هنگامي كه روزنامه انگليسي گاردين در اواخر خرداد ماه با پرده برداري از اقدام آژانس امنيت ملي آمريكا (ان اس اي) اعلام كرد كه اين آژانس اطلاعات مربوط به مكالمات ده ها ميليون نفر از اتباع آمريكايي را رديابي و جمع آوري كرده است، شايد بسياري از كارشناسان امنيتي باور نداشتند كه اين طرح آمريكا تنها محدود به فضاي داخل آمريكا نباشد و كشورها و مناطق ديگر جهان را نيز در بر مي گيرد. پس از اين مساله بود كه افشاگر اصلي اين موضوع در گاردين يعني ادوارد اسنودن كارمند و پيمانكار پيشين آژانس امنيت ملي آمريكا تبديل به سوژه خبري بسياري از رسانه ها گرديد. اسنودن كه ابتدا از آمريكا به هنگ كنگ سفر كرده بود با فشار آمريكا بر هنگ كنگ، مجبور به خروج و سفر به مسكو گرديد كه در نهايت؛ خروج و يا استرداد اسنودن تبديل به يكي از موضوعات بحث انگيز ميان آمريكا و زوسيه گرديد.
در حالي كه مباحث مربوط به اسنودن ميان آمريكا و روسيه ادامه داشت، روز دوشنبه دهم تير ماه نشريه آلماني اشپيگل در گزارشي اعلام كرد كه آمريكا از بسياري از دفاتر اتحاديه اروپا و به ويژه آلمان در واشنگتن و سازمان ملل متحد جاسوسي مي كرده است. در پي انتشار اين گزارش، مشخص شد كه دستگاه اطلاعاتي آمريكا در سفارتخانه كشورهاي اروپايي و در كشورهاي آن اتحاديه مدتها مشغول جاسوسي بوده است. همچنين سازمان هاي اطلاعاتي آمريكا با همراهي شركت هاي ارتباطي روزانه به نيم ميليارد ارتباط تلفني، ايميلي و پيام تصويري كشور آلمان دسترسي داشتهاند. با انتشار اين گزارش، واكنش هاي منفي و انتقادي بسياري از رهبران كشورهاي اروپايي نسبت به دولت آمريكا برانگيخته شد، به نحوي كه در اين زمينه، ابتدا روز دوشنبه دفتر دادستان فدرال آلمان اعلام كرد كه در حال آماده شدن براي ارايه اتهامات عليه سازمان هاي جاسوسي انگليس و آمريكا است و همزمان وزير دادگستري آلمان از كاخ سفيد خواست به سرعت درباره اين اتهامات توضيح دهد. همچنين وزارت دادگستري آلمان در بيانيه اي اعلام كرد، نمي توان باور كرد دوست ما در آمريكا با كشورهاي اروپايي همانند دشمن رفتار كرده باشد. پس از اين مساله بود كه سخنگوي دولت آلمان نيز با غيرقابل قبول دانستن جاسوسي آمريكا از دفاتر اروپايي در واشنگتن، خواستار ديدار سران آلمان و آمريكا در آينده نزديك و رايزني در اين مورد شد.
به گزارش خبرگزاري رويترز، اشتفان زايبرت سخنگوي دولت آلمان گفت كه اگر گزارشهاي رسانهاي درباره جاسوسي سازمان امنيت ملي آمريكا از دفاتر اروپايي در واشنگتن درست باشد، چنين اقدامي جاسوسي از دوستان تلقي ميشود و قابل پذيرش نيست. حال موضوع جاسوسي آمريكا از سفارتخانه هاي اروپايي به مرحله اي رسيده است كه آنگلا مركل صدراعظم آلمان و فرانسوا اولاند رييس جمهوري فرانسه خواستار توقف اين اقدامات و گفت و گو با رييس جمهور آمريكا شده اند. در ديگر سو؛ آمريكايي ها با عادي توصيف كردن رفتار خود، جاسوسي و شنود مكالمات حتي دوستان خود را قانوني و طبيعي عنوان مي كنند.
