بيماري تب مالت يا بروسلوز يكي از بيماري هاي عفوني قابل انتقال بين انسان و حيوان از طريق عامل باكتريايي است كه دامداران ، روستاييان و مصرف كنندگان شهري مواد لبني خام و غيراستاندارد را تهديد مي كند.
اين بيماري يك بيماري با سابقه و بومي در كشور به شمار مي رود كه طبق آمار موجود هر ساله بطور متوسط ۱۶ هزار نفر را در كشور درگير مي كند و در مناطق مختلف كشور وجود دارد.
البته اين بيماري بيشتر در مناطق غربي كشور شامل استان هاي آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اردبيل، همدان، كردستان، كرمانشاه، لرستان، قزوين و استان مركزي مشاهده مي شود.
هفته مبارزه با بيماري هاي منتقله از حيوان به انسان -۱۵ تا ۲۲ تيرماه- فرصت مناسبي است تا درباره بيماري هاي منتقله از حيوان به انسان به ويژه تب مالت اطلاع رساني شود.

**راه هاي انتقال تب مالت
راه هاي انتقال تب مالت ، متعدد بوده و حتي هنگامي كه دام ها به صورت پنهان بيماري دارند نيز امكان انتقال وجود دارد.
كارشناس مسوول مركز مديريت بيماري هاي واگير وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي درباره راه هاي انتقال تب مالت به خبرنگار اجتماعي ايرنا مي گويد: تب مالت از دو طريق مستقيم يعني تماس با دام هاي آلوده و غيرمستقيم يعني مصرف مواد لبني خام و غيراستاندارد از حيوان به انسان منتقل مي شود.
دكتر محمد زينلي مي افزايد: ميزبان اصلي عامل تب مالت، گوسفند و بز است هرچند باكتري بروسلا مي تواند گاو را نيز آلوده كند.
وي خاطرنشان مي كند: هرگونه تماس با دام آلوده به ويژه تماس با ترشحات و جنين دام آلوده به سرعت بيماري را به انسان منتقل مي كند؛ تب مالت در دام ها موجب سقط جنين مي شود و دامداران در تماس با آن به تب مالت مبتلا مي شوند.
كارشناس مسوول مركز مديريت بيماري هاي واگير وزارت بهداشت، مي گويد: عامل بيماري تب مالت از حيوان آلوده از طريق مخاط چشم، دهان، بيني و خراش هاي جلدي دست و پا و صورت مي تواند وارد بدن انسان شود و دامداران روستايي اغلب از اين طريق به تب مالت مبتلا مي شوند.
زينلي مي افزايد: مصرف محصولات دامي آلوده به ويژه شير از راه هاي غيرمستقيم انتقال تب مالت از حيوان به انسان به شمار مي رود.
وي به مردم توصيه كرد از مصرف شيرخام يا پنير و سرشيرهاي تهيه شده از شيرخام جدا خودداري كنند.
كارشناس مسوول مركز مديريت بيماري هاي واگير وزارت بهداشت، خاطرنشان مي كند: متاسفانه برخي افراد در مناطق روستايي اعتقاد دارند كه شير نخست دام پس از زايش موسوم به آغوز داراي خواص خوبي است و آن را بدون جوشاندن مي خورند كه اين امر مي تواند موجب ابتلاي آنان به تب مالت شود.
زينلي يادآور شد: يكي ديگر از راه هاي انتقال تب مالت به ويژه در مناطق روستايي ، آلودگي مواد دفعي دام آلوده است كه باكتري بروسلاي موجود در كودهاي دامي در شرايط مرطوب و مساعد رشد كرده و مي تواند از طريق استنشاق و تنفس ، انسان ها را مبتلا سازد.

