْني مِنْ صالِحي خَلْقِكَ فِي الْعَمَلِ وَالاْمَلِ وَالْقَضاَّءِ وَالْقَدَرِ اَللّهُمَّ اَبْقِني خَيْرَ الْبَقاَّءِ وَ اَفْنِني خَيْرَ الْفَناَّءِ عَلي مُوالاةِ اَوْلِياَّئِكَ وَمُعاداةِ اَعْداَّئِكَ وَ الرَّغْبَةِ اِلَيْكَ وَ الرَّهْبَةِ مِنْكَ وَالْخُشُوعِ وَالْوَفاءِ وَالتَّسْليمِ لَكَ وَالتَّصْديقِ بِكِتابِكَ وَاتِّباعِ سُنَّةِ رَسُولِكَ
اَللّهُمَّ ما كانَ في قَلْبي مِنْ شَكٍّ اَوْ رَيْبَةٍ اَوْ جُحُودٍ اَوْ قُنُوطٍ اَوْ فَرَحٍ اَوْ بَذَخٍ اَوْ بَطَرٍ اَوْ خُيَلاَّءَ اَوْ رِياَّءٍ اَوْ سُمْعَةٍ اَوْ شِقاقٍ اَوْ نِفاقٍ اَوْ كُفْرٍ اَوْ فُسُوقٍ اَوْ عِصْيانٍ اَوْ عَظَمَةٍ اَوْ شَيءٍ لا تُحِبُّ فَاَسْئَلُكَ يا رَبِّ اَنْ تُبَدِّلَني مَكانَهُ ايماناً بِوَعْدِكَ وَوَفآءً بِعَهْدِكَ وَرِضاً بِقَضاَّئِكَ وَزُهْداً فِي الدُّنْيا وَرَغْبَةً فيما عِنْدَكَ وَاَثَرَةً وَطُمَاْنينَةً وَتَوْبَةً نَصُوحاً اَسْئَلُكَ ذلِكَ يا رَبَّ الْعالَمينَ اِلهي اَنْتَ مِنْ حِلْمِكَ تُعْصي وَمِنْ كَرَمِكَ وَجُودِكَ تُطاعُ فَكَانَّكَ لَمْ تُعْصَ وَاَنَا وَمَنْ لَمْ يَعْصِكَ سُكّانُ اَرْضِكَ فَكُنْ عَلَيْنا بِالْفَضْلِ جَواداً وَبِالْخَيْرِ عَوّاداً يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ وَصَلَّي اللّهُ عَلي مُحَمَّدٍ وَالِهِ صَلوةً داَّئِمَةً لا تُحْصي وَلا تُعَدُّ وَلا يَقْدِرُ قَدْرَها غَيْرُكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ.
شماره داري و روزيشان را قسمت كرده و زبانها و رنگهاشان را متفاوت كردي؛ آفرينشي پس از آفرينش ديگر و بندگانت دانش تو را ندارند و قدر تو را ندانند و همه ما نيازمند رحمتت هستيم،
پس اي خدا! رو از من مگردان و مرا در كردار و آرزو و امور مربوط به قضا و قدر از شايستگان خلق خويش قرارم ده خدايا زنده ام بدار به بهترين وضع زندگي و بميرانم به بهترين مردن (يعني) با دوستي دوستانت و دشمني با دشمنانت و رغبت به درگاهت و ترس و خشوع از تو و وفاداري و تسليم بودن در برابرت و تصديق كردن كتاب تو (قرآن ) و پيروي از روش پيغمبرت،
خدايا آنچه در دل دارم از شك و ترديد يا انكار يا نااميدي يا خوشي يا گردن فرازي يا اسراف در خوشگذراني يا خودبيني يا خودنمايي يا شهرت جويي يا ايجاد دو دستگي يا دورويي يا كفر يا فسق يا گناه يا بزرگ طلبي يا چيزهاي ديگري كه تو دوست نداري.
پس اي پروردگارا! از تو خواهم كه آن را تبديل كني به ايمان به وعدهات و وفاداري به پيمانت و خوشنودي به قضا و قدرت و پارسايي در دنيا و اشتياق به آنچه نزد تو است و فضيلتي و آرامشي و توبه خالص، اين را از تو خواهم اي پروردگار جهانيان!
خدايا تو را به خاطر بردباريت نافرماني كنند و به طمع جود و كرمت اطاعت كنند، پس گويا نافرمانيت نكردهاند و من با كساني كه نافرمانيت نكردند همه ساكنان زمين تو هستيم، تو بر ما به فضل خويش بخشنده باش و به نيكويي بازگردنده، اي مهربانترين مهربانان! و درود خدا بر محمد و آل او درودي هميشگي كه به شماره و عدد درنيايد و اندازهاش نتواند جز تو اي مهربانترين مهربانان!
فراهنگ (۲)**۱۸۸۳ ** ۱۴۱۸
