رييس جمهور آمريكا در سخناني كه بسياري آن را محتاطانه تفسير كردند، گفت كه از تنش ها در مصر نگران است و دولت وي با هيچ يك از طرف هاي مصري درباره تحولات جاري آن كشور همكاري خاصي نداشته است.
در آمريكا دو تفسير درباره رويكرد ناروشن اوباما درباره تحولات مصر وجود دارد كه از يكسو آن را ناشي از سردرگمي و عدم قدرت پيش بيني روند داخلي مصر توسط اوباما مي دانند و برخي ديگر آن را يك سياست مبهم حساب شده ارزيابي مي كنند.

** تماس گسترده، موضع مبهم
روز دوشنبه گذشته ، در حاليكه تضاد نيروهاي سياسي و اجتماعي موافق و مخالف در مصر در حال اوج گيري بود، باراك اوباما تماس تلفني با محمد مرسي رييس جمهور مخلوع مصر برقرار كرد كه در جريان آن اوباما با اتخاذ موضعي كلي بر حمايت آمريكا از اراده مردم مصر براي تعيين سرنوشت خود تاكيد كرد.
درتماس ديگري كه روز سه شنبه گذشته ميان اوباما و مرسي برقرار شد، رييس جمهور آمريكا از همتاي مصري اش خواست كه به حق تجمع مسالمت آميز مخالفان احترام گذاشته ومانع از حمله طرفدارانش به مخالفان شود.
اين تماس هاي تلفني از سوي جان كري وزير خارجه آمريكا كه تلفني وزير خارجه مستعفي مصر صحبت كرد و سپس ژنرال مارتين دمپسي، رييس ستاد مشترك ارتش آمريكا كه با صدقي صبحي همتاي مصري خود گفتگوي تلفني انجام داد، ادامه يافت و سخنان منتشر شده آن ها، از چارچوب كلي بحث حمايت از حقوق مردم مصر فراتر نرفت.
همزمان روزنامه نيويورك تايمز خبر از برقراري تماس هاي تلفني ميان چاك هيگل وزير دفاع آمريكا و همتاي مصري اش داده است كه نشان مي دهد كانال هاي ارتباطي دولت آمريكا در همه سطوح سياسي، نظامي و امنيتي با مصر باز و فعال بوده است.
با اين وجود، دولت اوباما تمام تلاش خود را به كار برده كه نه مخالف محمد مرسي و اخواني هاي مصر ديده شود و نه موافق اقدام ارتش عليه وي و دخالت صريح نظاميان مصري در سياست آن كشور.

** كمك هاي مالي آمريكا به ارتش مصر
آمريكا سالانه ۱.۳ ميليارد دلار كمك مالي در اختيار ارتش مصر قرار مي دهد.
اين ميزان كمك مالي كه ۲۰ درصد بودجه ارتش مصر را تشكيل مي دهد، براي ارتش مصر بسيار قابل توجه مي باشد و از اين رو ناظران مي گويند بسيار بعيد به نظر مي رسد كه اقدام ارتش مصر عليه محمد مرسي بدون دريافت چراغ سبز آمريكا انجام شده باشد.
دولت اوباما تاكنون تلاش كرده لحني بسيار دقيق در خصوص تحولات مصر به كار ببرد و بويژه از به كار بردن تعبير كودتاي نظامي درباره اقدام ارتش مصر در سرنگون كردن مبارك خودداري كرده است.
حتي ساعتي پيش از بركناري مرسي توسط فرمانده ارتش، جن پساكي سخنگوي وزارت خارجه آمريكا گفته بود: وضعيت مصر شكننده بوده و ايالات متحده نمي تواند تاييد كند كه مصر در آستانه كودتاي نظامي قرار دارد يا خير!
اين موضع از اين جهت اهميت دارد كه بر اساس قانون كنگره آمريكا، دولت اين كشور حق كمك به آن دسته از حكومت هايي كه از راه كودتا و اقدام نظامي روي كار آمده اند، نخواهد داشت.
به همين دليل هم بود كه ساعتي پس از اعلاميه جنجال برانگيز روز چهارشنبه فرمانده ارتش مصر، درباره بركناري مرسي و تعليق قانون اساسي، سناتور پاتريك لي، نماينده دموكرات سناي آمريكا، اعلام كرد كه كنگره موضوع كمك هاي مالي به مصر را مورد بازبيني قرار خواهد داد.
با اين وجود نه دولت آمريكا و نه بسياري از نمايندگان جمهوريخواه و دموكرات كنگره نشانه اي فوري از تجديد نظر جدي در مساله كمك هاي مالي به ارتش مصر و اعمال فشار به آن براي بازگرداندن مرسي به قدرت از خود بروز نداده اند.
اين در حاليست كه طرفداران مرسي تاكيد مي كنند وي رييس جمهور قانوني و برآمده از انتخابات رياست جمهوري سال گذشته بوده و اقدام ارتش عليه وي چيزي جز كودتاي نظامي نيست.

**چرايي موضع دو پهلوي اوباما
همزمان با ايجاد حاشيه امن سياسي و مشروعيت بين المللي از سوي كاخ سفيد براي ارتش مصر، رييس جمهور آمريكا اعلام كرده كه خواستار بازگشت اداره كشور به دست غيرنظاميان و احترام به حق طرفداران محمد مرسي و رهبران اخوان المسلمين مي باشد.
برخي تحليلگران مي گويند رييس جمهور آمريكا درس بزرگي از سرنگوني حسني مبارك و عصبانت مردم مصر از حمايت كاخ سفيد از وي گرفته است كه نمي خواهد درباره مرسي نيز تكرار شود.
از اينرو كلي گويي هاي وي به نوعي حفظ فاصله از تحولات برق آساسي مصر و تلاش براي نيفتادن به دام اشتباهاتي است كه دو سال و نيم پيش در زمان سرنگوني مبارك مرتكب شد.
اما در مقابل برخي ناظران بر اين باورند كه آمريكا بطور هماهنگ با ارتش مصر و برخي حكومت هاي منطقه، از جمله عربستان كه دشمن تاريخي اخوان المسلمين مي باشد، براي بركناري محمد مرسي و پايان دادن به حكومت اخوان المسلمين در مصر برنامه ريزي كرده بود.
به باور اين ناظران، مواضع كلي و دو پهلوي كاخ سفيد در خصوص بحران مصر، تنها به خاطر عدم اطمينان از موفقيت اقدام ارتش و روند امور در مصر مي باشد.
از اينرو، اين ناظران مي گويند، موضع دوگانه دولت اوباما براي ايجاد فضاي لازم براي تجديد نظر در رويكرد آمريكا در صورت ناموفق بودن طرح كنوني بركناري مرسي است.
به گفته تحليلگران زماني كه دولت آمريكا، مصرانه از توصيف كودتا براي اقدام ارتش مصر عليه مرسي خودداري مي كند، نبايد ترديد كرد كه واشنگتن عملا در كارزار امروز مصر جانب ارتش را گرفته است.
اروپام ۲۲۵۱ **۱۹۰۸