**راه هاي پيشگيري از تب مالت
كارشناس مسوول مركز مديريت بيماري هاي واگير وزارت بهداشت، مي گويد: با توجه به راه هاي انتقال، راه هاي پيشگيري از ابتلا به اين بيماري وجود دارد.
زينلي مي افزايد: يكي از بارزترين راه هاي پيشگيري ابتلا به تب مالت ، پرهيز از مصرف مواد لبني خام است چراكه مواردي ازانتقال تب مالت از مصرف مواد لبني حتي در مناطق شهري به ويژه حاشيه شهرها داشته ايم.
وي به كشاورزان، دامداران و دست اندركاران تهيه مواد لبني از جمله زنان روستايي خانه دار توصيه كرد هنگام تهيه محصولات دامي، شير دوشي و تماس با دام موارد بهداشتي شامل جوشاندن و استفاده دامداران از ماسك، دستكش و چكمه را رعايت كنند.

**علايم تب مالت
كارشناس مسوول مركز مديريت بيماري هاي واگير وزارت بهداشت با يادآوري اينكه به دليل متفاوت بودن علايم تب مالت از آن به عنوان بيماري هزارچهره ياد مي كنند، مي گويد: دوره كمون (دوره پنهان بيماري) تب مالت از سه هفته تا شش ماه مي تواند متغير باشد. حتي مي تواند دوره كمون سال ها طول بكشد.
زينلي مي افزايد: تب مالت معمولا علايمي شبيه سرماخوردگي داشته و با درد به ويژه درد كمر و پا و تب نوبه اي همراه عرق شبانه همراه است و افراد با ديدن اين علايم بايد فورا به پزشك مراجعه كنند.
وي تاكيد مي كند: افراد در صورت ابتلا به تب مالت بايد سريعا تحت درمان قرار گيرند.

**درمان تب مالت
تشخيص قطعي تب مالت با آزمايش خون انجام مي‌گيرد و با درمان كامل ، معمولا طي سه تا چهار هفته بهبودي ديده مي‌شود.
اطرافيان و اعضاي خانواده شخص بيمار كه ممكن است از همان غذاي آلوده مصرف كرده باشند بايد معاينه شده و آزمايش بدهند.
نكته مهم در اين مورد آن است كه يكي دو هفته پس از شروع درمان تب، بيمار قطع مي‌شود و حال عمومي بيمار بهبود مي‌يابد اما اين موارد نبايد حاكي از بهبودي كامل بيمار تلقي و مصرف دارو قطع شود.چرا كه براي درمان كامل حداقل دوماه و در برخي شرايط بيمار بايد تا چند ماه تحت درمان باشد.
بيمار در مراجعات مجدد به پزشك براساس علايم باليني و آزمايش هاي لازم، پزشك داروي بيمار را قطع مي‌كند چرا كه ممكن است در اثر سهل‌انگاري ومصرف نكردن دارو اين بيماران به عوارض متعددي مانند عوارض خوني مبتلا شوند كه در اينگونه موارد طول دوره درمان افزايش خواهد يافت.
موارد مرگ و مير تب مالت بسيار كم است بطوريكه بنا به اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي سال گذشته كه ۱۶ هزار نفر به اين بيماري مبتلا شند ، هيچ مورد مرگي وجود نداشت.
موارد مرگ فقط در صورت تشخيص هاي بسيار ديرهنگام به دليل علايم متعدد تب مالت و درمان نكردن به موقع رخ مي دهد با اين وجود درمان تب مالت از اهميت بسزايي برخوردار است چراكه تاخير در درمان مي تواند عوارض گوناگوني را متوجه افراد كند.

**وضعيت اپيدميولوژيك تب مالت
بيماري در دو جنس مرد و زن به طور يكسان و اغلب گروه سني فعال ۲۰ تا ۳۰ سال مشاهده مي شود اما علايم آن بيشتر در افراد بيش از ۵۰ سال ظهور پيدا مي كند و ۷۵ درصد موارد ابتلا به تب مالت در مناطق روستايي كشور گزارش مي شود.
كشاورزان، دامداران و زنان روستايي كه اقدام به تهيه فرآورده هاي لبني مي كنند بيش از ساير افراد جامعه در معرض خطر ابتلا به تب مالت قرار دارند و بيشترين موارد شيوع تب مالت در بهار گزارش مي شود.
اجتمام(۵)**۹۱۸۵ ** ۱۵۶۹