به گزارش خبرگزاري رويترز، اوباما روز دوشنبه دهم تير در جريان برگزاري كنفرانس خبري در كشور تانزانيا ضمن طبيعي خواندن اقدامات جاسوسي دستگاه هاي اطلاعاتي آن كشور، مدعي شد تمامي دستگاه هاي اطلاعاتي در سرتاسر جهان از جمله در اتحاديه اروپا بدنبال كسب اطلاعات بيشتر هستند. چنين اقداماتي ازسوي آمريكايي ها نشان مي دهد كه واشنگتن در حوزه اطلاعاتي-امنيتي به سمت رفتارهايي با پيشينه جنگ سرد بازگشته است. اگر به پيشينه رفتارهاي امنيتي دولت آمريكا نگاهي مختصر بياندازيم، دولت آمريكا پس از پايان جنگ جهاني دوم و با هدف گسترش فعاليت هاي جاسوسي خود در سال ۱۹۴۷ ميلادي، دست به تاسيس سازماني تحت عنوان آژانس اطلاعات مركزي (سيا) زد كه اين سازمان بعدها و به ويژه دوران جنگ سرد با گسترش همراه شد به نحوي كه در دوران جنگ سرد رقابت جاسوسي آمريكا و اتحاد جماهير شوروي بخشي از رقابت راهبردي دو طرف محسوب مي شد كه در اين ميان كشورهاي اروپايي (اروپاي شرقي و اروپاي غربي) بخشي از حوزه جاسوسي دو طرف بودند.
با وقوع انقلاب اطلاعاتي در جهان و به ويژه در اواخر دهه ۹۰ ميلادي، سازمان هاي ديگري در آمريكا همچون آژانس امنيت ملي با هدف كسب اطلاعات در فضاي ارتباطي نوين فعاليت خود را آغاز كردند كه اقدامات اين سازمان در چند سال اخير نيز با اين هدف انجام شده است. آژانس امنيت ملي مشهور به NSA، يك آژانس دولتي آمريكا است كه زير نظر سازمان دفاع آمريكا اداره ميشود. اين سازمان در سال ۱۹۵۲ تاسيس شده، وظيفه اصلي آن نظارت بر حوزه مخابرات و فعاليتهاي ماهوارهاي و كشف رمز ميباشد. اگرچه در فضاي جنگ سرد، الگوهاي رفتارهاي جاسوسي-امنيتي آمريكا بيشتر به شكل جاسوسي انساني اقدام مي شد، اما در دوران جديد و با وقوع انقلاب اطلاعاتي، شكل جاسوسي آمريكا به سمت جاسوسي از ابزار ارتباطي حركت كرده است. چنين روندي اگرچه در نوع اجرا تفاوتي با دوران جنگ سرد دارد، اما هدف آمريكا و سازمان هاي جاسوسي آن، كسب اطلاعات از همه دولت هاست. در اين زمينه نيز اشتفان زايبرت سخنگوي دولت آلمان كه دولت مطبوعش جزو كشورهاي هدف جاسوسي آمريكا بوده است روز دوشنبه اعلام كرد كه دوران جنگ سرد به پايان رسيده است و طرفين براي توسعه روابط فراآتلانتيكي بايد به هم اعتماد داشته باشند.
بر اين اساس مي توان مشاهده كرد كه آمريكايي ها در حوزه امنيتي حتي ديگر به دوستان خود نيز اعتماد ندارند و وجود فضاي امنيتي جهت افزايش امنيت خود را بر ديگر حوزه ها ترجيح مي دهند. رفتار دولت اوباما نيز نمونه هاي بسياري از اين فضاي امنيتي را طي سال هاي گذشته نشان داده است. در اين زمينه گسترش فعاليت هواپيماهاي بدون سرنشين در بسياري از مناطق جهان و گسترش چتر امنيتي از طريق سامانه هاي دفاع موشكي نشان مي دهد كه دولت اوباما نيز نگاهي كاملا امنيتي به فضاي همكاري هاي خود با بسياري از كشورها دارد. در اين قالب، رفتارهاي امنيتي آمريكا ازسوي دولتمردان اين كشور ديگر امري مضمون محسوب نشده و امري طبيعي عنوان خواهد شد، همانطور كه بسياري از دولتمردان آمريكايي از رييس جمهور گرفته تا وزير امور خارجه اقدام واشنگتن در جاسوسي از سفارتخانه هاي اروپايي در اين كشور و سازمان ملل متحد را اقدامي موجه و طبيعي خواندند.
تحقيق**۲۰۴۰**۱۳۵۸
